ที่ผมได้ประสบมากับตัวเองโดยตรงเกี่ยวกับคนอินเดียนั้น ผมคิดว่า ที่คนอินเดียถูกมองไม่ดี ส่วนใหญ่เป็นเรื่องของนิสัย

สภาพบ้านเมือง ความรวยจน ภาษา วัฒนธรรมนั้นก็มีส่วนบ้าง แต่โดยมาก เป็นเรื่องของนิสัย คนอินเดียไม่ค่อยน่าเชื่อถือ

ทำอะไรหน้ามึน เท่าที่ชีวิตผมได้เกี่ยวข้องกับคนอินเดียด้วยตัวเอง มิใช่ฟังมา (แต่ที่ฟังมาก็มิได้ผิดกับที่เจอด้วยตัวเองเท่าไหร่เลย)

สิ่งที่ อ.โสภณา เขียนถึงนั้น ส่วนใหญ่จะเป็นเรื่องวิถีปฏิบัติ กิจวัตรประจำวัน ซึ่งผู้มีใจเปิดกว้างและเป็นธรรมย่อมไม่ติเตียนเพียงเพราะ

เป็นสิ่งที่แตกต่างจากที่ตัวเองทำ แต่สิ่งที่คนส่วนใหญ่มองคนอินเดียแง่ลบนั้นคือเรื่องของนิสัย ซึ่งเป็นสิ่งอันสากล ทุกชาติย่อมมองเห็นนิสัยที่ดีและไม่ดีเหมือนกัน คงไม่มีชาติใดที่เห็นว่านิสัยพูดอย่าง ทำอย่าง รับปากแล้วไม่ทำ เป็นสิ่งดี (ซึ่งผมเจอกับตัวเองมาบ่อยครั้งกับคนอินเดียที่มีการศึกษา มิใช่อินเดียกาไก่ข้างถนน) เช่นกัน ความตรงไปตรงมาในคำพูดของคนยุโรป ความหนักแน่นน่าเชื่อถือในคำรับปากของคนญี่ปุ่น ก็เป็นสิ่งที่คนส่วนใหญ่ได้สัมผัสมาจริง (ผมเองก็ได้เจอมาโดยตรงกับคนญี่ปุ่น)

ที่ อ.โสภณา เขียนว่า คนไทยมีทัศนคติด้านลบกับอินเดียนั้น ผมคิดว่าเป็นเรื่องนิสัยคนอินเดียเสียมากกว่า ซึ่งมันคือความจริงที่ไม่อาจเรียนรู้หรือปรับตัวเข้าหากัน (ใครเล่าจะอยากคบหาคนปลิ้นปล้อน) แต่นั่นเป็นคนละเรื่องกับการท่องเที่ยว อินเดียมีอะไรที่น่าเที่ยว

อันนี้เห็นด้วย200% แต่คนอินเดียอย่างไรก็ไม่คบ

โดยส่วนตัว ผมเห็นว่า เรามองอินเดียเป็นสถานที่ท่องเที่ยว ไปเที่ยวให้สนุกก็พอ เรื่องทำงานหรือศึกษาต่อกับอินเดียเห็นจะเหมาะเท่าประเทศอื่น (ผมเองก็เรียน ป.โท กับมหาลัยอินเดีย บอกตามตรงว่า ใช้ได้แค่มีตัวเลขเกรดสวยๆ ไว้สมัครเรียนต่อหรือขอทุนเท่านั้น)