ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) กำลังจัดนิทรรศการ "ภัทรมหาราช ธนบัตรชาติไทย" ขึ้นในเวลานี้ ซึ่งกิจกรรมนี้เป็นหนึ่งในกิจกรรมเฉลิมพระเกียรติพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว เนื่องในพระราชพิธีมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา 7 รอบ 5 ธันวาคม 2554 ซึ่งธนบัตรที่นำมาแสดงในงานนี้ ถือเป็นธนบัตรหายาก และล้ำค่า ที่จะพาไปสัมผัสสู่เส้นทางพระราชกรณียกิจของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ดิฉัน สาวรัตนาภรณ์ เดชสูงเนิน ภายหลังจากที่ทางอาจารย์ได้มอบหมายงานให้ไปศึกษาที่วังบางขุนพรหมหรือธนาคารแห่งประเทศไทย เนื่องจากว่าภายในมีการจัดนิทรรศการเกี่ยวกับเงินตราต่างๆมากมายแต่ก่อนที่ดิฉันจะเล่าถึงความประทับใจภายในการจัดงาน ดิฉันขอเล่าภาพบรรยากาศภายนอก เริ่มตั้งแต่ก้าวขาลงมาจากรถภาพที่ดิฉันเห็นคือ วังที่ถูกออกแบบทรงยุโรปมาบนเนื้อที่หลายสิบไร่ ติดแม่น้ำเจ้าพระยาที่ไม่ได้เป็นแต่เพียงที่ตั้งของธนาคารแห่งประเทศไทยเท่านั้นหากยังเป็นที่ตั้งของวังบางขุนพรหมซึ่งปัจจุบันคือ พิพิธภัณฑ์แห่งประเทศไทยแหล่งเรียนรู้เกี่ยวกับวัฒนธรรมเงินตราไทย พื้นที่ถูกจัดสรรและออกแบบได้อย่างลงตัว ทั้งการจัดวาง การเลือกใช้วัสดุเช่น การเลือกใช้ไม้ที่มีงามงดงาม เลือกวิธีการก่อปูนเพื่อสร้างเป็นตัวตึกได้อย่างเหมาะสมและลงตัว ส่วนตัวอาคารของตึกธนาคารแห่งประเทศไทย ดิฉันขอเรียกสั้นๆว่า “แบงก์ชาติ” ก็มีความหรูหราดูดีเป็นอย่างมาก ดูน่าเกรงขามเหมาะสมกับการเป็นแบงก์ชาติเป็นอย่างมากพอเราได้เข้ามาภายในตัวของวังบางขุนพรหม ภายในก็ถูกจัดแสดงเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับเงินตรา ซึ่งบรรยากาศภายในเย็นสบายมากมีห้องโถงใหญ่ มีห้องต่างๆมากมายที่ถูกออกแบบไว้ การเดินเราสามารถเดินตรงได้ตลอดแต่เราก็ออกทางเดิมได้นี่คือการออกแบบอีกอย่างหนึ่งที่ดิฉันก็ประทับใจ เรื่องเงินตราที่จัดมาเพื่อแสดงเล่าถึงประวัติเงินตราตั้งแต่สมัยก่อนจนถึงปัจจุบัน อดีตกาลค่าของเงินวัดโดยวัตถุที่นำมาใช้เป็นเงิน เช่น เบี้ย, เงิน หรือ ทอง แต่เหตุที่การพกพาจำนวนมากย่อมทำไม่สะดวกและอาจเป็นอันตราย จึงปรับมาสู่การใช้ "ธนบัตร" เพื่อแลกเปลี่ยนแทน สำหรับประเทศไทยธนบัตรใบแรกถือกำเนิด เมื่อ พ.ศ. 2445 และพัฒนารูปแบบต่างๆในการใช้อย่างแพร่หลาย ผ่านการออกแบบธนบัตรในแต่ละแบบแต่ละโอกาส ซึ่งธนบัตรก็เปรียบเหมือนสิ่งบอกเล่าประวัติศาสตร์ได้ในแต่ละยุคสมัย เพราะด้านหนึ่งการผลิตธนบัตรจะต้องเริ่มกำหนดตั้งแต่คอนเซ็ปต์ที่ต้องการเสนอ ไปจนถึงเลือกสรรองค์ประกอบต่างๆ ทั้งภาพและข้อความที่สะท้อนให้เห็นถึงแนวคิดที่ต้องการถ่ายทอดอย่างสมบูรณ์ ฉะนั้น ธนบัตรแต่ละยุคจึงผ่านการพิจารณาอย่างถี่ถ้วน...ที่สำคัญบอกถึง "ยุคสมัย" และเรื่องราวในทางประวัติศาสตร์ตั้งแต่ยุคสยามประเทศสู่ประเทศไทยได้เช่นกัน แต่ละยุคสมัย มีการติดต่อซื้อขายกับชาติต่างๆก็มีการรับเอาเงินตราของต่างชาติเข้ามาด้วย ทั้งเรื่องความเชื่อก็มีผลกับการออกแบบเงินตราอีก และอีกสิ่งหนึ่งที่ดิฉันประทับใจและยืนชมอยู่นานก็คือการการผลิตธนบัตร ซึ่งกว่าที่จะได้ธนบัตรมาซักหนึ่งชุดต้องผ่านกรรมวิธีหลายขั้นตอน รายละเอียดที่ต้องใส่ใจก็มีอยู่หลายจุดเช่นตัวเลขกำกับจะไม่มีซ้ำกัน แล้วธนบัตรที่ผลิตออกมาใช้มีนับไม่ถ้วน พอเดินขึ้นไปชั้นสองของตึกก็มีห้องต่างๆมีอยู่หลายห้อง ซึ่งหนึ่งในนั้นก็ประกอบด้วยห้องสีฟ้าที่เรียบเรียงประวัติของเจ้าของวังบางขุนพรหมที่นี่ซึ่งเป็นที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอเจ้าฟ้าบริพัตรสุขุมพันธุ์ กรมพระนครสวรรค์วรพินิต พระราชโอรสในรัชกาลที่ 5 และห้องสีชมพูที่จัดไว้เพื่อพิธีสำคัญซึ่งก็ไม่ได้เปิดให้เข้าชมเพราะภายในนั้นมีรูปภาพน้ำมันเก่าแก่แล้ว และยังมีความสำคัญเกี่ยวเนื่องกับกษัตริย์จึงจะใช้ในยามสำคัญของบ้านเมือง พื้นปูด้วยพรหมแดงซึ่งวิทยากรบอกแก่เราว่าพรหมผืนนี้ก็มีราคาหลายล้านบาททีเดียว นี่เราได้เหยียบพรหมแดงที่ราคาแพงมากขนาดนี้เลยหรือนี่ ถัดมาอีกส่วนหนึ่งของตึก ตึกนี้ แนวคิดหลักในการจัดนิทรรศการครั้งนี้คือ “ความสุขที่ยั่งยืนของคนไทย ที่มา...อยู่ข้างหลังภาพ” ซึ่งผู้เข้าชมจะได้ซาบซึ้งถึงพระมหากรุณาธิคุณของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ที่ทรงงานหนักเพื่อสร้างประโยชน์สุขให้แก่คนไทยตลอด 65 ปี แห่งการครองราชย์ แบ่งออกเป็นทั้งหมดสี่โซนด้วยกันประกอบด้วย

โซนที่ 1 “จากพระราชหฤทัยสู่ประชาราษฏร์” บทนำสู่นิทรรศการ ด้วยกระจกขนาดใหญ่ที่สลักเป็นพระบรมฉายาทิสลักษณ์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นภาพเดียวกับที่ปรากฎในธนบัตรที่ระลึก 84 พรรษา พร้อมพระราชดำรัสที่พระราชทานแก่คณะผู้บริหาร ธปท. ซึ่งเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท ณ พระตำหนักเปี่ยมสุข วังไกลกังวล เมื่อวันที่ 20 สิงหาคม 2551 ซึ่งมีพระราชดำรัส ที่สำคัญว่า “บริหารเงินชาติให้ไม่หมด

โซนที่ 2 “เอกธนบัตรรัชกาลที่9" : จดหมายเหตุพระราชกรณียกิจเพื่อความสุขที่ยั่งยืนของคนไทย” บอกเล่าเรื่องราวพระราชกรณียกิจตั้งแต่ต้นรัชกาล และพระราชกรณียกิจที่ปรากฎในธนบัตร ชมเหตุการณ์เบื้องหลังภาพพระราชกรณียกิจในธนบัตร เล่าเรื่องผ่านวีดิทัศน์สั้นๆ บนจอ IPAD และจุดเด่นของโซนนี้คือ แผ่นพิมพ์ธนบัตรเต็มแผ่นแสดงขั้นตอนการพิมพ์ธนบัตรที่ระลึก 84 พรรษาด้วยเทคนิคที่ล้ำยุค และแสดงภาพต้นแบบธนบัตรด้วย

โซนที่ 3 “เส้นทางแห่งการทรงงาน” สื่อให้เห็นภาพจำลองเส้นทางตลอด 65 ปี แห่งการครองราชย์ที่ได้พระราชดำเนินผ่าน และพระราชกรณียกิจในที่ต่างๆ นำเสนอด้วยเทคนิค SHADOW INTERACTIVE พร้อมภาพ แสง เสียง และ

โซนที่ 4 “เอกธนบัตร รัชกาลที่9" : ธนบัตรหาชมยาก” จัดแสดงธนบัตรรัชกาลที่9 ที่คัดสรรว่าหาชมได้ยาก เช่น ภาพต้นแบบธนบัตรที่ไม่เคยจัดแสดงที่ใดมาก่อน ธนบัตรที่หายากและมีมูลค่าสูงของรัชกาลปัจจุบัน ตัวอย่างธนบัตร และธนบัตรเลขสวยเฉพาะหมายเลข 9999999 เป็นต้น