สวัสดีครับอาจารย์
ผมมีประสบการณ์ตรงที่อยากจะขออนุญาตแบ่งปันครับ
ก่อนอื่นต้องขอชื่นชมน้องๆที่สามารถนำกิจกรรมนี้มาแสดงมากๆครับ และขอบคุณที่อาจารย์นำมาช่วยสื่อสารเพิ่มเติมครับ
แกลมอ....คำๆนี้น่าจะเป็นภาษาส่วย(กวย)ที่เป็นคนท้องถิ่นในจังหวัดสุรินทร์ ศรีษะเกษ และบุรีรัมย์บางส่วนครับ
แกล..แปลว่า..เล่น หรือ การเล่นครับ(คำกิริยา) ส่วน มอ..แปลว่า หมอ(ภาษาลาว) เช่นหมอผี หมอแคนประมาณนี้นะครับ อันที่จริงผมคิดเองนะครับว่า คำว่ามอน่าจะเพี้ยนมาจากคำว่าหมอครับอาจารย์
พิธีกรรมนี้จะมีทั้งชาวส่วยและชาวลาวครับ(ผมเป็นลูกครึ่งลาว-ส่วย) แถวบ้านจะมีหมู่บ้านลาวและส่วยไกล้ๆกัน ปนกันครัย ข้อมูลที่ถามจากแม่เพิ่มคือคนลาวเรียกว่าเล่นหมอ หรือแล่นแถน หรือลำแถน (ลาวจังหวัดอื่นอาจสิเอิ้นวา..ลำฝีฟ้ากะได้ครับ
แล้วทำไมต้องแกลมอ...หรือมาเล่นแถน ..เล่นเพื่ออะไร???
- เริ่มต้นด้วยมีคนเจ็บป่วยในครอบครัวครับ
- การเล่นเพื่อบวงสรวงและบูชานางฟ้า หรือฝีฟ้า หรือสิ่งศักดิ์สิทธ์ให้มาช่วยดูและ รักษาปัดเป่าความเจ็บป่วย หรือขอโทษ ขอขมากับสิ่งที่ทำให้ผีบรรพบุรุษหรือสิ่งที่มาทำให้เกิดความไม่สบายต่อคนในครอบครัวครับ
องค์ประกอบของการแกลมอหรือเล่นแถน???
- เริ่มต้นที่ความเจ็บป่วยของคนใดคนหนึ่ง
- มีการไปดูหมอ และทราบสาเหตุการป่วย ไม่สบาย นำไปส่การรำแถน
- ญาติจะเตรียมงาน โดยไปเชิญครูบาหรือแม่หมอมาทำพิธีในคืนที่จะเล่นแถน และเชิญคนที่นับถือแถน นับถือผีฟ้าหรือมีองค์ประจำตัวมาร่วมรำแถนด้วย
- เตรียมงาน โดยจัดเวที เป็นเสาสี่มุม มุงด้านบนด้วยใบมะพร้าว(สมัยนี้น่าจะเป็นอย่างอื่นก็ได้ครับ) มีเสาร์ที่ 5ตรงกลางเพื่อวางดอกไม้ และของบวงสรวงหรือบูชา
- องค์ประกอบ หรือสิ่งที่เตรียมนั่นมีหลายอย่างมากครับ ผมจำได้ไม่หมดที่แม่เล่ามานะครับ ตอนเด็กๆก็เคยเห็นบ้าง
มีต่อนะครับ(หมอพัท...)