ผมมานั่งคิดต่อว่า เอ..ทำไมมันทำทานได้ดีและเร็วเช่นนี้ ของฝรั่งเขาใช้เวลา 20 วัน ของเราแค่ 3 ชม. ได้คำตอบว่าน่าจะเป็นสามอย่างคือ อย่างแรกจุลินทรีย์ที่เบาก่วาน้ำจะลอยขึ้นในขาลงของน้ำ ส่วนจุลินทรีย์ที่หนักกว่าน้ำจะจมลงในขาลอยขึ้น สำหรับจุลินทรีย์ที่หนักเท่าๆกับน้ำก็จะแขวนลอยแล้วไปเกาะเกี่ยวกับเม็ดทรายนั่นเอง

เชื่อด้วยว่านานวันไป ระบบจะยิ่งทำงานได้ดีขึ้น เมื่อระบบ slow sand ดั้งเดิมเข้ามาร่วมทำงานด้วย กล่าวคือ จุลินทรีย์ที่ผิวหน้าด้านบนพัฒนาขึ้นเป็นเจลคอยดักจับจุลินทรีย์ตัวร้ายๆ อื่นๆ กิน