บันทึกประสบการณ์ (ต่อ)
แนวคิดที่สำคัญของสุนทรียปรัศนี
มนุษย์แม้ว่าจะมีทั้งสองด้าน (บวก/ลบ) แต่เราสามารถเลือกด้านที่เป็นประโยชน์ต่อสังคมได้ ที่ทำให้เกิดความงดงามได้ เกิดความประทับใจในสิ่งที่ตนทำ และเกิดความเข้มแข็งขึ้นในตนเอง ชุมชนได้
ความท้าทายจากการมองแก้วน้ำ น้ำมีอยู่ครึ่งแก้ว หรือน้ำพร่องครึ่งแก้ว การมอง มีผลต่อการก้าวเดินต่อไป
ช่องว่างระหว่างการไม่มีกับการมีล้นเหลือ คือการที่เปลี่ยนแปลงด้วยตัวของเราเอง เสริมสร้างจากข้างในกลุ่มเอง โดยสร้างกรอบแนวคิดใหม่ว่า ตนเองมีความสามารถ มีปัญญา มีสินทรัพย์ มีขุมพลัง และสามารถนำสิ่งที่มีไปใช้ต่อไปในอนาคต เป็นการระเบิดจากภายใน บันดาลใจให้ร่วมคิด ฯลฯ
Do the thing right เป็นการแสดงความอหังการ์ที่จะไปแก้ไขสิ่งต่างๆ/สิ่งผิดให้ถูกต้อง แต่สิ่งที่พึงทำคือการทำสิ่งที่ควรทำ Do the right thing
เปิดกระบวนการ การถอดบทเรียน (อ อุทัยวรรณ & อ บดินทร์)
เป้าหมายกระบวนการ: เพื่อให้ผู้เข้าร่วมได้เข้าใจแนวทางของการดำเนินการถอดบทเรียนแบบมีส่วนร่วม โดยเข้าใจถึงบทบาทการเป็นผู้นำกระบวนการได้ เพื่อที่จะได้กลับไปดำเนินการโดยตนเองในระดับคณะต่อไป
กิจกรรมในภาพรวม จะเป็นการถอดบทเรียนลงบนกระดาษซาละเปาและนำไปสู่การรวมกันเป็นสมุดเล่มใหญ่ ซึ่งประกอบด้วย กระดาษซาละเปาหลายๆแผ่น ที่เราจะมีกระดาษแผ่นคำที่ติดไว้อยู่ จึงขอให้ตอนทำนั้น ให้เว้นด้านซ้ายของกระดาษซาละเปาไว้ด้วยเพื่อเข้าเล่มเป็นสมุดเล่มใหญ่ที่รวมจากทุกส่วน/ทุกกลุ่มภายหลัง ทั้งนี้สามารถเลือกใช้แนวการวางกระดาษซาละเปาที่เหมือนกันในทุกใบ แล้วแต่ทางกลุ่ม เช่น แนวขวางหรือแนวตั้ง
ถอดวัตถุประสงค์: ถอดทิศ
ให้แต่ละคน เขียนวัตถุประสงค์ของโครงการที่กำหนดไว้บนกระดาษซาละเปา และเล่าสั้นๆภายในกลุ่ม
ถอดกิจกรรมหลัก: ถอดทาง
• แต่ละคนเขียนเฉพาะกิจกรรมที่ทำผ่านมา หนึ่งแผ่นต่อหนึ่งกิจกรรม (กระดาษสีชมพู 1/3 A4 แนวขวาง) เขียนกี่แผ่นก็ได้ ประมาณ 5 นาที
• ดูความคล้ายคลึงกัน จัดหมวดหมู่กิจกรรม แผ่นหนึ่งอาจมีหลายหมวดหมู่ได้ ถ้าซ้ำกันอาจหยิบเลือกบางแผ่น
• ติดกระดาษแผ่นคำทั้งหลายบนกระดาษซาละเปาแผ่นใหญ่ของกลุ่ม โดยเว้นระยะขอบด้านซ้ายมือเอาไว้ เพื่อรวบรวมเข้าเล่มเป็นเล่มใหญ่ในตอนท้าย
การเขียนกิจกรรมนี้เป็นการปูพื้นฐานกว้างๆ ไม่ลงรายละเอียด โดยระบุถึงสิ่งที่ผ่านมาว่ามีการดำเนินการอย่างไรบ้าง มีเป้าหมายอย่างไร
ถอดภาคีหุ้นส่วน: (ภาคีหุ้นส่วนหมายถึง คน/กลุ่มบุคคล/องค์กร ที่เราได้ดำเนินกิจกรรม สร้างสรรค์และเกิดการเปลี่ยนแปลงตามวัตถุประสงค์ ซึ่งต้องมีการเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นที่เกิดจากตัวเราโดยตรง คนที่สนับสนุน ไม่ได้นับเป็นภาคีหุ้นส่วน)
• ภาคีหุ้นส่วน มีใครบ้าง มีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้างในด้านที่ดีขึ้น เชิงบวก โดยอาจเป็นลักษณะที่เป็นรูปธรรม พฤติกรรมเปลี่ยนแปลง (หรือเรียกว่าเป็นลักษณะการเปลี่ยนแปลงที่”แข็งกร้าว”) นามธรรม เช่น ความรู้สึก ทัศนคติที่เปลี่ยนแปลงไป(หรือเรียกว่าเป็นการเปลี่ยนแปลงที่”อ่อนนุ่ม”) ให้เขียนในกระดาษสีเขียว
• ตัวท่านเองมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง ให้เขียนในกระดาษฟ้า
• ทีมงานมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไรบ้าง ให้เขียนในกระดาษเหลือง
• จัดหมวดหมู่การเปลี่ยนแปลง เขียวเหลืองฟ้า ที่เป็นเรื่องเดียวกันให้อยู่ในหมวดหมู่เดียวกัน (การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น มีใครบ้างที่เปลี่ยน หรือจะแยกตามนามธรรม รูปธรรม) แต่ถ้ามีการเปลี่ยนแปลงแตกต่างกัน ก็จัดต่างหมวดหมู่ได้
หากสังเกตว่า ผู้เข้าร่วมเริ่มอ่อนล้าหรือขาดความสนใจ ให้ดึงสติ โดยการทำเกมเพื่อให้จิตใจจดจ่ออยู่กับปัจจุบัน เช่นการตบมือเป็นชุดๆหลายชุดต่อเนื่องกัน
ข้อคิดจากกิจกรรม: จะสังเกตได้ว่า เมื่อใดก็ตามที่มีการทำให้ผู้อื่น จะได้ทั้งตัวเองและผู้อื่น แตกต่างจากถ้าทำให้ตัวเอง ผู้อื่นอาจจะไม่ได้ก็ได้
วิทยากร ถาม เคยกอดแฟน..เคยกอดลูก..เคยกอดพ่อแม่บ้างหรือไม่ แล้วเคยลองกอดตัวเองหรือไม่ เรามากอดตัวเองกัน โดยให้ใช้มือขวาทาบไปที่หัวใจ แล้วใช้มือซ้ายโอบอุ้มอย่างทะนุถนอม แล้วให้หลับตา ฟังพร้อมคิด คล้อยตามกับคำพูดที่วิทยากรกล่าว……. ให้โอกาสกอดตัวเอง เห็นคุณค่าของตนเอง บอกว่ารักเขา เราจะทะนุถนอม (หายใจช้าๆ)
เสร็จสิ้นกิจกรรมด้วยรอยยิ้มและความสุข (16.24 น.)