วาทกรรมที่เกี่ยวข้องกับการบูรณาการ

1.  Inter หรือ Multidisciplinary  สหวิชาชีพ
2. Holistic view  วิสัยทัศน์ร่วม  มาแชร์กัน
3. แยกกิจกรรมเล็ก ๆ แยกกัน  แบ่งจากกันทำ
4. มองแบบนก  ขึ้นยอดภูดูทิศทาง  มองจากที่สูงดูภูมิประเทศด้านล่างรอบ ๆ  ทำแบบกระต่ายชิดติดพื้นที่
5. การพัฒนาแบบยั่งยืน  (Sustainable development)  คำนึงถึงมิติสังคม  เศรษฐกิจและสิ่งแวดล้อม
6. คิดลึก  คิดถี่ถ้วน  คิดรอบด้าน
7. ทุกฝ่ายล้วนเป็นผู้ชนะ (Win-win approach)  แต่ไม่ใช่ Compromise ที่ลดเป้าหมายลง  ใช้หลัก Communism  แสวงจุดร่วม  สงวนจุดต่าง

                อาจารย์ชอบคำกล่าวของ Frederic Vester “คำตอบของปัญหาเรากำลังมาจากอนาคต  มิได้มาจากอดีต  โลกของวันพรุ่งนี้  ต้องพึ่งพิงการคิดเชิงบูรณาการอย่างมาก  ทั้งในการศึกษา  การทำงาน  ทั้งชีวิตความเป็นอยู่  ระดับบุคคลและสังคม”

                Consequences  สำหรับคนทำงาน

1. เลิกเลียนแบบในอดีต  หรือติดกับดักต่าง ๆ  วิธีคิด  วัฒนธรรม  ความรู้เดิม  ประสบการณ์เดิม  เลิกคิดตื้น ๆ  แต่คิดให้ลึกซึ้ง  เลิกคิดแคบ  คิดให้กว้างขวาง  เลิกคิดแยกส่วน  แก้คน  ระบบ  บริบทไปพร้อม ๆ กัน  แต่น้ำหนักอาจจะไม่เท่ากัน  เลิกคิดประโยชน์เฉพาะหน้าตกแก่ตนเอง 
2. เชื่อมั่น  ศรัทธา  หลักการบูรณาการและหลัก Synergy  เอาพื้นที่เป็นตัวตั้ง  เน้นชุมชนท้องถิ่น  ใช้ประเด็นปัญหาร่วม  ความต้องการร่วมเป็นแกนเชื่อม  เอาเป้าหมายสูงสุด  แนวคิดหลักการทำงานเป็นตัวตั้ง  ถกเถียงวิสัยทัศน์ให้เข้าใจตรงกันก่อน  จิตใหญ่  ใจกว้าง  รับฟัง  พยายามเข้าใจ   เคารพในความต่างและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของแต่ละคน 
3. แสวงหาเพิ่มเติมข้อมูลใหม่  ความรู้ใหม่ ๆ  ประสบการณ์ใหม่ ๆ 
4. การสื่อสารสม่ำเสมอ  แลกเปลี่ยนข้อมูล  ความคิด  มีการจัดการความรู้สม่ำเสมอ  สรุปบทเรียน
5. ชุมชนจะเข้มแข็ง  การตรวจสอบของชุมชนไปด้วยกัน  ธรรมาภิบาล  มุมมองนักปกครอง  นักบริหาร  โปร่งใส  มีส่วนร่วม  รับผิดชอบ  ส่วนนักการเมือง  ประชาธิปไตย  เท่าเทียม  สมานฉันท์  มุมมองนักพัฒนา  จะหมายถึง  การพึ่งตนเอง  สำคัญที่  การตัดสินใจโดยยึดหลักการประชาธิปไตยแท้  ไม่ใช่แค่การโหวต

                คำถามจากคุณแสนศักดิ์  ผู้ใหญ่บ้าน  อบต.  หรือมีความขัดแย้งในชุมชน   จะจัดการอย่างไร

                อาจารย์ตอบ  ต้องวิเคราะห์สาเหตุความขัดแย้ง  สาเหตุจากเรื่องส่วนตัว  แก้ที่สาเหตุ  แต่ถ้าเป็นผลประโยชน์องค์การจะแก้ยากขึ้น  การที่ชุมชนจะเข้มแข็ง  คุณธรรม  จริยธรรม  ไม่ใช่แค่พระเทศน์  ต้องทำให้ปรากฏ  มีตัวตน  เป็นแบบอย่างแก่คนอื่น  มีคนสนใจ  มีโอกาสทำตาม  แต่ถ้าดีแล้วไม่ปรากฏ  ไม่มีโอกาสเรียนรู้  การทำให้ปรากฏ  ไม่ใช่โฆษณา  ยกย่องความดีที่มนุษย์ทำ  ความดี  ความงาม  ถ้าเชียร์แค่คนจะสร้างความแตกแยก  เราจะอยู่ด้วยกันตลอดชีวิตไปชั่วลูกชั่วหลาน  จะให้ลูกหลานอยู่ในภาวะใด

                อาจารย์โกวิทเสริม  ปรากฏการณ์หมู่บ้านอิสาน  แข่งเลือกตั้ง  ผู้สมัครคนแรกอัดฉีด 500 บาท  คิดว่าจะชนะแน่ ๆ  ผู้สมัครอีกคนรับคนตัดอ้อยกลับมา  อุ้มไปเก็บไว้  จ่ายหัวละ  2,000  บาท  ปรากฏว่าคนนี้ชนะ  ตัวอย่าง  5  พื้นที่ของหนองบัวลำภู  สังเคราะห์งานวิจัย  มีเวทีกลาง  ปัญหากลาง คือ ปัญหาเด็กสูบบุหรี่  กินเหล้า  เมื่อผู้นำขยับเข้าหากันมากขึ้น  ถูกกัน  ไปด้วยกันได้  ผู้นำท้องถิ่นหันหน้าเข้าหากัน  การแก้ปัญหาจะทำได้  ผู้นำเป็นตัวอย่าง

                เพิ่มเรื่องบูรณาการ  กิจกรรมอย่าให้เป็นเบี้ยหัวแตก  ที่คลองเปี๊ย  จะนะ  สงขลา  เริ่มมาดูงานที่อุบล  ออมก่อนแล้วค่อยใช้  เห็นหนึ่งวิธีคิด  ช่วยกันออมเป็นทำนบกั้นเงินออก  50  คน  เริ่มที่ 2,850  บาท  ถึงปี 2553  สมาชิก  7  พันกว่าคน  เงินออม  250  ล้านบาท  กิจกรรมหลัก คือ  ออมทรัพย์  จัดสวัสดิการ  19  อย่าง  กองทุนรักษาพยาบาล  จ่ายเต็ม  100  %  เพื่อให้ปรับปรุงคุณภาพ  ปีที่แล้วอุดหนุนโรงพยาบาลเกือบ  3  ล้านบาท  ตายจ่าย  15,000  บาท  ส่งเสริมพัฒนาการศึกษา  7  โรงเรียน โครงการปลูกป่า  ให้คนเฒ่าคนแก่ปลูก  10  บาท  ค่าดูแลอีกต้นละ  3  บาท  อุดหนุน อบต. ปีละ  50,000  บาท  เป็นต้น  เริ่มต้นจากจุดไม่ใหญ่  ทำมา  23  ปี  จนปี  2537  จึงเริ่มจ่ายสวัสดิการ  หัวใจ คือ ส่งเสริมกระบวนการเรียนรู้  เพื่อการพึ่งตนเอง  กองทุนที่ดิน  ซื้อที่ดิน  สมาชิกผ่อน  สิ่งที่สังเกตได้ คือ อยากเรียนรู้  ไปทุกที่ได้เรียนรู้  ไม่อยู่เฉพาะร่องความคิดเดิม

                ช่วง  1  ชั่วโมงครึ่งสุดท้ายของวันแรก  พอสรุปได้ว่า  จินตนาการต่อจากวินิจฉัยชุมชน  ไม่ยัดเยียดกิจกรรมให้ชาวบ้าน  ถ้าทีมวินิจฉัยชุมชนมีชาวบ้านผสม  การวิเคราะห์จะถูกต้องมากขึ้น  ชาวบ้านมีกรอบประสบการณ์  ทำนามาตลอด  เลี้ยงวัว  อยู่ที่เดิมหรือมาใหม่  มีประสบการณ์แตกต่างกัน  อาชีพต่างกัน  ประสบการณ์ชีวิต  คนธรรมะธรรมโม  คนที่มาจากหน่วยงานตนเองอาจจะมองไม่เห็น  ฉันจะทำตามนโยบายอย่างเดียว  ฝากโครงการให้ทำ  ยึดกรอบ  อันตราย  ตัวอย่าง  อำเภอโพนพิสัย  หนองคาย  อาจารย์ไปเก็บข้อมูล  เห็นผู้ชายกลุ่มหนึ่งนอนกลางวัน  ตีความว่าว่าง  ไม่รู้อะไร  ไร้ค่า  อาจารย์บัณฑูร  อาจารย์ของอาจารย์ไล่ให้กลับไปถาม  ไปสังเกตใหม่  พบว่า  ผู้ชายกลุ่มนั้นเป็นกลุ่มหาปลาในแม่น้ำโขงตอนกลางคืน  หาปลาเสร็จเช้ามืดให้แม่บ้านไปขายช่วงเช้า  ตนเองก็นอนหลับพักเอาแรงช่วงกลางวัน  ว่างงานไหม ?

                กรอบเสริมทับกรอบเดิม  ผสมเพิ่มเติม 

แนวคิด  ทฤษฎี  มุมมองการพัฒนา

1.  การเจริญเติบโตทางเศรษฐกิจ  ความทันสมัย  ยึดเทคโนโลยี / เศรษฐกิจเป็นตัวตั้ง  เช่น โครงการรากฟันเทียม  แนวคิดจีนมีสิ่งคู่กัน  ดี-เสีย  หยินหยาง  ไทย  2  คู่  ดินน้ำลมไฟ  ถ้าพิสูจน์ไม่ชัด  ไม่ชำนาญการใช้  ถูกทิ้งปล่อยเป็นอนุสาวรีย์  ผลแทรกซ้อน  ผลเสียที่ตามมา  ระมัดระวังเป็นพิเศษ  รอบคอบมากขึ้น  ผลข้างเคียงมีอะไรบ้าง  ทดลองทำพื้นที่เล็ก ๆ ก่อนขยายผล   ตัวอย่าง  ทุ่งกุลาร้องไห้  นโยบายรัฐมนตรีให้ใช้ Combine harvester  เกี่ยวข้าว  ได้เป็นเมล็ดข้าวเปลือก  บรรจุกระสอบ  ข้าวชื้น  หักง่าย  ส่งออกเมืองจีน  จีนส่งคืนกลับมา  7  หมื่นตัน  จีนไม่เคยส่งข้าวไทยคืนมาก่อน  ข้อดี คือ ค่าแรงเกี่ยวข้าวลดลง  แต่ค่าเสียหายตามมามากกว่า

                อีกตัวอย่าง  นโยบายกรมจักรกลการเกษตร  ไฟ  3  เฟส  ไซโล   คุณภาพลดลง  ข้าวหัก

                การใช้พันธุ์ข้าว  เดิมหลายพันธุ์  ข้าวสุกไม่พร้อมกัน  ลงแขกเกี่ยวข้าว  ต่อมาเกษตรส่งเสริมไม่กี่สายพันธุ์  ข้าวสุกพร้อม ๆ กัน  การจ้างเกี่ยวข้าว  จนถึงต้องประมูลแข่งกัน  แย่งกัน  ใช้รถเกี่ยว  ความสัมพันธ์กับคนขับรถเกี่ยวข้าวแบบฉาบฉวย  ให้เหล้า  1 ,2 ,3  ขวด  ให้สินบน  ให้ไปเกี่ยวนาตนเองก่อน  มองหน้ากันไม่ติด  ความสัมพันธ์คนในชุมชนลดลง

                รัฐบาลเอาเทคโนโลยีเป็นตัวตั้ง  คิดแต่จะเอาเงินเขา

2. แนววัฒนธรรมชุมชน  ภูมิปัญญาพื้นบ้าน

ปราชญ์ชาวบ้าน  เอาสิ่งที่ดี  ภูมิปัญญาเป็นตัวตั้ง  คุณอภิชาติ  ทองอยู่  วิเคราะห์งานบุญ  บุญเดือน  3  บุญข้าวจี่  จริง ๆ ทำอย่างไร  หยุดงานทุกอย่าง  ไหว้ผีปู่ตา  ระหว่างนั่งรอผีกินข้าว  คุยอะไรกัน  เรื่องผลผลิต  ข้าว  เมล็ดสวยไหม ?  แลกพันธุ์ข้าวกัน  1  ต่อ  1  กับเมล็ดไม่เต็ม  ด้วยความมีน้ำใจ  เอ็งทำอะไรผิดผี  ต้องเอาฝุ่นไปใส่นา  ทำผิดเยอะใส่เยอะ  เป็นวิทยาศาสตร์ไหม ?

                ส่งเสริมแนววัฒนธรรมชุมชนสุด ๆ ไปเลย  เป็นการส่งเสริมปากท้อง  พฤติกรรมมนุษย์  ไม่ใช่เปิดปุ๊บติดปั๊บ  มีการหล่อหลอม  มีที่มาที่ไป  รู้รากเหง้าจะเห็นแนวทางการส่งเสริม

                ภาษาอุปมาอุปไมย  คำพังเพย  ผญา  ภาคกลางมี  ข้าวเดือดอย่าไปเก็บใบมะกรูด  บริบทภาคกลาง  บ้านใต้ถุนสูง  ปลูกพืชสวนครัวไว้ที่ดินด้านล่าง  ถ้ามัวลงบันไดไปเด็ดใบมะกรูด  หนามแหลม  รีบร้อนเพราะหม้อข้าวก็กำลังเดือด  พะวงจะกลับไปดงข้าว  อาจกลายเป็นถอนทั้งต้น  คนโบราณสอนการวางแผนทำอะไรก่อนหลัง  ไม่ใช่ทำอะไรลุกลี้ลุกลน

3. ค.ศ. 1990  เมือง Rio de najero  พัฒนาแนวนิเวศวิทยา  แนวอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม  วาทกรรมความสมดุล เช่น เกษตรปลอดสารพิษ

4. การพัฒนาแบบยั่งยืน  หลายมิติพร้อม ๆ กัน

5. การพัฒนาตามแนวคิดบทบาทหญิงชาย

6. พัฒนาโดยยึดปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง  ทางสายกลาง  ภูมิคุ้มกัน  เหตุผล  คุณธรรม  จริยธรรม  ข้อมูลถ่องแท้  3  ห่วง  2  เงื่อนไข  ที่อินเดียมี  สัตยาเคราะห์  ศรีลังกา  สังโวทัย  ละติน มี Solidarity economy  มีหลักยึด  หลักปฏิบัติใหม่ ๆ

7. พัฒนาให้บรรลุเป้าหมายขั้นต่ำ (จปฐ.)  ILO  องค์กรแรงงานแห่งสหประชาชาติ  เป้าหมายแห่งสหัสวรรษ MDG  Millinium Development Goal 2042   เมืองน่าอยู่  กระทรวงสาธารณสุขเป็นเจ้าภาพ 

             ปีที่แล้วจ้างอมาตยเซน  พัฒนาตัวชี้วัดใช้ทั่วโลก  เขาตอบว่า  ไม่ได้คิดว่าดีอะไร  แค่บอกว่าทำอะไรได้ดีกว่าเดิม  ให้เป็นภาระน้อยลง  หาตัวชี้วัดบางตัว  ไม่คิดเฉพาะเศรษฐกิจ  คิดตัวอื่น ๆ ที่ลืมนึกถึง  เวลาเราจะใช้  ต้องเลือก  ที่เราเข้าใจจริง ๆ

                AEC  Asean Economic Community  24 – 26  มีนาคม  2554  สมัชชาปฏิรูปประเทศไทย  จัดตลาดนัดสมัชชา  เชิญฟังบรรยายของอาจารย์  Hall 9 เมืองทองธานี  วันที่  24  มีนาคม

                เรื่องปริมาณฟลูออไรด์ในยาสีฟัน  มีการผลักดันจากเดิม  1,000 ppm.  เป็น  1,500 ppm.  ใครได้ประโยชน์  ประเทศไทยปริมาณฟลูออไรด์ในน้ำใต้ดินที่เป็นแหล่งทำน้ำดื่ม  มีฟลูออไรด์อยู่แล้ว 

                ตัวอย่าง  อาจารย์ออกทีวีช่อง 9  พลังงานหมุนเวียนจากน้ำเสีย  กลุ่มสหกรณ์สงเคราะห์การทำสวนยาง (สกย.)  www.mcot.net/cfcustom/cache_page/177943.html

                สินค้าอาหารและพลังงาน  ใช้พลังงานมาก  พลังงานทางเลือก  ได้ไม่เต็มเม็ดเต็มเหนี่ยว

                คำถาม  แนวคิดทฤษฎีการพัฒนาก็ไม่ได้แม่นมาก  หรือลงมือทำไปก่อน  แล้วค่อยวิเคราะห์ออกมาว่าเข้ากับทฤษฎีไหน

                อาจารย์ตอบ  เปิดใจกว้าง  รับฟังมาก ๆ  ลุยไปก่อน  เดี๋ยวเก่งเอง  เจตนาบริสุทธิ์  ใจเปิดกว้าง  คนอยู่ในชุมชนก็จริง  แต่ไม่มีใครจะรู้ละเอียดทุกเรื่อง  ช่วยกันวิเคราะห์  ชวนกันทำ  สะท้อนข้อมูล

                แผนแม่บทชุมชน  นำไปสู่การพัฒนา  ก่อนทำกระบวนการ  ถกเถียงกันโดยใช้ข้อมูล  ทำข้อมูลให้ทันสมัย  อบต.ที่อุทัยธานี  ให้ อสม.เก็บข้อมูล  ทุก  10  วัน  เคสละ  20  บาท  ตัวอย่าง  ทำกลุ่มลดค่าใช้จ่าย  ให้เจ้าตัวสารภาพบาปก่อน  โครงการตู้เย็นข้างบ้าน  อบต.ลงทุนปลูกผักสวนครัวให้ที่ข้างบ้าน  ต่อไปดูแลเอง  ปุ๋ยแพง  ใครผลิตปุ๋ยได้ขายให้คนอื่น  ถ้าตั้งกลุ่มได้ก็ตั้งกลุ่ม

                การเปลี่ยนแปลง คือ แผนชีวิตของคนที่สร้างปัญหาให้ตนเอง  กลุ่มไหนในหมู่บ้านจะรับไปดำเนินการ  ถ้า  2 – 3  หมู่บ้านซ้ำกัน  ทำบูรณาการได้ไหม ?

                ข้อมูล คือ หัวใจสำคัญ  ถ้าไม่มีข้อมูลจะเป็นนึกเอาตามความชอบ  ต้องใช้ข้อมูลเป็นตัวตั้ง  กิจกรรมสะท้อนจากข้อเท็จจริง  อบต.ทำไม่ได้ก็ติดต่อภายนอก

                คำถาม  การสร้างทีมระหว่างหน่วยงาน  จะก้าวข้ามวัฒนธรรมการทำงานที่ต่างกันบ้าง  อย่างไร ?

                อาจารย์ตอบ  อาศัยของสูง  อุดมการณ์  คุณค่า  ความดีงามของสังคมนั้น ๆ  เชิญชวนคน  ใจต่อใจ  อย่าเชื่อแต่ตัวหนังสือ  อย่าวางมาด  อย่าคิดข้าจะเอาอะไรจากเอ็ง  ประสาน  ใครเป็นเจาภาพ  ค่าเบี้ยประชุมของสูง  ใจแค่ไหน  อุดมการณ์แค่ไหน  หาเพื่อน  อย่าหวังตามหน้าที่ว่าเขาจะยอม  รบแบบกองโจร  ค่อย ๆ ไป  คนไหนจิตใหญ่  วิสัยทัศน์ไกลกว่าก็เหนื่อยก่อน  ให้ในสิ่งที่ให้ได้  ให้ก่อนที่เขาจะขอ  เลือกจังหวะให้  อำนวยความสะดวกเพื่อประโยชน์ส่วนรวม  เจอกันบ่อย ๆ  คุยกันบ่อย ๆ  มีสาระ  3 – 4  ครั้ง จะติดเป็นนิสัย  ตัวอย่างที่กระบี่  คนกลุ่มเล็ก ๆ คุยกันก่อน  เวทีคุยไม่มีเงื่อนไข  กลุ่มสามพราน  อ.ประเวศ  สสส.เป็นเจ้าภาพ

                จากนั้น งานกลุ่มภาคค่ำ  แต่ละพื้นที่เตรียมนำเสนอพรุ่งนี้

1. การสร้างและพัฒนาทีม
2. กระบวนการและวิธีการศึกษาชุมชน
3. สิ่งที่ได้จากการศึกษาชุมชน  (ข้อมูล / ผลการศึกษา)
4. สิ่งที่ต้องการแลกเปลี่ยนกับเพื่อนหรือวิทยากร

 จบการประชุมวันแรก  บันทึกผ่านการรับรู้โดยหมออ้อ 

-------------------------------

ช่วยด้วยค่ะ  จะเอาภาพ Diagram มาลงได้อย่า'ไรคะ

ธิรัมภา