ร่างบันทึกการประชุมคณะอนุกรรมการพัฒนาทุนมนุษย์ ครั้งที่ 2/2554 (อย่างเป็นทางการ)
9 มีนาคม 2554
ณ ห้องประชุมชั้น 7 กรมพัฒนาธุรกิจการค้า กระทรวงพาณิชย์
......................................................................................................................
ประธานในที่ประชุมย้ำว่า..
แผนพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อธุรกิจในครั้งนี้จะสอดคล้องกับแผน 11 ของสภาพัฒน์ฯ โดยจะให้ความสำคัญเป็นพิเศษในเรื่อง..
- Lifelong learning
- การพัฒนาสังคมฐานความรู้
- Aging Population
รศ.ดร.นำยุทธ
อธิการบดีมหาวิทยาลัยราชมงคลธัญบุรี
- ส่วน HR Architecture
1) Meet & Match – Demand & Supply
- ผู้ประกอบการต้องมาร่วมมือกันอย่างจริงจังกับสถาบันการศึกษา จำเป็นอย่างยิ่ง
- สหกิจศึกษามีความสำคัญมาก
- การทำข้อตกลงร่วมกันกับกลุ่มผู้ประกอบการ
- การ “สื่อ” ให้ผู้ผลิตและผู้ใช้มีความเข้าใจตรงกัน
มล.ชาญโชติ
- นอกจากภาคการศึกษากับผู้ประกอบการแล้วภาครัฐอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องควรจะเข้ามาร่วมด้วย
- ทุกภาคส่วนต้องให้ความสำคัญและลงทุนในเรื่องคนอย่างจริงจัง โดยจะต้องให้ความสำคัญกับการสร้างวิธีการตอบแทนหรือสิ่งจูงใจให้ทุกฝ่ายเล็งเห็นประโยชน์ร่วมกันด้วยจึงจะเกิดความสำเร็จ
ผอ.มนตรี
- เราควรที่จะสำรวจจุดแข็งของธุรกิจไทยว่ามีอะไรที่โดดเด่นกว่าคนอื่น และก็ผลักดันธุรกิจเหล่านั้น ไม่ควรลอกเลียนแบบคนอื่นมากนัก เช่น ประเทศไทยมีสินค้าเกษตรเราก็ควรที่จะมุ่งเน้นการพัฒนา ต่อยอด สร้างมูลค่าเพิ่ม
- เรื่องการพัฒนาธุรกิจที่เกี่ยวข้องกับผู้สูงอายุ นอกจากการให้บริการรักษาพยาบาล หรือดูแลสุขภาพแล้ว อาจจะมีธุรกิจอื่น ๆ ที่บริการผู้สูงอายุโดยตรง ซึ่งเราจะต้องมองและทำอย่างมียุทธศาสตร์
- ในธุรกิจบางธุรกิจสามารถนำศักยภาพของผู้สูงอายุมาใช้ให้เกิดประโยชน์และสร้างคุณค่าต่อสังคมไทย เช่น ในวงการวิชาการนั้นผู้สูงอายุนับเป็น “คลังสมอง” ของสังคมไทย
ผู้แทนจากสภาพัฒน์
- เน้นเรื่องคนในแผน 8 และแผน 11 จะเน้น Life long learning โดยเรื่องของ Aging Population ก็เป็นยุทธศาสตร์หนึ่งที่แผน 11 ให้ความสำคัญ
ทำนอง ดาศรี
- มหาวิทยาลัยที่ญี่ปุ่นเป็นตัวอย่างที่ดีของการใช้ศักยภาพของผู้สูงอายุ หากมีหน่วยงานโดยเฉพาะมหาวิทยาลัยของเราให้ความสำคัญกับเรื่องนี้และดูแลบริหารจัดการให้ผู้สูงอายุสามารถนำภูมิปัญญามาใช้ให้เป็นประโยชน์ต่อสังคมไทย
สภาหอการค้า
- จากหลักคิด ..... ควรเน้นการปฏิบัติมากกว่าเชิง Paper หรืองานวิจัย หรือแผนแต่ไม่เอาไปทำ
- มีงานวิจัยอยู่แล้วว่าการเรียนแบบสหกิจศึกษาเมื่อจบมาแล้วมีงานทำ 92%
- ญี่ปุ่นมีนโยบายลดภาษีให้แก่ธุรกิจที่จ้างผู้สูงอายุ
- เห็นด้วยกับการสร้างคลังสมองภูมิปัญญาไทย
- หอการค้าไทยพยายามจะขยายวงกว้างให้หลาย ๆ ฝ่ายได้มีส่วนร่วมทำให้แผนทุนมนุษย์กับธุรกิจสัมฤทธิ์ผลและนำไปปฏิบัติให้เกิดผลได้จริง
ดร.จีระ
- ความดีกับความเก่งของคนต้องไปด้วยกัน
- สิ่งที่สำคัญที่สุดในการทำงานครั้งนี้ คือ ทำอย่างไรสิ่งที่เราเสนอไปในแผนจะได้นำไปใช้ให้เกิดผลอย่างเป็นรูปธรรม
- งบประมาณ 100 บาทของกระทรวงศึกษา นั้น 98 บาทเป็น formal learning เหลือแค่ ๒% เป็นการเรียนรู้แบบ Informal ดังนั้น จะทำอย่างไรให้เกิด Life long learning ได้จริงในสังคมไทย
- จากความคิดเห็นที่ส่งเข้ามาใน Blog เสนอว่าการสร้างสถาบันที่จะ Certify ทักษะของแรงงานเป็นสิ่งที่เราจะต้องให้ความสำคัญด้วย
สภาพัฒน์
- ขอทราบ “สภา/สถาบันทุนมนุษย์” จะเป็นหน่วยงานราชการหรือหน่วยงานอิสระ? และตรงกับที่มีอยู่ในแผนของสภาพัฒน์แล้วหรือไม่?
ดร.จีระ
- หอการค้า สมาคมธนาคาร สภาอุตสาหกรรม คลอดโดยกระทรวงพาณิชย์ แต่กระทรวงจะต้องมอบอำนาจให้แก่กรรมการชุดหนึ่งเป็นผู้บริหารจัดการ
- สภาพัฒน์ควรจะใส่สภาพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อธุรกิจไว้ในแผนด้วย
สำนักงานพัฒนาระบบราชการ
- เห็นด้วยกับการให้มีสถาบันทุนมนุษย์ที่จะเป็นคลังสมองของการพัฒนาทุนมนุษย์เพื่อธุรกิจอย่างแท้จริง เพื่อแก้ปัญหาของการพัฒนาแล้วไม่ตรงกับความต้องการของภาคธุรกิจ
- ควรจะมีแผนแม่บทเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนา
- จริง ๆ สถาบันส่วนใหญ่เคยมีอยู่แล้วแต่มันไม่สำเร็จเพราะมันไม่สามารถตอบสนองความต้องการของธุรกิจ หากมีสถาบันทุนมนุษย์ การผลักดันให้เกิดการใช้แผนแม่บทในทิศทางเดียวกัน มีการติดตามประเมินผลให้สามารถตอบโจทย์ความต้องการของภาคธุรกิจได้จริง
ดร.จีระ
- แผนทุนมนุษย์ฯ จะไม่ใช่แผนเพื่อ Identify ปัญหา แต่เราจะให้ความสำคัญเรื่องเราจะแก้อย่างไร?
- Bill Gates พูดว่า Finland เก่งเรื่อง Education เพราะเขาสร้างแรงจูงใจ สร้างแรงบันดาลใจ
ธนพล
- หากเรานำผู้ประกอบการจริงมาเป็นผู้นำแผนน่าจะเห็นความสำเร็จ
- Introduction ข้อ 3 - เน้นไม่โลภ ไม่เสี่ยง ไม่ล้ม
- สถานการณ์ปัจจุบันและการเปลี่ยนแปลงควรมองไปถึงอนาคตด้วย
ดร.จีระ
- การทำแผนวันนี้เราไม่ควรเริ่มจาก 0 แต่เราควรจะทบทวนจากข้อมูลที่มีการศึกษาไว้แล้ว
สภาอุตสาหกรรม
- เรื่อง Architecture of HR มีงานวิจัยที่ดีมากของจุฬาฯ ซึ่งเราอาจจะลองศึกษาดู
- วันนี้เราขาดรูปแบบการจัดการองค์ความรู้ของสถาบันการศึกษา ซึ่งคาดว่าสถาบันทุนมนุษย์นี้จะช่วยได้ โดยควรจะเป็นองค์กรมหาชนที่มีเอกภาพ ไม่ผูกกับการเมือง และใช้ “เงินกองทุน” เข้ามาบริหารจัดการ หากสถาบันแห่งนี้มีความสำคัญในระดับชาติ การตั้งเงินกองทุนไม่น่าจะยาก และภาคเอกชนมีความพร้อมในงานกึ่งวิชาการเพราะฉะนั้นการให้ความสนับสนุนสถาบันนี้ไม่ใช่เรื่องยาก เน้นการบริหารจัดการแบบเชิงรูปธรรม และมีการติดตามผลอย่างจริงจัง แต่วันนี้เราจะต้องทำแผนให้เห็นภาพอนาคต และการทำงานอย่างมียุทธศาสตร์เป็นขั้นเป็นตอน
- ใช้แผนฯ มาบ่มเพาะความคิดของราชการ และสถาบันการศึกษา
คุณพัฒนศักย์
- ในอดีตภาครัฐทำผิดในเรื่องของการดึงคนมาลงทุนแต่ไม่ได้มองการบริหารจัดการทั้งระบบ โดยรวม
- เรื่องเครื่องจักรเป็นปัจจัยสำคัญมากในปัจจุบัน เพราะเราต้องเปลี่ยนระบบการผลิตเป็นอัตโนมัติเข้ามาทำงานแทนแรงงานคน เพราะต้องเน้นการผลิต 24 ชั่วโมง ตอบสนองความต้องการของตลาด ปัญหาคือธุรกิจไม่สามารถซื้อเครื่องจักรได้เพราะราคาแพงเกินความสามารถของ SMEs
- เรื่อง Aging – อ.โฆษิต ปั้นเปี่ยมรัตน์พุดไว้ว่า..องค์ความรู้ในประเทศไทยไม่เกิดขึ้นเพราะเราไม่มีสภากาแฟ ทำอย่างไรให้ผู้มีความรู้เหล่านั้นมาร่วมคิด ร่วมทำ ร่วมเขียน
- เรื่องทุนมนุษย์กับธุรกิจระหว่างประเทศควรให้สถาบันเพิ่มผลผลิตเข้ามามีส่วนร่วมด้วย รวมทั้งศศินทร์ โดยเฉพาะ ดร.สุวิทย์ เมษินทรีย์
- เรื่องเศรษฐกิจพอเพียง เป็นเป็นกุญแจสำคัญของการพัมนาทุนมนุษย์ของประเทศไทย
- สหกิจศึกษามีกรณีศึกษาของมหาวิทยาลัยสุรนารี
- เรื่อง E-Learning สถาบันเพิ่มผลผลิตทำได้ดีในเรื่องของการเรียนทางไปรษณีย์ องค์ความรู้เหล่านี้ถ้าเรานำมาทำเป็น Mass Media CD Rom เพื่อแจกจ่ายให้แก่สถาบันการศึกษา
- “ครูตู้” และการเรียนรู้ผ่านดาวเทียมมีประโยชน์มาก
- เรื่อง Life long learning กรณีศึกษาที่ดีมากของประเทศเกาหลี
- มูลนิธิโรงเรียนพระดาบส เป็นตัวอย่างที่ดีสำหรับการวางแผนเพื่อพัฒนาผู้สูงอายุที่ไม่เก่ง
- โรงเรียนสัตยาศัยที่ลพบุรี (บริหารโดย ดร.อาจอง ชุมสาย) เน้นการเรียนรู้แบบ Child Center เป็นตัวอย่างที่ดี
อธิการฯ สมบัติ
- ควรเน้นภาคประชาชนและภาคส่วนธุรกิจอย่างชัดเจน
- สถาบันการศึกษาวันนี้เรามีการนำมาปฏิบัติในทุกระดับแล้ว แต่ไม่แน่ในว่าในส่วนของธุรกิจได้นำไปใช้มากน้อยเพียงไร ซึ่งจะช่วยให้ธุรกิจเติบโตได้อย่างยั่งยืน
- การตั้งสถาบันฯ ควรจะต้องอยู่ในแผนฯ เพราะฉะนั้นทำแผนไปแล้วจะไม่มีคนทำ
ดร.สะอาด บรรเจิดฤทธิ์
คณบดีคณะวิทยาการจัดการนวัตกรรม
- บทบาทของมหาวิทยาลัยกับการพัฒนาชุมชนโดยเฉพาะในระแวกใกล้เคียงนั้นเป็นสิ่งที่สำคัญมาก และควรจะมีบทบาทเป็นจุดเชื่อมโยงให้การสนับสนุนเรื่องความรู้ให้แก่ชุมชนรวมทั้งธุรกิจในชุมชนด้วย
ดร.จีระ
- การเชิญสถาบันการศึกษาเข้ามาร่วมในการทำแผนฯ ในครั้งนี้ อยากให้มีการกระจายข้อมูลออกไปยังนักเรียน นักศึกษา คณาจารย์ และขยายวงกว้างออกไปสู่สาธารณชนด้วย และหากสถาบันการศึกษาฯ จะทำ Case Study ของทุนมนุษย์กับธุรกิจในพื้นที่ของท่านด้วยก็จะเป็นประโยชน์มาก เช่น ที่ซิลิคอนวัลเล่ย์หรือที่บังกะลอ
- การทำงานร่วมกันในครั้งนี้จะสำเร็จได้ต้องเกิดจาก Passion+Energy+Value ที่จะให้แก่สังคม
คุณสุนันทา ผู้แทนจาก สสว.
- การให้นักธุรกิจเข้าไปมีส่วนร่วมในการเป็นกรรมการสภาของมหาวิทยาลัยจะช่วยให้ Supply กับ Demand เจอกันมากขึ้น
คุณวีรชัย
- ควรยกร่างแผนการจัดตั้งสภาหรือสถาบันทุนมนุษย์ ตั้งที่กรวงพาณิชย์โดยผ่านครม. เช่น
- Stakeholders คือใคร? บทบาทของสภาหรือสถาบันฯ จะลดช่องว่างเรื่องทุนมนุษย์กับธุรกิจอย่างไร? เช่น การทำงานร่วมกับมหาวิทยาลัยทำอะไรบ้าง
- แผนงานโครงการระยะสั้น กลาง ยาว
- Input – Process – Output – Outcome – Impacts ต่อทุกภาคส่วนของสังคมหรือ Stakeholders
- มองทุกมิติ ธุรกิจ สังคม วัฒนธรรม
อ.ศิริลักษณ์
- สภาหรือสถาบันทุนมนุษย์ควรจะเป็น Think tank
- โมเดลของทุนมนุษย์ในอนาคตจะเป็นอย่างไรทั้งในภาคธุรกิจ และในสังคมโดยรวม Head + Heart + Hand คนไทยในอนาคตต้องคิดเป็น ทำเป็นและต้องมีคุณธรรมจริยธรรมอยู่ในหัวใจ
- เศรษฐกิจพอเพียงยังเข้าไม่ถึงธุรกิจอย่างแท้จริง
คุณอุมาพร
- จากร่างบทที่ 2 เป้าหมายธุรกิจกับเป้าหมายทุนมนุษย์
- ใช้เศรษฐกิจพอเพียงมาเป็นกรอบของธุรกิจ
- กรอบของทุนมนุษย์ตามแนวทางของ Life long learning
- ก่อนจะเกิดสภาหรือสถาบันอีก 2-4 ปีข้างหน้า เราจะทำอะไร
- การกำหนดเป้าประสงค์ระยะ 5 ปี กับ 20 ปี
- เป้าประสงค์แบบไม่มีกรอบ
- งานของอนุฯ ชุดอื่น ๆ น่าจะนำมารวมไว้ในนี้ด้วย
- อยากจะขอเข้าไป Observe การประชุมของอนุชุดอื่นด้วย
ดร.จีระ
- บทที่ 2 นอกจากเรื่องความยั่งยืนแล้ว ต้องเน้น Sectoral ที่มัน Emerging ในอีก 5 ปีข้างหน้าด้วย
- ความสุขกับความยั่งยืน
- เศรษฐกิจพอเพียงต้องเป็นแกนหลักของแผนนี้ด้วย
- อุปสรรคในเรื่องค่านิยมต่าง ๆ เช่น ค่านิยมเรื่องวัตถุ เราจะสร้าง Intangible Value ให้แก่ทุนมนุษย์ได้อย่างไร?
อภิชาติ
บทที่ 2 เราจะศึกษาจาก 4 ส่วน
- จากการระดมสมองครั้งแรกเมื่อวันที่ 21 ธันวาคม
- มุมมองของอาจารย์จีระ
- กลุ่มธุรกิจที่เลือกทั้ง 8 อนุฯ
- จากสภาหอการค้า
อาจารย์จีระ
- John Wooden พูดไว้ว่า..Everyday is a master piece day
- Lee Kuan Yue พูดไว้ว่า..Everyday is a bonus day
มล.ชาญโชติ
- แนะนำให้ใช้เทมเพลทเพื่อให้ร่างแผนการจัดตั้งสถาบันฯ
- คนไทยมีจุดแข็งเรื่องการบริการ และจุดอ่อนในเรื่องการบริหารจัดการ เพราะฉะนั้นเราจะหาโอกาสและใช้จุดแข็งของเราอย่างไร และเราจะลดจุดอ่อนของเราอย่างไร?
- สร้างทุนมนุษย์ให้มีความสามารถในการบริหารจัดการและมีทุนทางจริยธรรม
อธิการฯ ดร.สมบัติ
- เน้นการร่วมมือกับภาคธุรกิจ ในลักษณะคล้าย ๆ สหกิจศึกษา และมองไปถึงการสร้างแรงจูงใจให้เขาเห็นประโยชน์ของการร่วมมือดังกล่าวด้วย
สภาอุตสาหกรรมฯ
- เราต้องวางกลยุทธ์ในการนำเสนอข่าวให้เกิดความสนใจจากสังคม
- การสร้างการมีส่วนรวมจากทุกภาคส่วนของสังคมเพื่อความสำเร็จ
- การมีบทบาทในงานที่เกี่ยวกับนโยบายและกฎหมายต่าง ๆ
- คนที่จะเข้ามาทำหน้าที่บริหารแผนฯ ของเราเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด
อ.ศิริลักษณ์
- ตัวอย่างที่ดีขององค์กรในลักษณะนี้ คือ สสส. เช่น เรื่อง Happy Workplace ซึ่งสามารถเข้าไปถึง HR ของทุกองค์กร ดังนั้น หากสภาหรือสถาบันของเราสามารถเข้าถึงประชาชนได้จริง ๆ ก็จะเกิด Impacts ต่อสังคม
สภาพัฒน์
- หากจะบรรจุในแผนของสภาพัฒน์ข้อเสนอต่าง ๆ โดยเฉพาะเรื่องการจัดตั้งสถาบันฯจะต้องเสร็จภายในเดือนมีนาคม 2554
- ตัวละครที่แผนฯ 11 สนใจ คือ
- Education
- Employee /เจ้าของธุรกิจ
- Capacity Building
- Knowledge Base Economy
- Life long learning
- Aging Population
- การจัดตั้งสถาบันคุณวุฒิวิชาชีพมีอยู่ในแผน ๑๑ แล้ว (ภายใต้สำนักนายกฯ) การพัฒนาคนที่ขาดโอกาสทางการศึกษาแต่มีความสามารถ
สภาอุตสาหกรรม
- สภาพัฒนาทุนมนุษย์แห่งชาติเพื่อธุรกิจควรจะเป็นมติของที่ประชุมอนุฯ ในครั้งนี้เพื่อนำเสนอต่อสภาพัฒน์และหน่วยงานอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องเพื่อผลักดันให้เกิดจริง
อภิชาติ
- ปัญหาและอุปสรรค คือ ตามหลักแล้วจะต้องรอให้แผนใหญ่เสร็จ ข้อเสนอของคณะอนุ HR จึงจะเสนอได้ซึ่งอาจจะไม่ทันเวลา
- ทางออกที่ 1 คือ การที่อนุ HR เข้าไปร่วมประชุมจัดทำแผนร่วมกับสภาพัฒน์
- ทางออกที่ 2 คือ การเสนอผ่านสำนักนายกรัฐมนตรี
ผอ.มนตรี
- ฝากให้ผู้แทนสภาพัฒน์ฯ นำแนวความคิด และข้อเสนอของอนุ HR ชุดนี้เข้าไปนำเสนอในการเดินสายระดมสมองจัดทำแผนด้วย และหากมีกิจกรรมดังกล่าวที่กรุงเทพฯ อนุ HR ก็ขอเข้าร่วมประชุมด้วย
ดร.จีระ
วันนี้เรื่องที่สำคัญก่อนจบการประชุม
- โครงร่างของแผนฯ วันนี้เริ่มชัดเจนมากขึ้น และหากคณะอนุฯ จะมีมุมมองเพิ่มเติมก็ขอให้ส่งมาที่ฝ่ายเลขาฯ ด้วย
- เรื่อง “สื่อ” อาจจะต้องมีการวางแผนใช้สื่อเพิ่มมากขึ้นด้วย เช่น อาจจะเชิญนักข่าวร่วมรับประทานอาหารและพุดคุยให้ฟังในเรื่องสิ่งที่เรากำลังผลักดันให้เกิด