อย่างเรื่องภูมิปัญญาไทยในการนำวัสดุธรรมชาติมาใช้ก็น่าสนใจนะครับ

****************************************************

ใบตอง

ใบตอง กับ ความเชื่อ
ความเชื่อของคนสมัยก่อน มีใบตองเป็นตัวแทนถ่ายทอดความคิด ดังจะเห็นได้จากกระทงเซ่นสังเวย สำหรับสะเดาะเคราะห์ ซึ่งทำขึ้นเพื่อบูชาเทพารักษ์ หรือไหว้ภูติผี ปัดเป่าเคราะห์ร้ายให้พ้นไปจากตัว

ใบตองที่มีการตัดใบมา จำหน่ายมี 3 ชนิด ได้แก่กล้วยตานีป่า กล้วยตานีหิน และกล้วยตานีหม้อ แต่พบว่าใบกล้วยตานีหม้อมีลักษณะพิเศษกว่ากล้วยตานีชนิดอื่น และได้รับความนิยมมากที่สุด เนื่องจากมีความทนทานต่อสภาพดินฟ้าอากาศ ทนต่อความแห้งแล้ง สภาพน้ำท่วมขัง โรค และศัตรูพืชที่พบในใบกล้วย ลักษณะใบของกล้วยตานีหม้อ มีใบใหญ่ กว้าง และหนา ใบเหนียวไม่แตกง่าย

ในชีวิตประจำวัน ใช้ใบตองในการห่อผักสดและอาหาร เนื่องจากใบตองสดมีความชื้น  ดังนั้นเมื่อใช้ห่อผักสดหรืออาหาร ความชื้นจะช่วยรักษาผักหรืออาหารให้สดอยู่เสมอ นอกจากนี้ใบตองยังทนทานต่อความเย็นและความร้อน ดังนั้นเมื่อนำใบตองห่ออาหารแล้วเอาไปปิ้ง นึ่ง ต้ม ใบตองก็จะไม่สลายหรือละลายเหมือนเช่นพลาสติก จึงมีอาหารหลายอย่างที่ห่อใบตองแล้วนำไปนึ่ง เช่น ห่อหมก ข้าวต้มผัด  ขนมกล้วย  ขนมตาล  ขนมใส่ไส้  หรือเอาไปปิ้ง เช่น ข้าวเหนียวปิ้ง หรือนำไปต้ม  เช่น  ข้าวต้มมัด หรือข้าวต้มจิ้ม อาหารเหล่านี้เมื่อนำไปต้ม ปิ้ง หรือนึ่งแล้ว ยังทำให้เกิดความหอมของใบตองอีกด้วย สำหรับใบตองแห้งนำมาใช้ทำกระทงเพื่อใส่อาหาร ห่อกะละแม มวนบุหรี่ โดยใบตองแห้งก็จะมีกลิ่นหอมเช่นกัน ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ได้มีการทดลองนำเอาใบตองแห้งมาอัดกันแน่นหลายๆ ชั้น ทำเป็นภาชนะใส่ของแทนการใช้โฟมได้อีกด้วย

อีกประโยชน์ใช้สอย โรคฝีดาษ (ไข้ทรพิษ) ระบาดในหมู่คนไทย คนที่เป็น จะมีน้ำเหลืองไหลตามตัว แล้วแห้งติดที่นอน ติดผ้าห่ม เวลาพลิกตัวนับว่าทรมานมาก วิธีแก้ไขอย่างหนึ่งก็คือ เขาปูใบตอง ให้คนเจ็บนอน น้ำหนองที่ไหลออกมาก็ไม่ติดกับใบตอง คนเจ็บก็ไม่ทรมานมาก

อย่างในงานศิลป์ ปี 2008 มูลนิธิเอเชีย แปซิฟิค บริวเวอรี่ส์ ได้จัดการประกวดชิงรางวัลด้านศิลปะ 'เอเชีย แปซิฟิค บริวเวอรี่ส์ ฟาวเดชั่น ซิกเนเจอร์อาร์ตไพรซ์ ปี 2008' สำหรับศิลปินเจ้าของผลงานที่แสดงถึงพัฒนาการที่สำคัญของศิลปะร่วมสมัย ซึ่งผลงานศิลปะชื่อ 'ร่างกาย-จินตนาการ-ใบตองแห้ง' ของจักรกริช ฉิมนอก ได้รับการเสนอชื่อเข้าประกวดครั้งนี้ด้วย โดยจักรกริชพร้อมผลงานของเขาได้รับเลือกเข้าสู่รอบสุดท้ายเป็นครั้งแรก จากผลงานทั้งหมด 12 ชิ้น และยังเป็นหนึ่งในศิลปินที่มีผลงาน ซึ่งได้รับเลือก เพื่อรับรางวัลเกียรติยศของวงการศิลปะ ของมูลนิธิเอเชีย แปซิฟิค บริวเวอรี่ส์ และพิพิธภัณฑ์ศิลปะแห่งสิงคโปร์ โดยจะมีการประกาศผลวันที่ 14 ต.ค.นี้

 การประกวดเอเชีย แปซิฟิค บริวเวอรี่ส์ ฟาวเดชั่น ซิกเนเจอร์อาร์ตไพรซ์ ปี 2008 นั้น จะมีขึ้นมี 3 ปี เพื่อมอบรางวัลแก่ศิลปินไม่จำกัดอายุ ผู้ซึ่งสร้างสรรค์ผลงานศิลปะอันโดดเด่น ที่ต้องเป็นผลงานที่คลอดออกมาในช่วงวันที่ 1 ม.ค. 2005 ถึง 31 ธันวาคม 2007 โดยไม่จำกัดรูปแบบของศิลปะ ซึ่งรางวัลนี้เป็นให้ศิลปินจาก 12 ประเทศเข้าช่วงชิง ได้แก่ ประเทศกัมพูชา จีน อินเดีย ลาว มาเลเซีย มองโกเลีย นิวซีแลนด์ ปาปัวนิกินี สิงคโปร์ ศรีลังกา เวียดนามและไทย

จักรกริช กล่าวถึงผลงาน 'ร่างกาย-จินตนาการ-ใบตองแห้ง' ว่า เป็นงานศิลปะแบบงานติดตั้งสื่อผสม ซึ่งมีที่มาจากแนวคิดของตัวเองที่มีต่อวัฒนธรรมพื้นบ้านไทยและความเปลี่ยนแปลงของค่านิยม รวมทั้งวัฒนธรรมตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน โดยเน้นไปที่การใช้ประโยชน์จากใบตอง ซึ่งถือว่าเป็นสิ่งที่มีบทบาทสำคัญในวิถีชีวิตของคนไทยมาแต่โบราณ นอกจากนี้ 'ร่างกาย-จินตนาการ-ใบตองแห้ง' มุ่งเน้นค้นหาความสัมพันธ์ระหว่างภูมิปัญญาท้องถิ่นกับการพัฒนาอุตสาหกรรมกระแสหลักด้วย

'รู้สึกดีใจมากที่วัสดุธรรมชาติอย่างใบตองแห้งกับประเพณี และวัฒนธรรมการใช้ใบตองของไทยจะได้รับการเผยแพร่สู่สาธารณะ' จักรกริช กล่าวด้วยความปลื้มใจ

จักรกริชเป็นหนุ่มเชียงใหม่ วัย 30 ปี นับว่าเป็นศิลปินหนุ่มไฟแรง ที่มีผลงานโดดเด่นน่าจับตาในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา สำเร็จการศึกษาระดับปริญาตรีจากมหาวิทยาลัยศิลปากร และปริญญาโทจากคณะศิลปกรรมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ใบตองแห้งยังนำไปใช้ในงานศิลปกรรมไทยได้อีกหลายอย่าง  เช่น นำไปทำรักสมุก  ในงานของช่างเขียน  ช่างปั้น  ช่างแกะ  และช่างหุ่น เพราะรักสมุกใบตองแห้ง ช่วยในการเคลือบและปกป้องเนื้อไม้ ขัดแต่งง่าย เมื่อแห้งผิวเป็นมัน น้ำหนักเบา เหมาะในการทำหัวโขน และการลงรักปิดทอง

ในสมัยโบราณ เมื่อยังใช้เตารีดที่เป็นเตาถ่าน หากเตาร้อนมากไปก็เอามารีดบนใบตองสด ก่อนนำไปรีดบนผ้า เพราะใบตองมีสารจำพวกขี้ผึ้งหุ้มอยู่ ขี้ผึ้งจะช่วยเคลือบเตารีด ทำให้รีดผ้าไม่ติด