การปฏิรูปการศึกษาพัฒนาการเรียนรู้เด็กไทย
หลังจากดูหนัง VDO เสวนาระหว่า อ. จีระ และ อ. ธงทอง แล้ว สรุปประเด็นได้ดังนี้
ก่อนอื่นเราต้องยอมรับกันก่อนว่า ระบบการศึกษาไทยทุกวันนี้มีปัญหา และมองหาแนวทางว่าเราจะทำกันอย่างไร เช่น ระบุประเด็นปัญหา, สาเหตุที่มาของปัญหา, ผู้เกี่ยวข้อง หรือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียทั้งหมดมีใครบ้าง, ทางออกของแต่ละปัญหา โดยให้มองในภาพกว้าง (Macro) แบบองค์รวมก่อนแล้วค่อย ๆ มองลงไปในระดับเล็กลง (Micro)
- ครูไม่มีคุณภาพ - ปัญหาจากระบบการศึกษา
- ระบบการศึกษา หลักสูตรของผู้ที่จะมาเป็นครูไม่สร้างสรรค์ ไม่สอนให้ครูได้คิด หรือมีปลูกจิตวิญญาณความเป็นครูที่ดีแก่สังคมได้
- ระบบการคัดเลือกไม่ดีพอ เมื่อเอ่ยถึงอาชีพครู ก็จะเป็นอาชีพสุดท้ายที่ไม่สามารถหาอาชีพอื่นได้อีกแล้ว จึงเป็นที่ที่รวมเอาคนระดับท้าย ๆ ของสังคมเข้าไว้ด้วยกัน
- ไม่มีการวางแผนล่วงในการผลิตครูเข้าสู่ระบบในแต่ละปี ซึ่งสามารถทำได้โดยการทำ Projection ไปข้างหน้า (Supply Size) เช่น ดูอัตราการเกิดในวันนี้และวางแผนในวันหน้าที่จะผลิตครูเพื่อให้รองรับกับความต้องการ (Demand Size) ไม่มากจนเกินไปเหมือนเช่นทุกวันนี้ เป็นต้น
- ระบบการศึกษาที่ดีควรมุ่งเน้นไปที่ตัวเด็กเป็นศูนย์กลาง (Child Center) เพื่อยกระดับความสามารถของเด็กในวันนี้ให้ดีขึ้น
2. ปัญหาจากโครงสร้างของครู ตั้งแต่กระทรวง ทบวง กรม หน่วยงานย่อย ๆ ที่มีความเป็นศูนย์กลางเยอะมาก ทำให้การตัดสอนใจ การดำเนินการเป็นไปอย่างเชื่องช้า
3. โครงสร้างเงินเดือนของครูค่อนข้างต่ำ ไม่เพียงพอกับความเป็นอยู่ในปัจจุบัน ทำให้ขาดขวัญกำลังใจ ทุกวันนี้ ครูต่างหารายได้เสริม เพื่อเพิ่มรายได้ให้เพียงพอกับค่าใช้จ่ายของตัวเอง ส่งผลให้ครูไม่เอาใจใส่กับนักเรียนเท่าที่ควร
4. ปัญหาจากตัวของครูเอง
- ขาดจิตวิญญาณของครู ขาดความทุ่มเท ขาดใจรัก
- ครูไม่ใฝ่รู้ ไม่รู้จริง ทำให้เด็กไม่สนใจการเรียน และเบื่อหน่ายในที่สุด
- ไม่เข้าใจ Learning Methodology ใช้การเรียนการสอนรูปแบบเดิม ๆ ไม่พลิกแพลงเปลี่ยนแปลง
- มีวิธีการเรียนรู้ที่แคบ (Narrow Mind)
- ขาดความคิดสร้างสรรค์ (Creativity) ไม่กระตุ้นเด็กให้คิด ให้ใฝ่รู้ และสร้างเด็กให้เป็นเลิศ และ อย่าหยุดการเรียนรู้
5. ปัญหาจากตัวนักเรียน ที่ครูต้องกระตุ้นให้เด็กคิด ใฝ่รู้ และเรียนรู้ตลอดเวลา ครูต้องพยายามที่จะทำให้เด็กสนใจในการเรียน รักที่จะเรียน และมีความคิดเชิงบวก มาก ๆ จะทำให้เกิด Life Long Learning กับตัวเด็ก และติดตัวไปจนวันตาย
6. สร้างค่านิยมใหม่ “ครู เป็นวิชาชีพชั้นสูง ที่มีเกียรติ และศักดิ์ศรี” และเป็นอาชีพต้น ๆ ที่ใคร ๆ ก็อยากจะเป็นครู
นอกจากนั้น เราต้องนำการบริหารจัดการ ควบคู่กับ IT เข้ามาดำเนินการในทุกระดับ รวมถึงการฝึกภาวะผู้นำให้เกิดขึ้นในทุกระดับ นอกจากนี้ยังต้องเน้น ระบบเครือข่าย (Networking) กับหน่วยงานภายนอกให้มากขึ้น เพื่อเปิดโลกทัศน์ และสร้างความสัมพันธ์ให้มากขึ้น
เราจะต้องปฏิรูปการศึกษาทั้งระบบ รวมไปถึงครู และนักเรียน เราสามารถทำให้เป็นจริงได้ หากเราทุกคนร่วมมือร่วมใจกัน ผู้เกี่ยวข้องหรือผู้รับผิดชอบเห็นร่วมกัน และตั้งใจที่จะปฏิรูปการศึกษาอย่างจริงจัง เพื่อความเป็นเลิศทางด้านการศึกษาของไทย
Tukta