เจริญพร ชีวิตคนป่า2518ณ.ชาติตระการ
- จากประสบการณ์ตรง : การปลูกเลี้ยงบอนไซเป็นงานที่หลายคนบอกว่า "หิน" (ฮืม.. อยากไปหรือเปล่าเนี๊ย)เพราะมิใช่เพียงการรดน้ำใส่ปุ๋ยหรือตัดแต่งกิ่งธรรมดา แต่เป็นงานศิลปะแขนงหนึ่งที่ผู้เลี้ยงต้องใช้จินตนาการ ฝีมือความ ความอดทน สุขุมเยือกเย็น และมีสมาธิอย่างสูง เพราะการจะกดคมมีดหรือกรรไกรลงบนกิ่งก้านแต่ละครั้งผู้เลี้ยงต้องศึกษาอย่างละเอียด และมีความมั่นใจ หากเกิดความผิดพลาดแม้แต่กิ่งเดียว ต้องใช้เวลาอีกหลายปีกว่ากิ่งจะใหญ่เหมือนเดิม
- ความยากของการทำบอนไซ : อยู่ที่จินตนาการอันลึกซึ้งในการดัดและตัดแต่งให้ต้นไม้ออกมาดูเหมือนธรรมชาติมากที่สุด ทุกขั้นตอนต้องปราณีต บอนไซที่เสร็จสมบูรณ์แบบต้องใช้เวลาไม่ต่ำกว่า 10 ปี แต่ถ้าเริ่มเลี้ยงตั้งแต่เพาะเมล็ดอาจต้องใช้เวลาถึง 30 ปี (ผ่านกาลเวลา)
- บอนไซเป็นศิลปะที่มีชีวิต : นักเล่นบอนไซบางคนบอกว่าบอนไซแต่ละต้นสามารถเล่าเรื่องราวในอดีตของมันได้ บอนไซจึงมีรูปทรงที่หลากหลาย ขณะเดียวกันบอนไซแต่ละต้นยังเป็นเงาสะท้อน”จิตวิญญาณ”ของผู้ปลูกเลี้ยง เพราะบอนไซแต่ละต้นผู้ปลูกเลี้ยงล้วนใส่ความคิดและจิตวิญญาณลงไป
- พันธุ์ไม้ที่จะนำมาเลี้ยงเป็นบอนไซ : ต้องมีคุณสมบัติ ดั้งนี้
- สามารถทำรูปทรงให้ถูกต้องเข้าตำรา และทำการตกแต่งดัดแปลงได้ง่าย
- เป็นไม้ที่มีใบเล็ก เพื่อให้ได้สัดส่วนเหมาะสมกับหุ่นหรือทรงต้น
- เป็นไม้ที่มีกิ่งเหนียว สามารถจะดัด งอ หรือโค้งได้ตามความต้องการ โดยกิ่งไม่ หักและทิ้งกิ่งง่าย
- เป็นพันธุ์ไม้ที่หาง่าย มีอายุยืน ทนทานต่อความแห้งแล้งได้ดีและคงทนต่อการปลูกเลี้ยงในที่จำกัดได้เป็นเวลานาน
- เอาพันธุ์ไม้ไปเลย : ดีกว่าครับ ที่นิยมทำมาปลูกเลี้ยงเป็นบอนไซ คือ ตะโก มะสัง ข่อย ไกร ไทร โพธิ์ โมก เฟื่องฟ้า มะขาม ชาฮกเกี้ยน หมากเล็กหมากน้อย เกล็ดปลาหมอ เป็นต้น
- การเตรียมดินหรือเครื่องปลูก : ดินที่นิยมนำมาปลูกเลี้ยงบอนไซได้ผลดีได้แก่ ดินขุยไผ่ ดินโคนจอมปลวก หรือดินกลางนา/ดินเหนียว ฯลฯ นำดินมาทุบให้ป่น/ละเอียด ตากแดดให้แห้งแล้วนำมาผสมปุ๋ยคอก(ขี้วัวเก่าตากแห้ง) และใบก้ามปู (สูตรนี้ใช้ได้นาน 2 ปี เปลี่ยนดินครั้งหนึ่งก็ยังได้) จากประสบการณ์ ไม่เคยใช้สารเคมีหรือฮอร์โมนเลย..ขอบอก
- แค่นี้คงจะพอเพียง : ก่อนนะครับ...ลองนั่งจินตนาการดูเอาเอง แล้วจะรอดูผลงาน... สาธุ.
บรรยายภาพ:ภาพซ้ายบอนไซ ต้นข่อยกลางทุ่งนา เลี้ยงมา 4 ปี ของพระอธิการโชคชัย และภาพขวาบอนไซชาฮกเกี้ยน อายุ 3 ปี เป็นของปลัดเล็ก ถ่ายภาพโดย พระอธิการโชคชัย ชยวุฑโฒ เมื่อ ตุลาคม 2553