ตุ๊กครับ เบื้องต้นต้องจับให้ได้ก่อนว่า คำถามนั้นอะไรเป็นประเด็ฯหลักอะไรเป็นประเด็นรอง เพื่อจะได้จัดวางน้ำหนักในการเขียนและการบริหารเวลาในการเยนได้ถูก

สำหรับคำถามเรื่องสถานะผู้ปกครองตามแนวความคิดแบบฮินดู และแบบพุทธนี้ คำถามหลักคือ

-ความเหมือนและความต่าง ของแนวคิดเรื่องผู้ปกครอง

คำถามรองที่เกี่ยวข้องคือ

-อะไรทำให้แนวคิดของพราหมณ์ และพุทธเกี่ยวกับผู้ปกครองต่างกัน

ดังนั้นตอบคำถามตุ๊กข้อที่ ๑ คำถามเรื่องไทยรับเอาอิทธิพลเรื่องความคิดเกี่ยวกับสถานะของผู้ปกครองมาในสมัยใด และอย่างไรนั้นเป็นคำถามรองครับที่ ไม่เกี่ยวกับประเด็นหลักมากนัก ถ้ามีเวลาเหลือค่อยเขียน แต่จำไว้ว่าถ้าเขียนต้องเขียนให้ถูก ถ้าเขียนตอบผิดจะถูกัหกทั้งที่ไม่ใช่ประเด็นหลัก

ตอบคำถามที่ ๒ คำถามที่สองนั้น เป็นคำถามรองที่ต้องอธิบายเพราะทำให้เราได้คำตอบของคำถามที่ว่า อะไรทำให้แนวคิดเกี่ยวกับสถานะของผู้ปกครองแบบพราหมณ์ และพุทธต่างกันอย่างไร

(พุทธ ให้สถานะของผู้ปกครอง เป็นพระโพธิสัตว์ คือเป็นผู้สั่งสมบุญเพื่อไปให้ถึงพระนิพานและเป็นพระพุทธเจ้าในอนาคต และเมื่อเป็นพระโพธิสัตว์ ในส่วนหนึ่ง ก็เป็นการให้เกียรติผู้ปกครอง ในอีกมุมหนึ่งก็เป็นการกำหนดไปกลายๆว่า ผู้ปกครองก็จะต้องปฏิบัติธรรม คือ จะต้องปกครองโดยธรรมนั่นเอง

ด้วยเหตุนี้ แนวคิดเรื่อง บุญและการสั่งสมบุญจึงเข้ามาอธิบายสถานะของผู้ปกครอง แบบพุทธ คือความเป็นพระโพธิสัตว์ ในขณะที่แบบ พราหมณ์ แนวคิดเรื่องบุญของพราหมณ์ คือการปฏิบัติธรรมตามวรรณะ เพื่อไปให้ถึง การรวมกับปรมาตมัน แต่ไม่ได้เกี่ยวกับการให้สถานะผู้ปกครอง เป็นเทวราชาแต่อย่างไร)

ตอบคำถามที่ ๓ ในเรื่องฐานะ ตุ๊กอาจจะตอบโดยยกฐานะที่เหมือนและต่างของ พราหมณ์ และพุทธที่เป็นคำถามหลักก่อน หรือหลังก็ได้ แล้วค่อย ดู เรื่องความเหมือน และความแตกต่างของความหมายของคำว่า ธรรมะ ตามแนวคิดพราหมณ์ และพุทธ แต่ครูย้ำว่าต้องเขียนให้เชื่อมโยงกับ เรื่องสถานะของผู้ปกครองที่เป็นคำถามหลัก

ตอบคำถามที่ ๔

คำถามนี้เป็นเชิงวิเคราะห์ครับ วัตถุประสงค์ คืออยากเห็นว่า นิสิตทราบ และเข้าใจถึงคุณค่าของการศึกษาประวัติศาสตร์ กฎหมายต่อการศึกษากฎหมายสัญชาติหรือไม่ เพราะฉะนั้นในส่วนนี้ จึงต้อง เขียนเน้นไปที่เรื่องคุณค่าของการเรียนประวัติสศาสตร์กฎหมายซึ่งเป็นประเด็นหลัก โดยอาจจะเริ่มจากการอธิบายว่า คำถามหลักในการเรียนประวัติศาสตร์กฎหมายคืออะไร (๓ ข้อ; แบบแผนเกิดขึ้นได้อย่างไร แบบแผนพัฒนาไปอย่างไร และปัจจัยอะไรทำให้แบบแผนพัฒนาไปแบบนั้น) และคำถามหลักของการเรียนนนี้ทำให้เราได้ประโยชน์ในการศึกษาประวัติศาสตร์ กฎหมายอย่างไร (ดูในหัวข้อ คุณค่า เชิงประวัติศาสตร์ และคุณค่าเชิงวัฒนธรรม และ นิสิตอาจจะเอาคุณค่าของการศึกษาประวัติศาสตร์ มาร่วมวิเคราะห์ด้วยก็ได้) อย่างไรก็ตามครูไม่ทราบว่า ที่ตุ๊กบอกว่า คุณค่าเราต้องอธิบายความหมาย ของประวัติ การศึกษา นั้นหมายถึงอะไร ตุ๊กตั้งใจจะบอกว่า เราต้องอธิบายถึง ความหมายของประวัติการศึกษากฎหมายสัญชาติ หรือประวัติการศึกษาประวัติศาสตร์กฎหมายกันแน่ครับ ในส่วนนี้ครูไม่สามารถตอบตุ๊กได้เพราะครูไม่เข้าใจคำถามครับ

มีอะไรถามได้นะ พรุ่งนี้เช้าก่อนครูลาไปบวช ครูจะรีบมาตอบให้ก่อนครับ

สู้ๆ นะ โชคดีครับ