- การมองการเปลี่ยนแปลงของชุมชน โดยเฉพาะชุมชนชนบท มองได้หลายแบบเพื่อให้เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ซับซ้อน ขึ้นอยู่กับว่าเราจะใช้แนวคิดทฤษฏีอะไรบ้างมาจับ...
- ในสภาวะปัจจุบัน ชุมชนมิได้อยู่อย่างโดดดี่ยว มีการปะทะสังสรรค์ทางวันฒนธรม กับสังคมภายนอกมากขึ้นทุกวัน
- ถ้ามองผ่านการแพร่กระจายทางวัฒนธรรม ก็จะมองว่า การติดต่อสื่อสารกับสังคมภายนอกทำให้ชุมชนเปลี่ยนแปลง เช่น การดูทีวี ฟังวิทยุ การติดต่อกับพ่อค้าแม่ค้าที่เข้ามาในชุมชน การไปติดต่อซื้อขายในเมือง กาตติดต่อกับหน่วยงานราชการ ngo การไปทำงานต่างประเทศ การไปทำงานในเมือง เป็นต้น ซึ่งทำให้ชุมชนรับเอาวิธีคิด วัฒนธธรมมาทั้งที่รู้ตัวและไม่รู้ตัวเข้ามา โดยไม่คิดว่า อาจเป็นดาบสองคม
- การซื้อโทรศัพท์ให้ลูก ไม่นึกว่าจะกลายเป็นส่งเสริมให้ลูกติดต่อกับหนุ่มหนุ่มได้ง่ายขึ้น การซื้อมอไซค์ให้ลูกไม่นึกว่าลูกจะเอาไปซิ่งจนแหกโค้งที่ไหน...ฯลฯ
- การแพร่กระจายทางวัฒนธรรม ไม่มีใครทำใคร นอกจากคนไทยมอมเมากันเองด้วยวัฒนธรรมที่เจือยาพิษ...ภาษาอีสานเรียกว่า "เบือกันเอง" ไม่มีใครทำใคร นอกจากหนุนเสริมทำลายกันเอง...ความทันสมัยเป็นมายาภาพที่แพร่กระจายได้เร็ว...เพราะกิเลสคนเราชอบมั๊งครับ...ภูมิคุ้มกันชั้นดีที่เรียกว่า ศาสนา ยังเอาไม่อยู่เลย