อาจารย์ครับ  ขออนุญาตแลกเปลี่ยนเรียนรู้ด้วยครับ เรื่องของการสะท้อน  จากกิจกรรม 2  กิจกรรม

    กิจกรรมแรก  ผมนำนักเรียนกลุ่มเสี่ยง  มาเข้าค่ายผู้นำ  เชิญวิทยากรที่มีความรู้เรื่องจิตวิทยามาเป็น กระบวนกร   กระบวนกรท่านนี้   ท่านไม่สอนเลยครับ ว่ายาเสพย์ติดไม่ดี  นักเรียนไม่ควรเสพยา   แต่ กระบวนกรท่านนี้  ท่านใช้วิธี "สะท้อน" ครับ   ถามความรู้สึก  สะท้อนความรู้สึก  ว่าการกระทำอย่างนี้  เป็นอย่างไร มีผลอย่างไร  แล้ว อนาคตจะเป็นอย่างไร   ช่วงกลางคืน  หลายคน นำบุหรี่ ออกมาเผาครับ   วันที่สอง  หลายคน ประกาศเลิกเหล้า เลิกบุหรี่ 

     กิจกรรมที่สอง กิจกรรม เวทีครอบครัวสุขภาวะ  เชิญกระบวนกรด้านครอบครัวมาเป็นผู้จัด กระบวนการท่านนี้ ใช้วิธีสะท้อนปัญหาครับ  ปัญหาของลูก ที่เกิดจากพ่อแม่  ให้พเอแม่สะท้อนออกมา ว่าจะแก้อย่างไร   ปัญหาพ่อแม่ที่เกิดจากลูก  ให้ลูกสะท้อนว่าจะแก้อย่างไร   ทั้งพ่อแม่  และลูก  ได้สะท้อนความรู้สึกออกมาให้แต่ละฝ่ายฟัง ต่างฝ่ายต่างก็เข้าอกเข้าใจกัน  และ ปรับตัวเข้าหากัน ในการแก้ปัญหา จากการสะท้อนครับ

     สองกิจกรรม  กว่าที่เด็ก หรือ ครอบครัว จะสะท้อนออกมาได้  ต้องมี พื้นที่ที่ปลอดภัย หรือ พื้นที่แห่งความไว้วางใจ  ก่อนครับ

     นั่นคือ  ตัวกระจก  ต้องเป็นกระจกที่มีคุณภาพพอที่จะให้เกิดการสะท้อนขึ้นมาได้

    ผมว่า  ปัญหาเด็ก ปัญหาครอบครัว   แก้ด้วย "ความรู้"  ไม่ได้ผลนะครับ ต้องแก้ด้วย "กระบวนการ"  และ กระบวนการที่ว่านี้ก็มาจาก "การสะท้อนความรู้สึก"