วงสนทนาแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกัน

1. สรุปกลุ่มรพ.สต.

1.การสร้างความสัมพันธ์กับคนใน รพ.สต.

-สังเกต บันทึก การทำงานของคนใน รพ.สต.

-ร่วมงาน/ตามไปเยี่ยมบ้านกับจนท.อื่น ค่อยผนวกงานทันตฯเข้าไป

-ช่วยคนอื่นก่อนแล้วเขาจะช่วยเรา

-ทำให้พี่เขาเห็นว่าเราทำได้

-งานใน สอ. เราต้องช่วยกันทำงานแบบสหวิชาชีพ บูรณาการงานไปกับการสร้างเสริมสุขภาพ

ทั่วไป เช่น เบาหวาน

2.สร้างความสัมพันธ์กับคนในชุมชน

-เราไม่ได้อยู่ประจำ ทำความรู้จัก สร้างความคุ้นเคยผ่านคนในชุมชน แม่ค้า อสม. ผดด.

-การไปเยี่ยมบ้าน พูดจาทักทาย คุยเรื่องอื่นๆในชีวิต

-ปรับเวลาให้เข้ากับชุมชน เช่น ช่วงการทำนา เก็บหน่อไม้ กรีดยาง

3. การทำประชาคมกับชุมชน

-เวทีที่ประชาชนเสนออยากให้เราทำอะไร เช่น การจัดทำแบบฟอร์มการแปรงฟันโดย

ผู้ปกครอง เพิ่มการติดตามงาน

-นำสิ่งที่ประชาชนสนใจ/อยากได้ เสนอก่อน เช่น ออกเสียงตามสาย พูดเรื่องจัดฟันแฟชั่น

4.การส่งเสริมสุขภาพในชุมชน

-จัดกลุ่มโสเหล่ในหญิงตั้งครรภ์ แม่ที่เลี้ยงลูกเล็ก

-พัฒนาโครงการสร้างเสริมทันตสุขภาพเด็กเล็กโดยผู้สูงอายุ

-กิจกรรมเสริมแรงในศพด. เช่น ดาวดำ ดาวแดง การคัดแยกอาหารขยะ ตะกร้าอาหารขยะ

ตะกร้าอาหารดี รวมดาวแดง ให้รางวัลรายเดือน ทำสติ๊กเกอร์ให้ผู้ปกครองในสมุดบันทึก

การแปรงฟัน

-ประชุมผดด. โดยการพัฒนาศักยภาพผดด. ด้วยการเสริมแรง

-เสวนากลุ่มผู้สูงอายุ

-การสร้างเครือข่ายการทำงาน พยาบาลวิชาชีพ (ตรวจฟัน่ให้เราได้ แจกแปรง WBC

ให้สุขศึกษา) นวก.สธ. เครือข่ายในชุมชน ควรจะให้คนอื่นมาช่วย

2. สรุปกลุ่ม SRM

รพ.สต.เชียงพิณ จ.อุดรธานี

1.สิ่งที่ได้ดำเนินการ :

-ประชุมทีม ทบทวน ทำความเข้าใจ วางแผน นำเสนอแผนให้จังหวัดอนุมัติ

-รพ.สต.เชียงพิณ อ.เพ็ญ ประชุมทีมรพ.สต. ชี้แจงงานของเราให้เค้ามาช่วยงาน กำหนดแผนประชุม

ภาคีเครือข่าย ได้แก่ สอบต. ผญบ. ผดด. ผปค.(เลือกจากศพด.ที่มีปัญหาเด็กฟันผุมากที่สุด) อสม.

แกนนำผู้สูงอายุ ให้ภาคีเครือข่ายร่วมกันวิเคราะห์ปัญหา ส่วนใหญ่อาศัยเจ้าหน้าที่สาธารณสุข และ

ทันตฯ ดำเนินการ โดยก่อนประชุมได้มีการวิเคราะห์ สำรวจสภาพปัญหาเด็กในศพด. เสนอให้

แกนนำรับทราบ (ศพด.มีเด็กกี่คน มีฟันผุกี่คน)

-รู้สึกดี เพราะแกนนำที่มาร่วมประชุม แสดงความคิดเห็นอย่างมีส่วนร่วม

-ทำตามกระบวนการ ระดมความคิด วิเคราะห์บริบท 4 มุมมอง ทำ AIC แสดงความคิดเห็น

กำหนดจุดหมายปลายทาง ทำ SRM SLM จนถึงตาราง 11 ช่อง ใช้เวลา 2 วัน

-ได้ 5 โครงการ ได้แก่

1) อบรมผู้นำนักเรียนช่วงชั้นที่ 2 ให้ดูแลน้องและสอนผู้ปกครองได้ รณรงค์ประกวดฟันสวย

เรียงความ ให้ความรู้ทางเสียงตามสาย

2) อบรมผู้ปกครองในศพด.

3) พัฒนา อสม. ให้ดูแลเด็ก 0-5 ปี

4) เฝ้าระวังทางทันตสุขภาพในชุมชน

5) แม่ลูกฟันสวย

2.สิ่งที่จะทำต่อ

-สานต่อตามแผน

-ทำโครงการรองรับแผนปฏิบัติ

-เจ้าหน้าที่ทันตฯ รู้สึกดี เพราะได้โครงการมาจากการแสดงความคิดเห็นของทุกคน และเมื่อเรา

นำเสนอโครงการเข้ากองทุนตำบล ก็จะได้รับการตอนสนองที่ดี

รพ.สต.คอกช้าง

-ทำได้ 20% ลงใน 1 หมู่บ้านจาก 13 หมู่บ้าน

-เลือกหมู่บ้านที่คิดว่าจะเป็น model ได้ แล้วค่อยให้หมู่อื่นมาดูงาน

-เลือกหมู่บ้านที่อยู่ใกล้รพ.สต. ทีม อสม.เข้มแข็ง

-ดำเนินการโดย

1) สำรวจชุมชน

2) นัดกลุ่มผู้นำ ผู้ทรงคุณวุฒิ มาสนทนากัน

3) เก็บข้อมูลอีกรอบ

4) นัดผดด. ผปค. เสวนากลุ่มเล็กๆ

5) เข้าไปตรวจฟันเด็ก

6) นัดตัวแทนผปค. อสม. อบต. คืนข้อมูลให้เค้ารู้

7) ทำ Mind map วิเคราะห์บริบท จุดหมายปลายทาง ทำวันละ 2 ชม. ทยอยไปเรื่อยๆ

สอ.เชียงแหว จ.อุดร

-ได้แผนงานโครงการแล้ว

-ประชุมจนท.สอ. ประสานงาน ผดด. ครู นวก.ศึกษา อปท. ผญบ. กำนัน

-จัดประชุม คืนข้อมูล นำเสนอโครงการที่เราทำมาแล้ว (ฟันสวยด้วยมือผู้ปกครอง)

-จัดทำแผนที่ทางเดินฯ เชิญ ผช.สสอ.กุมภวาปี เป็นวิทยากร

-ได้โครงการ 5 โครงการ (ตามกลุ่มอายุ)

-วันแรก ทำ SRM วันที่สอง เวทีประชาคม เลือกโครงการที่จะทำก่อน ได้เป็นโครงการเด็กปฐมวัย

พร้อมทั้งเลือกหมู่บ้านที่จะทำเป็น model

จ.อุดร (เสนอความคิดเห็นเพิ่มเติม)

-หลังจากทำแผน SRM สามารถเสนออบต. เข้าข้อบัญญัติ ปี 2554ได้แล้ว

-SRM ทุกพื้นที่มีการดำเนินการเกือบ 100% แล้ว

-สิ่งที่แตกต่าง ส่วนใหญ่เราจะไม่ได้เป็นเจ้าภาพเอง จะเป็นนวก.ในสอ.

-สิ่งที่ภูมิใจคือ ดีใจที่ได้เรียนรู้เรื่องนี้ เพราะทำให้ผู้บริหารเห็นผลงานของงานทันตฯ ซึ่งก่อนหน้านี้ไม่

เคยอยู่ในสายตาของ CUP การทำโครงการนี้ ทำให้งานทันตฯ เป็นงานแรกที่ทำได้ เลยได้รับโบนัส

จากผู้บริหาร

จ.หนองบัวลำภู

-อบรมแล้ว คิดว่าความรู้ยังไม่เพียงพอ จึงเชิญวิทยากรจากจังหวัดมาช่วยดำเนินการ

-ภาคีเครือข่าย ได้แก่ ผู้นำชุมชน ผปค. ครูศพด. อสม.

-ดำเนินการถึงจุดหมายปลายทาง ขณะนี้รอวิทยากรว่าง

จ.สกลนคร

-จะมีนวก.ที่ทำ SRM ของอำเภออยู่ เลยรอนวก.คนนี้อยู่ คาดว่าจะดำเนินการได้ในช่วงตุลาคม

-ระหว่างนี้ ดำเนินการโดย ประสานงานอย่างไม่เป็นทางการกับ อบต. ครูศพด. เตรียมข้อมูล (3 ปี

ย้อนหลัง) เพื่อคืนชุมชน

รพ.สต.ชัยพร จ.หนองคาย

-ทำ SLM ที่จังหวัด ได้ Road map ที่ชัดเจน เป้าหมายคือ เป็นต้นแบบการส่งเสริมสุขภาพช่องปาก

เด็ก 0-12 ปี นำ SLM Road map ที่ได้ มาใช้เลย ไม่ได้เริ่มทำใหม่

-แนวคิด จะต้องให้ชุมชนเค้ามีมาตรการในชุมชนให้ได้

-ดำเนินการใน ศพด.ที่อยู่ใกล้รพ.สต. และขึ้นตรงกับ อบต.

-ดึง อสม. ผปค.เด็ก ที่มีบทบาท แต่งตั้งคำสั่ง โดยมีทพ.เป็นที่ปรึกษา ประสาน อบต.

-ออกแบบสัมภาษณ์ เก็บข้อมูลเด็ก (น้ำหนัก การดูแลสุขภาพช่องปาก การเลี้ยงดู การกินนม กิน

ข้าว) เก็บเท่าที่ได้ ทั้งที่มาสอ. และตอนเยี่ยมบ้าน

-คืนข้อมูล เน้นรูปถ่าย ที่แสดงให้เห็นถึงปัญหาในศพด. เสริมองค์ความรู้

-ให้น้องนวก.มาช่วยดำเนินกระบวนการ

-เป้าประสงค์ กลยุทธ์ กำหนดจากจังหวัด แต่วิธีการให้ภาคีเครือข่ายคิดเอง เช่น กลยุทธ์จังหวัดคือพัฒนา

ศูนย์เด็กเล็กให้น่าอยู่ วิธีการ ให้ชุมชนคิดว่าจะต้องทำอย่างไรบ้างจึงจะเป็นศูนย์เด็กเล็กน่าอยู่

-พัฒนาตาราง 11 ช่อง

จ.เลย (ภูกระดึง)

-เน้นการกระตุ้นในชุมชนมากกว่า ยังไม่ได้ทำ SRM

-ให้ชุมชนหาแกนนำ อบต. อสม. ผู้นำ จนท.เน้นทำความรู้จักกับกลุ่มแกนนำนี้ก่อน

-ในพื้นที่ มีผู้ที่รู้เรื่อง SRM อยู่ แต่ไม่ได้ทำตามรูปแบบที่ได้รับการอบรมมา เน้นการใช้คำถาม ให้

เค้าแสดงความคิดเห็น แล้วสามารถนำความคิดเห็นนั้นมาลงแผนที่ได้ และบรรยากาศไม่เครียด

จ.เลย (หนองหิน)

-ร่วมกันหาข้อมูลพื้นฐานทุกเรื่อง

-รับประทานอาหารร่วมกัน ทำให้เกิดความสนิทสนม (กินข้าวฟรีทั้งเดือนมิถุนายน)

-ที่ผ่านมา มีการออกหมู่บ้าน ศพด. อยู่แล้ว จึงมีข้อมูลพื้นฐานของเด็กในหมู่บ้านอยู่แล้ว

-คืนข้อมูลให้ชุมชน ที่เราไปออกด้วยกัน เค้าได้อะไรบ้าง คิดว่ายังไม่รู้อะไร อนาคตอยากให้เป็นยังไง

-เลือกเป้าหมาย ผญบ. สอบต. กรรมการกองทุน ผดด. ครูประถมที่มีชั้นอนุบาล

-อบรม 2 วัน วิทยากรเดียวกับภูกระดึง

-ความต้องการสนับสนุน อยากได้งบเพิ่ม

จ.เลย (ภูหลวง)

-มีกรรมการกองทุน 14 คน ต้องการให้เค้ารับรู้ว่า ชาวบ้านมีความต้องการอะไรบ้าง

-เป้าหมาย ศพด. 5 แห่ง ได้ตาราง 11 ช่อง นำโครงการเสนอเข้ากองทุนได้รับการอนุมัติ

-กิจกรรมได้แก่ เฝ้าระวังทางทันตสุขภาพ

-มาตรการทางวิชาการ ได้แก่ จนท.ให้ความรู้ สาธิตเรื่องโภชนาการ ครูให้ความรู้

-มาตรการทางสังคม ได้แก่ ผู้ปกครองร่วมมือไม่ซื้อขนม จัดหาอุปกรณ์แปรงฟันให้เด็ก ดูแลเด็ก

แปรงฟันหลังอาหาร จัดหาสถานที่แปรงฟัน รณรงค์ด้านทันตสุขภาพอย่างต่อเนื่อง ร้านค้าร่วมมือไม่

ขายขนม

จ.อุดร (เพิ่มเติม)

-ที่จังหวัดอุดร ทำได้สำเร็จเกือบทุกพื้นที่ เพราะจนท.รพ.สต.ส่วนใหญ่ทำอยู่แล้ว มีพี่ๆ ที่รู้ SRM อยู่

แล้ว เพียงเติมงานทันตฯ เข้าไป รวมทั้ง สสจ.มีแรงจูงใจคือเพิ่มงบให้อีก 5,000 บาทเมื่อนำ

ผลงานมาแลก

หมอฝน (สสจ.หนองบัวลำภู) และหมออ้อ (ศูนย์อนามัยที่6 ขอนแก่น) เติมเต็ม

-แผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ เป็นเครื่องมือในการทำงาน ให้ภาคีเครือข่ายได้มาพูดคุยกัน

-หัวใจสำคัญไม่ใช่อยู่ที่ได้ทำแผน แต่อยู่ที่ประชาชนลุกขึ้นมาแสดงบทบาทในการจัดการสุขภาพของ

เค้าเอง

-การทำงานสร้างสุขภาพ ต้องยึดหลัก “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา”

-จุดแรกที่จะทำให้เกิดการเข้าใจ เข้าถึง ซึ่งพวกเราได้เริ่มทำแล้ว คือ การทำความรู้จักชุมชนอย่าง

แท้จริง ฟังมากขึ้น เข้าหามากขึ้น และเน้นการทำงานบนพื้นฐานของข้อมูล มีการรวบรวมข้อมูล และ

คืนข้อมูลให้ชุมชนทราบ ถือว่าเป็นจุดเริ่มต้นที่ดี

-เมื่อหัวใจไม่ได้อยู่ที่ ให้ได้แผน ดังนั้น การทำงานแบบ เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา จึงไม่สามารถแล้วเสร็จ

ได้ภายใน 6 เดือน หรือ 1 ปี แต่ต้องใช้เวลา ค่อยๆทำ สร้างฐานความคิดร่วมกันให้แน่น บางครั้ง

อาจต้องแล้วแต่บริบทชุมชน เช่น ทำได้ครั้งละ 2-3 ชม.

-ไม่จำเป็นต้องเริ่มทำ SRM SLM ใหม่ สามารถใช้ยุทธศาสตร์ของจังหวัด หรืออำเภอก็ได้

แต่สิ่งที่ควรต้องทำคือ ขั้นวิเคราะห์บริบทชุมชน ภายใต้ข้อมูลของชุมชน

-การอบรมที่ผ่านมา เน้นให้เกิดทีมวิทยากร จึงต้องเรียนรู้ทุกขั้นตอน บางคนอาจยังไม่เข้าใจในครั้ง

แรก และรู้สึกว่ายาก ซึ่งไม่ใช่เรื่องแปลก บางครั้งต้องผ่านการอบรม 2-3 ครั้ง จึงจะเข้าใจ ส่วน

วิธีการนำไปดำเนินการในชุมชน สามารถปรับประยุกต์ได้ตามความเหมาะสม แต่แนวคิดหรือหัวใจ

สำคัญของแผนที่ทางเดินยุทธศาสตร์ ต้องยึดไว้

-โอกาสในการเกิดงานของเรา บางครั้งอาจไม่ได้เริ่มที่งานของเรา เช่น มีชุมชนทำเรื่องจัดการขยะใน

ชุมชน เมื่อชุมชนวิเคราะห์บริบทปัญหา พบว่า ขยะที่มากส่วนหนึ่งคือ ซองขนมถุงของเด็ก จนนำมา

ซึ่งการลดการบริโภค นั่นหมายความว่า มีผลทางอ้อมต่องานของเรา อยากให้พวกเราเห็นโอกาสของ

ช่องทางที่จะเริ่มงาน โดยไม่ต้องเริ่มที่งานเราก็ได้