ดิฉันเคยไปทำความรู้จักทั้งม้าลำปางและสารถีรถม้าบางคนพบว่า สารถีรถม้าเลี้ยงม้าด้วยของตนเองเหมือนเลี้ยงลูกหลาน มีเมตตา มีความรัก มีความคิดว่าว่าจะปฏิบัติต่อม้าของตนอย่างไรที่ให้เขามีความสุข ดิฉันสังเกตุได้เวลาที่พวกเขาอาบนำให้ม้า แปรงขนให้ม้า บดสมุนไพรให้ม้าเมื่อม้าปวดท้อง เลือกหญ้าที่คิดว่าไม่มีสารพิษ ซอยผัก ซอยหญ้าให้ม้าด้วยความตั้งใจ ดูแลที่อยู่ ที่ หลับ ที่นอนใต้ถุนบ้าน ม้าร้องไห้ ม้าหัวเราะคนเลี้ยงม้าซึ่งส่วนใหญ่เป็นสารถีรถม้าด้วย จะเข้าใจและสื่อสารซึ่งกันและกันได้อย่างลึกซึ้ง ม้าลำปางและสารถีรถม้าลำปางมีชีวิตร่วมกัน ทำงานร่วมเพื่อยังชีพ อยู่ด้วยกัน ตายด้วยกัน เมื่อถึงเวลาทำงานเพื่อช่วยให้ม้ามีสมาธิ ไม่วอกแวกไปกับสิ่งยั่วยุรอบข้างเขาจึงครอบตาม้าไว้เหมือนกับหมอใช้ mask เมื่อทำงานผ่าตัดเพื่อความปลอดภัย  ขณะม้าทำงานสารถีรถม้าจึงช่วยป้องกันม้าของตนให้ปลอดภัย ม้าลำปางวิ่งบนถนนรวมกับมอเตอร์ไซด์ สี่ล้อ หกล้อ รถบรรทุก แต่เมื่อม้าวิ่ง หากประสบเหตุการณ์ไม่คาดฝัน ดิฉันเห็นว่าม้าสามารถแก้ปัญหาด้วยตัวเองได้อย่างมีเหตุผล สามารถหักมุม สามารถผ่อนความเร็ว สามารถเตือนสารถี สามารถหาทางเลือกให้แก่สารถีและผู้โดยสารได้อย่างปลอดภัย ม้าลำปางเมื่อหมดเวลาทำงาน ครอบตาถูกถอดออก มีเวลาเป็นของตนเอง มีเวลาส่วนตัวที่จะคิดและพัฒนาสมองอันน้อยนิดนั้น ที่จะพักผ่อน ที่จะใช้เวลาอยู่ร่วมกับครอบครัว และเมื่อวันใหม่มาถึงก็ออกทำงาน หาเงินเลี้ยงครอบครัวของตนด้วยครอบตาเช่นเดิม ม้าลำปางส่วนหนึ่งเป็นม้าป่าที่สารถีรถม้าลำปางไปซื้อมาและนำมาหัด มาสอน ส่วนหนึ่งเป็นม้าที่เจ้าของเดิมเห็นว่าหมดประโยชน์แล้ว จึงขายต่อให้สารถีรถม้าลำปางนำมาเลี้ยงต่อ

ม้าลำปางนึกถึงบุญคุณของสารถีหรือเจ้าของของตน สารถีรถม้าลำปางรักม้าของตนเยี่ยงผู้มีบุญคุณเช่นกันเพราะม้าช่วยหาเงินให้ตนและครอบครัวมีชีวิตรอด

เมื่ออ่านถึงตรงนี้แล้วอยากให้ช่วยกันคิดว่าท่านรู้สึกอย่างไรเมื่อมีคนประนามนักการเมือง หรือนักวิจัยว่าอย่าเป็นเช่นม้าลำปางที่มีวิสัยทัศน์สั้น แคบ ไร้สมองและมีมุมมองเดียว