ปัญหาที่ว่าเรา ตัดสินใจได้เพียงหนเดียว เป็นเรื่องใหญ่มากพอสมควร แต่นั่นต้องมาหลังจากที่เรา "ทำใจ ยอมรับได้ แม้แต่กับ 100% confidence แล้วหรือยัง?"

"ใครที่ qualified จะตัดสินเรื่องแบบนี้?" ในสังคมนี้ทั่วๆไป การฆ่าตัวตาย มักจะพ่วงมากับการวินิจฉัยว่า insane หรือวิกลจริต ถาวรหรือชั่วขณะก็ตาม แต่สังคมส่วนหนึ่งก็ยังเชื่อว่าการจะสิ้นสุดชีวิตของตนเองนั้นเป็นเรื่องที่ไม่ปกติอยู่

ความก้าวหน้าทางการแพทย์นั้นเป็นสิ่งที่เหนือจินตนาการ การที่มนุษย์สามารถ complete gene mapping สำเร็จก่อนเวลาที่ anticipate ไว้ก็เพราะความรุดหน้าของวิทยาการคอมพิวเตอร์ ผนวกกับจำนวน genes ที่น้อยกว่าที่คิดไว้เยอะมาก (แต่ก็เป็นฝันร้ายของนักวิทยาศาสตร์ เพราะนั่นแปลว่า gene ทำงานแบบ interconnectedness ที่ซับซ้อนมหาศาลกว่าที่คิดไว้ด้วย) เราจะบอกได้อย่างไรว่าโรค หรืออาการที่ยังไม่ cure ได้ ณ เวลานี้ จะเป็นหารหมดหวังในอนาคต (อันใกล้)

 กระนั้น ความทุกข์ทรมาน ในการมีชีวิตนั้นเป็นผสมผสานกันระหว่างปัจจัยหลายมิติ การแพทย์อาจจะช่วยทางด้าน bio-physiology ได้ระดับหนึ่ง แต่ความเข้าใจมิติของจิตใจ มิติของสังคม และมิติจิตวิญญาณ นั้น ยังอยู่ในระยะไม่ถึงไหน

ณ ขณะนี้ เรามีความมั่นใจแค่ไหนที่จะช่วยคนๆหนึ่งเป็นอิสระจากความทุกข์ทรมาน?