คุณหมอสุพัฒน์: ขอบคุณที่ชื่นชมให้กำลังใจ แต่จะดีใจมากหากนำข้อคิดเหล่านี้ไปปรับใช้ได้นะครับ ผมพยายามเขียนให้คิด ไม่ได้ต้องการให้เชื่อ และยินดีจะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นตามกำลังครับ

เรื่องการมีข้อคิดเห็นน้อยนั้น (แต่มีข้อคิดเห็นดีๆมากมาย) ไม่ได้กระทบต่ออัตราการเขียนบันทึก การตอบข้อคิดเห็น ตลอดจนความกว้าง-ความลึกของความเห็นต่างๆ ครับ ผมรู้สึกว่าสิ่งที่พยายามถ่ายทอดออกมา เหมือนเป็นงานในระดับปกติ เหมือนกับการคุยกับเพื่อนร่วมงานในบริษัท เหมือนไปบรรยายให้กับหน่วยงานต่างๆ ที่ขอให้ไปช่วย

ไม่มีใครที่ทั้งชีวิตมีอยู่มุมเดียว คิดเรื่องเดียว ทำเป็นเรื่องเดียวหรอกครับ บางคนชอบดูหนังฟังเพลง บางคนเป็นนักช็อป บางคนชอบพักผ่อนกับครอบครัว แต่ผมชอบคิดครับ ได้เทคนิคดีซึ่งเคยเล่าไว้ในบันทึกเก่า

ผมไม่อยากให้คิดว่าเขียนยาวๆ แล้วแปลว่าถูกต้อง หรือแปลว่ารู้มากครับ แต่ที่ผมเขียนยาวเพราะว่ามีเรื่องต้องอธิบายเกี่ยวกับเรื่องนั้นๆ คือว่าผมเป็นคนไม่ชอบวิธีการพูดเหมารวมกันไป ก็เลยต้องอธิบายยาวหน่อย

ลองคิดดูอย่างนี้ซิครับ หากไม่เขียนแบบเหมารวมกันไป ไม่ assertive (ฟันธง-ต้องเป็นอย่างนี้เท่านั้น) อธิบายความเป็นมาของประเด็น-อธิบายเหตุผล-ยกตัวอย่างให้ผู้อ่านประยุกต์ได้กว้างๆ ความยาวบันทึกก็จะงอกขึ้นเป็นหลายเท่าตัวแล้วล่ะครับ  และนั่นก็คือสิ่งที่ปรากฏอยู่ที่นี่

อีกเหตุหนึ่งที่จำนวนความคิดเห็นน้อยกว่าจำนวนคนอ่าน ก็คงเป็นเพราะผมเลือกเขียนเรื่องที่ดูจริงจังเหลือเกิน ดูหนักมากน่ากลัว เกรงว่าให้ความเห็นแล้วจะ out เพราะมันดูลึกซึ้ง(และลึกลับ) อย่างคุณหมอว่าล่ะครับ

หากมองในมุมกลับ หากว่าเราอ่านแล้วรู้สึกว่าได้มุมมองใหม่ บางทีเราลืมไปว่าเรานั้น out มาตั้งนานแล้ว ก่อนที่จะได้อ่านบันทึก น่าจะดีใจที่ได้ประเด็นมาคิด

ส่วนข้อคิดเห็นที่ out แล้วเสียหน้า  ผมว่าบางทีเราให้ความสำคัญผิดที่ครับ เสียหน้าเป็นรูปแบบ แต่สาระคือความเข้าใจที่ถูกต้องต่างหาก; จะไม่เป็นการดีกว่าหรือหากเรามีช่องทางที่จะแลกเปลี่ยนข้อคิดเห็นกับบล๊อกเกอร์ท่านอื่นๆ (ไม่เฉพาะแต่เจ้าของบันทึก) แล้วเกิดมุมมองใหม่ๆ ไปใช้ในชีวิตของเรา ผมคิดว่าเราได้นะครับ ไม่ได้เสียอะไรสักหน่อย ชีวิตอยู่นอก G2k ครับ นั่นแหละของจริง

สิ่งหนึ่งที่เราควรจะเรียนรู้ร่วมกันได้ คือการใช้ประโยชน์จากความแตกต่างครับ (ต้องหัดกันทั้งประเทศเลย โดยเฉพาะอย่างยิ่งผู้ที่ทำงานเกี่ยวข้องกับความคิดของคนจำนวนมาก) ซึ่งการแสดงความเห็นนี่แหละ เป็นเครื่องมือสอบทานความรู้ความเข้าใจที่ดีกว่าการไล่อ่านบันทึกเสียอีกครับ