..มีข้อควรคิดเกี่ยวกับ ศิลปะการต่อสู้ป้องกันตัวแบบมวยไทย ครับ.. ๑.มวยไทย มีความเป็นศิลป์ มากกว่า ศาสตร์ หมายความว่า ผู้ฝึก อาจจดจำเข้าใจ รูปแบบ ระบบ ระเบียบ วิธีเรียนรู้ การสั่งสอนฝึกฝนจากครูผู้สอนได้ก็จริง แต่ต้องอาศัยการปรับปรุงเปลี่ยนแปลงประยุกต์จากตัวผู้เรียน ซึ่งต้องเข้าถึงปรัชญา อภิปรัชญา ที่เป็นองค์รวมของเคล็ดวิชา ที่เราเรียกว่า จิตวิญญาน จึงจะสามารถนำไปใช้ได้อย่างเกิดประโยชน์ ๒.ครูมวย ที่ได้สั่งสมประสบการณ์ มีความเจนจัดเข้าใจ ทั้งทางโลกและทางธรรม จะสามารถเลือกหาวิธีที่เหมาะสมในการชี้แนะให้แก่ศิษย์แต่ละคนได้เฉพาะคน เฉพาะโอกาส การจะสามารถป้องกันตัวเองให้รอดได้จริง จึงอยู่ที่จิตสำนึกของศิษย์เป็นสำคัญ ๓.ศาตร์และศิลป์ ทั้งหลายในโลกหาได้มี วิชาใดสำเร็จสมบูรณ์แบบได้ตลอดไป เพราะอยู่ในกฎแห่ง ไตรลักษณ์ ทั้งสิ้น ๔.สายมวยไทยไชยา เหมือนกับ ศิลปะการต่อสู้แบบมวยไทย ทุกสาย ที่มิได้เป็น ศาสตร์บริสุทธิ์ เพราะแต่ละสำนัก ที่ถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่นย่อมมีการปรับประยุกต์ไปตามความเชื่อ ความชำนาญและสติปัญญา ของ ครูมวย ที่เรียนรู้จากการประลอง ซึ่งมีทั้ง ชนะ และ แพ้..ได้เปรียบและเสียเปรียบ..แต่จะมีหลักการ หลักคิดที่สำคัญ ซึ่งอาจยึดถือแตกต่างจาก สายมวยไทยอื่น..แต่ยังคงหลักการ หลักคิดของ มวยไทย เดียวกัน เราเรียกว่า จิตวิญญานมวยไทย..นอกเสียจากว่า มวยไชยา จะเป็นศิลปะการต่อสู้ แขนงอื่น ซึ่งมิใช่ มวยไทย..