ผมขออนุญาตนำข้อความจากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้เพิ่มเติมใน webboard ของกิจกรรมบำบัด มช. ดังนี้

โห้ ดี จัง เลย

แล้ว โอที กับ Hand Therapist ต่างกันไง ค่ะ อาจารย์ โอที จะสามารถ เรียก ว่า เป็น Hand Therapist ได้ป่าวค่ะ

แล้ว พวก putty ไม้หนีบ กรวย หมุด จะสามารถ ช่วยเคส นี้ได้ป่าวค่ะ

ดร. ป๊อป:

OT คือ นักกิจกรรมบำบัด HT (Hand Therapist) คือ นักวิชาชีพทางการแพทย์ที่มีความสนใจศึกษาและปฏิบัติเพิ่มเติมทางด้านการฟื้นฟูสมรรถภาพมือที่บาดเจ็บ หาก OT สนใจก็ต้องศึกษาต่อในระดับประกาศนียบัตรหรือปริญญาโทเฉพาะทางที่ต่างประเทศ

Putty ไม้หนีบ และอุปกรณ์อื่นๆ สามารถนำมาจัดเป็นกิจกรรม แต่เน้นประเมินความต้องการในการใช้มือกับกิจกรรมในชีวิตจริงๆ ว่าต้องใช้สื่อการรักษาพวกนั้นหรือไม่อย่างไร

ขอบคุณครับที่สนใจ

พี่ป๊อบคะ มีเรื่องสงสัยอยากซักถามพี่ค่ะ

คือว่า ในขณะที่พี่แนะนำให้คนไข้ทำ Active & Gentle Movement ก่อน ในระยะแรกที่ต่อเส้นเอ็น

แต่น้องเจ้าของเคสเค้าได้ทำ manipulation and passive stretching ไปแล้วนั้น

ดังนั้น เราจะทราบได้อย่างไรคะ ว่าการดัดนิ้วมือคนไข้ ( manipulation and passive stretching )

แทนที่จะให้คนไข้ทำ AROM นั้น จะไม่ทำให้เส้นเอ็นที่เพิ่งต่อมาใหม่ ๆ นั้น ฉีกขาด/หรือหลุดออกจากกัน

นอกจากการจะดูจากอาการปวด บวม แดง ร้อน แล้ว จะมีวิธีสังเกตและทดสอบหรือไม่คะ

ด้วยความสงสัยค่ะ....

ดร.ป๊อป:

คำถามดีมากครับ ข้อควรพิจารณาว่าคนไข้จะทำ AROM ได้หรือไม่นั้น เราประเมินโดย Active & Passive Movement แต่ที่เน้น Gentle เพราะถ้าทำแรงไป แผลผ่าตัดอาจเสียหายได้ โดยทั่วไปประมาณ 3 สัปดาห์หลังจากผ่าตัด เราประเมินการฟื้นตัวของบาดแผล และสอบถามระดับความเจ็บปวด-บวม-แดง ของแผลคนไข้ ตามที่น้องกล่าวมาได้ครับ

สำหรับ การยืดข้อต่อและกล้ามเนื้อ หรือดัดดึง ทำได้ในกรณีที่มีข้อจำกัดทั้ง PROM & AROM และบาดแผลหายดีแล้วครับ

อาจารย์ ครับ ผมมาลอง พิจารณาดู แล้ว

splint ที่ผมจะให้ คนไข้ ผมน่าจะให้

1.Dynamic Splint ที่มีโครงลวดอยู่ทางด้าน dorsal ของนิ้วโป้ง ติดยางมาคล้องนิ้วโป้ง เมื่อผู้ป่วยดึงในท่า Adduction จะเกิดเเรงต้าน เพื่อเพิ่มกำลังในการทำ Adduction ของผู้ป่วย

2.ส่วนนิ้วแต่ละนิ้ว จะให้ Dynamic finger Splint ที่ เป็นยางรัด สวมตรง Proximal and Middle phalanx (อาจทำไปถึง Distal เลย)เพื่อให้ข้อนี้ ได้ เหยียดตลอดเลา โดยใช้แรงดึงจากหนังยางช่วย จะโอเคไหม ครับ

คนไข้ จะได้มีแรง Abduction มากขึ้น และสามรถหยิบจับของเล็กๆ ได้เนื่องจาก เวลา ที่งอ MP แล้ว PIP จะ ไม่งอตาม อาจารย์ว่าผมคิดถูกยังครับ ลองอธิบายให้ผมหน่อยนะครับ แล้ว ผมก็สอน การออกกำลังที่อาจารย์แนะนำแล้ว อาจารย์ว่า การรักษานี้ จะได้ผลไหม ครับบ

ดร.ป๊อป:

สวัสดีครับน้อง

พี่แนะนำให้น้องติดตามผลของการออกกำลัง Lumbrical muscles และ Gliding DIP to PIP ของแต่ละนิ้วมือ โดยใช้และไม่ใช้ Splint ทุกวัน

จากที่น้องคิดมาน่าสนใจ แต่ Dynamic Splint ใช้เพื่อช่วยเคลื่อนไหวนิ้วมือ ไม่ใช่ช่วยเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อ ที่สำคัญมีกล้ามเนื้ออื่นๆ ที่ช่วยเคลื่อนไหวนิ้วโป้ง มิใช่เฉพาะ Abduction เท่านั้น ไม่แน่ใจว่าแนวแรงที่น้องคิดจะช่วยให้แรงต้านแล้วส่งผลให้กล้ามเนื้อเล็กๆ ของมือล้ามากเกินไปหรือไม่

แนะนำให้น้องวัดกำลังกล้ามเนื้อโยใช้ Manual Muscle Testing ว่ากล้ามเนื้อที่ใช้เคลื่อนไหวนิ้วโป้งทุกมัดมีกำลังเท่าใดบ้าง น้องควรจัดกิจกรรมเพิ่มกำลังกล้ามเนื้อแบบ Functional Hand Trainings และมีการหยิบจับทุกรูปแบบ มากกว่าแยกฝึกแต่ละมัดกล้ามเนื้อ ซึ่งนักกายภาพบำบัดจะเป็นผู้ฝึกด้วยการออกกำลังกล้ามเนื้อ หากไม่ฝึก นักกิจกรรมบำบัดต้องช่วยด้วย

สำหรับ Finger Splint ไม่แนะนำให้ทำยาวตั้งแต่ PIP ถึง DIP เพราะจะทำให้ Sling Action ไม่ได้ทำงานและเน้นช่วยให้ Extensor Digitorum ทำงานหนักทั้งสองข้อต่อมากเกินไป แนะนำให้วางปลอกยางรัดบริเวณ Middle Phalange แทน แต่ต้องออกกำลัง Lumbrical & Gliding DIP to PIP ทั้งกลางวันและกลางคืน สังเกตได้จากการที่ MP Flexion แล้วทำให้ PIP ไม่ Flexion น้องต้องแก้ไขที่กล้ามเนื้อที่อ่อนแรงทั้ง FDS & FDP

การรักษาจะได้ผลหรือไม่ น้องต้องประเมินให้ชัดเจนทั้งกำลังกล้ามเนื้อและมุมข้อต่อที่มีปัญหาว่า ก่อนและหลังใส่ Splint และการจัดกิจกรรมบำบัดต่างๆ เปลี่ยนแปลงในทิศทางที่ดีขึ้นหรือไม่ หากไม่ดีขึ้น ก็ค่อยๆ วิเคราะห์ว่า กิจกรรมบำบัดส่วนใดที่ไม่เหมาะสมหรือต้องปรับใหม่

พี่ให้กำลังใจน้องให้ค่อยๆ ติดตามความก้าวหน้าและบอกผู้ป่วยว่า จะดีขึ้นอย่างค่อยเป็นค่อยไป อยู่ที่การฝึกที่บ้านด้วย มิใช่ใส่แค่ Splint คิดแบบองค์รวมในการใช้งานของมือไว้นะครับ

โชคดีครับ

อ.ป๊อป