เรื่องประสบการณ์ซินเนสทีเซีย ผมว่าน่าสนใจมากเลยนะครับ ยิ่งประโยคของอาจารย์บัญชาที่บอกว่า คนที่มีประสบการณ์นี้ จะแปลการรับรู้ของประสาทสัมผัสอย่างหนึ่งไปเป็นอย่างอื่น

ขอพูดนอกเรื่องซินเนสทีเซียนะครับ ผมเคยอ่านเขียนบันทึกในบล๊อกภายในบริษัท อ้างอิงบทความหลายอันที่พูดถึง "กล่องความรู้" หรืออะไรทำนองนั้น แต่หาบทความเก่าๆยังไม่เจอ เมื่อกี้เลยโทรไปถาม CKO เธอแนะว่าเป็นคำว่า "ลิ้นชัก" หรือเปล่า ค้นหาทั้งกล่อง-ทั้งลิ้นชัก ก็ไม่เจอทั้งคู่ เอาเท่าที่จำได้ลางๆ ตามการตีความของผมก็แล้วกันครับ ผิด-ถูกผมไม่รับผิดชอบนะครับ!

  1. อะไรจะปิ๊ง/ไม่ปิ๊ง รู้เรื่อง/ไม่รู้เรื่อง เข้าใจ/ไม่เข้าใจ อาจจะไม่ใช่ประเด็นของสิ่งที่รับเข้ามาใหม่แต่อย่างเดียว (โดยเฉพาะความรู้ขั้นสูง)

  2. ความรู้-ประสบการณ์ที่ได้มา สมองจัดเก็บเป็นกล่องๆ เมื่อมีสิ่งที่มากระทบ สมองก็จะดึงออกมา เทียบเคียงดูว่าสัมพันธ์กันไหม ถ้าใช่ก็เอาของเก่า+ของใหม่เก็บใส่กล่องเดียวกัน -- เรื่องนี้อธิบายปรากฏการณ์ที่น่าสนใจหลายอย่างครับ:

        (๑) พูดเรื่องอะไรสักครั้ง เหล่าคนฟังดันคิดกันไปคนละทางสองทาง เพราะว่าประสบการณ์ไม่เหมือนกัน พื้นฐานไม่เหมือนกัน การตีความจึงไม่เหมือนกัน ความเข้าใจ+อรรถประโยชน์ก็ไม่เท่ากัน เรื่องนี้ไม่ได้ขึ้นกับผู้พูด บรรดานักพูดมืออาชีพ จึงแนะมือใหม่ว่า know your audience

        (๒) แม้จะไม่ได้ประโยชน์ในวันนี้ แต่ข้อมูลก็ไปลงกล่องแล้ว ถ้าผู้ฟังเลือกที่จะเก็บข้อมูลไป; ถ้าเชื่อเลย ลงกล่องนึง ถ้าเก็บไว้พิจารณา ก็อาจจะลงอีกกล่องนึง (ลงกล่องนี้แล้ว ส่วนใหญ่จะลืมไปเลย)

        (๓) ก็จะไม่ลืมได้ยังไงล่ะครับ กล่องหมด ก็ต้องเอากล่องเก็บขยะหรือสิ่งที่ไม่ได้ใช้มารีไซเคิลไง

        (๔) ข้างบนก็เป็นตัวอย่าง ทั้งผมและ CKO รู้ว่าเราพูดเรื่องเดียวกัน จำได้กันทั้งคู่ว่าเคยอ่านผ่านตาเพราะอยู่บนบล๊อกของบริษัทนานมาแล้ว -- ทั้งคู่หมายถึงเรื่องเดียวกัน แต่ภาพในสมองต่างกัน; คนงานยุ่ง(ช)เรียกกล่อง แต่คนมีระเบียบ(ญ)เรียกลิ้นชัก ทั้งๆที่มันเป็นเรื่องเดียวกัน

  3. คนหัวไวคือคนที่เปิดกล่อง เพื่อค้นหาข้อมูลได้เร็ว ดังนั้นคุณลักษณะหัวไวจึงฝึกฝนได้; สิ่งที่จะช่วยได้ดีที่สุดคือความเป็นคนช่างสังเกต เพราะว่าความช่างสังเกต จะแยกแยะกล่องได้เร็ว

  4. ถ้ามั่วตามนี้ อาจอธิบายประสบการณ์ซินเนสทีเซียได้ครับ (อธิบายได้ไม่ได้แปลว่าถูกต้อง)

ข้อมูลเพิ่มเติม:
<ul>

  • Synesthesia (Wikipedia)
  • Synesthesia (Neuroscience for kids, U of Washington)
  • Synesthesia and the Synesthetic Experience (MIT)
  • </ul>