ลักษณะของเด็กฉลาดนั้น ถ้าจะมองในแง่ภาพรวมแล้ว จะมีลักษณะ 4 เรื่องที่โดดเด่นกว่าเด็กปกติ ดังนี้

1. ภาพพจน์ที่ดีต่อตัวเอง เด็กจะมองตัวเองว่าเป็นคนที่มีความสามารถเชื่อมั่นในตัวเอง ไม่คิดว่าตัวเองเป็น

คนล้มเหลวทำอะไรไม่สำเร็จ ข้อนี้เป็นปัจจัยพื้นฐานที่จะทำให้เด็กพัฒนาต่อไปได้ดี

2. มองปัญหาได้อย่างเหมาะสม เด็กฉลาดมักจะมองเห็นปัญหาที่น่าสนใจอยู่เสมอ ในขณะที่เด็กอื่นมองข้ามไป

หรือมองไม่เห็นความน่าสนใจนั้น ๆ เด็กจะเรียนรู้ปัญหาและ แก้ปัญหา และสามารถเอาชนะปัญหานั้นได้ เมื่อพิชิต

ปัญหาได้แล้ว ก็มองหาปัญหาอื่น ๆ ต่อไป เช่น การฝึกสมองประลองปัญหาตลอดเวลา

3. รับรู้ปัญหาได้ตามความเป็นจริง ไม่คิดว่าปัญหานั้นยากหรือง่ายเกินไป เด็กจะเรียนรู้จากการคิดและลองทำดู

โดยไม่มีปัจจัยอื่นเข้ามาเกี่ยวข้อง เช่น ความวิตกกังวล คำพูดของคนอื่น ฯลฯ ดังนั้นเด็กจึงแก้ปัญหาตามปัจจัยที่มี

ของปัญหาโดยตรง ไม่มีอคติใด ๆ

4. สามารถทบทวนสิ่งที่ทำไป เด็กฉลาดจะมีการตรวจสอบการแก้ปัญหาของ ตนเองอย่างเป็นขั้นตอน เมื่อพบข้อผิดพลาด

จะแก้ไขทันที หรือเมื่อได้รับข้อมูลใหม่ จะนำมาพิจารณาและปรับปรุงการแก้ปัญหาให้ดีขึ้น จะมีการตรวจทานผลลัพธ์อยู่เสมอ ผิดกับเด็กอื่นที่อาจจะทำเสร็จแล้วปล่อยทิ้งไปเลย

ส่วนลักษณะของเด็กโง่นั้นจะตรงข้ามกับลักษณะของเด็กฉลาด คือ ไม่มีความเชื่อมั่นในตนเอง เรียนรู้ได้ช้า รับรู้ได้ช้า ฯลฯ