ผมเคยคิดว่าคำจำกัดความดังกล่าวเป็นสิ่งที่งดงามดั่งความฝัน

จนปรารถนาที่จะก้าวเข้าสู่ความฝันนั้น เพียงแต่คอยโอกาส

ระหว่างที่คอย ได้พบเห็นการทำงานจริง ความจริงกับความฝันนั้นแตกต่างกัน

แต่เมื่อมองในมุมที่ว่า ความฝันนั้นคือสิ่งงดงามที่เราจะพยายามก้าวไปให้ถึง

เพราะหากไปถึงจุดนั้น โดยคนที่ฝันอย่างเดียวกัน ประชาชนจะได้รับประโยชน์

และสิ่งนี้คือทางรอดของระบบสาธารณสุขของไทย

เมื่อตื่นจากความฝัน ก็ตระหนักในความจริงของทฤษฎี input-process-output

เราคาดหวัง output โดยเราไม่มี input ที่พอเหมาะ output นั้นก็ยังเป็นความฝัน

ในบางที่บางแห่ง แม้ input ไม่พอ แต่อาจได้ output ที่ปรารถนา แต่ก็เป็นไปได้เพียงบางแห่ง

เมื่อรวมข้อมูลจำนวนมากหรือจากทุกแห่งแล้ว จะไม่มีทางที่จะเกิด output ที่ต้องการได้ จาก input ที่ไม่เพียงพอ

คล้ายๆกับสถิติ ที่เมื่อจำนวนตัวอย่างมากพอ ก็จะเห็นความจริงปรากฏออกมา แต่ถ้าตัวอย่างน้อยเกินไป อาจจะได้ผลที่ผิดพลาด

ดังนั้นการทำอะไรกับคนหลายสิบล้านคน จะไม่มีเรื่องฟลุ๊ค หรือเรื่องที่ผลที่ไม่สมกับเหตุเกิดขึ้นได้