เรียนคุณครูจรรยา ธนะนิมิตร
ผมพึ่งจะเปิดอ่านเว็บและได้อ่านข้อความของคุณแล้วซึ่งเป็นคำอธิบายรายวิชา ผมไม่กล้าที่จะแนะนำอะไรมากเพราะท่านทำดีแล้ว แต่ผมพบข้อบกพร่องบางอย่างที่ท่านขาดไป ผมจึงจะแนะนำท่านโดยให้ท่านศึกษาจากคำแนะนำการจัดทำคำอธิบายรายวิชาดังต่อไปนี้
การเขียนคำอธิบายรายวิชา มี 5 รูปแบบ
รูปแบบที่ 1 เขียนเป็นความเรียงเสนอภาพรวมของผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง(ตัวชี้วัด) และสาระการเรียนรู้
รูปแบบที่ 2 เขียนแยกเป็น 2 ส่วน ประกอบด้วย
1. ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง(ตัวชี้วัด) เขียนเป็นความเรียง
2. สาระการเรียนรู้เขียนเป็นความเรียงขอบข่ายเนื้อหา
รูปแบบที่ 3 เขียนเป็นความเรียงประกอบด้วย 3 ส่วน คือ
1. ขอบข่ายกิจกรรมที่กำหนดกว้าง ๆ สอดคล้องกับผลการเรียนรู้(ตัวชี้วัด)ของรายวิชา
2. ขอบข่ายเนื้อหาที่สอดคล้องกับสาระการเรียนรู้ของรายวิชา
3. ผลการเรียนรู้ที่คาดหวังที่เกิดขึ้นกับผู้เรียนอย่างกว้าง ๆ
รูปแบบที่ 4 เขียนเป็นความเรียงประกอบด้วย 4 ส่วน คือ
1. จุดประสงค์ของรายวิชาที่สอดคล้องกับผลการเรียนรู้(ตัวชี้วัด)รายวิชา
2. ขอบข่ายสาระการเรียนรู้
3. กิจกรรมการเรียนรู้
4. วิธีวัดและประเมินผล
รูปแบบที่ 5 เขียนแยกเป็น 2 ส่วน ประกอบด้วย
1. ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง(ตัวชี้วัด)เขียนให้ครอบคลุมทั้ง 3 ด้าน (ความรู้/ทักษะกระบวนการ/คุณลักษณะอันพึงประสงค์)เป็นข้อ ๆ โดยไม่แยกส่วน
2. สาระการเรียนรู้เขียนเป็นข้อ ๆ
การจัดทำคำอธิบายรายวิชา
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย เนื่องจากหลักสูตรแกนกลางฯ กำหนดตัวชี้วัดเป็นช่วงชั้น (ม.4-6) ทุกกลุ่มสาระการเรียนรู้ ดังนั้น ครูผู้สอนควรดำเนินการ ดังนี้
1ครูที่สอนกลุ่มสาระการเรียนรู้เดียวกัน ระดับชั้นเดียวกัน ศึกษาและวิเคราะห์ ตัวชี้วัดช่วงชั้นตามที่หลักสูตรแกนกลางฯ กำหนด แล้วช่วยกันจัดวางตัวชี้วัดไว้ในแต่ละระดับชั้น(ม.4, ม.5, และ ม.6) ในแต่ละภาคเรียน (ภาคเรียนที่ 1-6) ตัวชี้วัดที่จัดวางในแต่ละภาคเรียน อาจจะซ้ำกัน หรือไม่ซ้ำกันก็ได้ แล้วแต่ดุลพินิจของผู้สอน ซึ่งต้องคำนึงถึงเวลาที่ใช้สอนในแต่ละภาคเรียนด้วยว่ามีเพียงพอหรือไม่ และถ้านำตัวชี้วัดใดไว้ในภาคเรียนใด ในภาคเรียนนั้นต้องประเมินผลการเรียนรู้ของผู้เรียนตามตัวชี้วัดนั้นด้วยทุกตัวชี้วัด
2 ครูผู้สอนวิเคราะห์ตัวชี้วัดช่วงชั้น และสาระการเรียนรู้แกนกลางตามที่หลักสูตรแกนกลางฯ กำหนดสำหรับแต่ละภาคเรียน พิจารณาว่า แต่ละตัวชี้วัด มีคำหรือข้อความสำคัญ (Key words) ใดที่เป็น “ความรู้(K)” “ทักษะ/กระบวนการ(P)” และ “คุณลักษณะ(A)” (เป็นคุณลักษณะของรายวิชาที่ปรากฏตามตัวชี้วัดอาจจะไม่ตรงกับคุณลักษณะอันพึงประสงค์ที่หลักสูตรแกนกลางฯ กำหนดก็ได้) จัดแยกไว้เป็นส่วนๆ ให้ครบทุกตัวชี้วัดของภาคเรียนนั้น
3 นำข้อความที่วิเคราะห์ไว้ (ด้านความรู้ ทักษะ/กระบวนการ คุณลักษณะ) มาสังเคราะห์ หรือร้อยเรียงเขียนเป็นคำอธิบายรายวิชา โดยอาจจะให้ข้อความทั้ง 3 ส่วนที่วิเคราะห์ไว้ผสมกลมกลืน หรือเขียนแยกส่วนของความรู้ ทักษะ/กระบวนการ และคุณลักษณะไว้คนละย่อหน้าก็ได้ และย่อหน้าสุดท้ายของคำอธิบายรายวิชา ต้องระบุด้วยว่า วิชานี้มีตัวชี้วัดอะไรบ้าง โดยเขียนเป็นรหัสกำกับมาตรฐานการเรียนรู้และตัวชี้วัดไว้ด้วย ดังนี้
ว 1.1 ม. 4-6/1
ม.4-6/1 หมายถึง ตัวชี้วัดชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย ข้อที่ 1
1.1 หมายถึง สาระที่ 1 มาตรฐานข้อที่ 1
ว หมายถึง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์
การวิเคราะห์เพื่อจัดทำคำอธิบายรายวิชา
กลุ่มสาระการเรียนรู้............................วิชา.......................... ระดับชั้น.............ภาคเรียนที่...............
สาระการเรียนรู้แกนกลาง/ท้องถิ่น
ตัวชี้วัด
ความรู้
ทักษะ / กระบวนการ
คุณลักษณะฯ
ตัวอย่าง
ว 1.1ป.1/1 เปรียบเทียบสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต
1. สิ่งมีชีวิต
2. สิ่งไม่มีชีวิต
การสังเกตและเปรียบเทียบสิ่งมีชีวิตและสิ่งไม่มีชีวิต
มีความสนใจสังเกตสิ่งต่าง ๆ
ว 1.1ป.1/2 สังเกตและอธิบายลักษณะและหน้าที่ของโครงสร้างภายนอกของพืชและสัตว์
1. ลักษณะและหน้าที่ของโครงสร้างภายนอกของพืช
2. ลักษณะและหน้าที่ของโครงสร้างภายนอกของสัตว์
การสังเกตลักษณะและหน้าที่ของโครงสร้างภายนอกของพืชและสัตว์
มีความสนใจสังเกตสิ่งต่าง ๆ
ที่มา :
ดร.เฉลิม ฟักอ่อน ศึกษานิเทศก์ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาลำพูน เขต 1. กุมภาพันธ์