องค์ความรู้ที่ได้รับจากบทสนทนาระหว่าง

ศาสตราจารย์ ดร. จิระ หงส์ลดารมณ์

กับ คุณศุภชัย หล่อโลหะกาญจน์ (ผู้อำนวยการสำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ)

ถึงความเข้าใจในเรื่องของนวัตกรรมและความสำคัญของนวัตกรรมกับความอยู่รอดของประเทศ รวมถึงมุมมองในเรื่องของความเชื่อมโยงระหว่างทุนมนุษย์กับทุนทางนวัตกรรม

มีผู้ให้คำจำกัดความเกี่ยวกับนวัตกรรมหลากหลายเป็นจำนวนถึง 3 ล้านรายการทั่วโลกและกว่า 17,000 รายการในไทย ซึ่งพอสรุปเป็นประเด็นหลัก ๆ ได้ดังนี้

1) นว แปลว่าใหม่ นวัตกรรม คือการทำสิ่งใหม่

2) การทำสิ่งใหม่ในเชิงนวัตกรรมนั้น ต้องมีการใช้ความรู้และความคิดสร้างสรรค์ ไม่ใช่เพียงสร้าง แต่ต้องใช้ประโยชน์ได้ด้วย

3) นวัตกรรมต้องมีประโยชน์ มีแบบแผน

4) นวัตกรรมในทางเศรษฐกิจ ต้องไปในตลาด มีผู้บริโภคเข้ามาเกี่ยวข้อง

5) นวัตกรรม มักมีความเกี่ยวพันกับทรัพย์สินทางปัญญา เพราะทรัพย์สินทางปัญญาเกิดจากกระบวนการของนวัตกรรม

6) การวิจัยไม่ใช่นวัตกรรม แต่การวิจัยเป็นกระบวนการนำไปสู่ความเป็นนวัตกรรม

7) นวัตกรรม คือ ความคิดสร้างสรรค์ บวกกับความรู้ที่เป็นระบบ (System Thinking) ไม่ใช่ความเพ้อฝัน (not dream)

8) นวัตกรรมทำแล้วอาจไม่สำเร็จก็ได้ แต่หากไม่ทำก็จะทำให้ล่าช้า ตามไม่ทัน และในที่สุดก็จะอยู่ไม่ได้ในโลกาภิวัฒน์ซึ่งโลกไร้พรมแดน

9) นวัตกรรมอาจพัฒนาจากสิ่งที่มีอยู่แล้วก็ได้ ตราบใดที่เกิดจากความคิดที่มีระบบ มีองค์ความรู้ มีประโยชน์ในแขนงอื่น ๆ

“ทุนนวัตกรรม เชื่อมโยงกับทุนมนุษย์อย่างไร”

ทุนนวัตกรรมเปรียบเหมือนปลายน้ำ ส่วนทุนมนุษย์คือต้นน้ำ

ความคิดสร้างสรรค์เกิดขึ้นโดยมนุษย์ หากแต่ความคิดนั้นจะเป็นนวัตกรรมได้ต้องมีองค์ความรู้ และประโยชน์นำสู่ Action จากนั้นต้องมีกระบวนการ Follow up Follow through และ Feed back จึงนำไปสู่โอกาสสู่ความสำเร็จ

ดังนั้น การทำงานในการพัฒนามนุษย์ให้คิดเป็น รู้ว่าจะจัดการอย่างไร เอาความรู้จากไหน

และความรู้มีอะไรบ้าง จึงเปรียบเหมือนต้นน้ำ หากแต่มนุษย์ก็ต้องมีปัจจัยสำคัญคือ ความกล้า

กล้าคิด กล้าทำ champion of change

ความกล้าจะทำงานได้ดีเมื่อมีทุนสนับสนุน สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติจึงถูกตั้งขึ้นในปี 2540 หลังจากวิกฤตเศรษฐกิจ โดยมีเป้าหมายในการให้การสนับสนุนทางทุน ให้ความช่วยเหลือ ลักษณะการทำงานจึงเปรียบเสมือนปลายน้ำ

“ทรัพยากรมนุษย์จึงเป็นปัจจัยสำคัญในการเอื้อให้นวัตกรรม “สัมฤทธิ์ผล”

สังคมไทยต่อนวัตกรรม :

C – Culture change วัฒนธรรมที่ไม่ชอบการเปลี่ยนแปลง หากไม่กล้าคิด ไม่ยอมเปลี่ยนความคิดจึงเกิดไม่ได้ นวัตกรรมต้อง Ready for change

C – Customer base (Marketing Mind)

นวัตกรรมต้องนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ เพิ่มมูลค่านำเข้าสู่ตลาด เกี่ยวพันกับผู้บริโภค จึงจำเป็นอย่างยิ่งที่ต้องคำนึงถึงลูกค้า จะทำเพียงตามใจผู้คิดเพียงทางเดียวไม่ได้ ต้องได้รับความนิยมด้วยจึงถือว่าสำเร็จ

C – Command Control สังคมหรือองค์กรที่ไม่เปิดโอกาส หรือไม่ยอมรับฟังความคิดใหม่ ๆ จึงไม่สามารถเกิดนวัตกรรมได้

สรุป

นวัตกรรมคือสิ่งจำเป็นในการพัฒนาประเทศ การพัฒนาจะมุ่งเน้นเพียงเรื่องของเศรษฐกิจอย่างเดียวไม่ได้ ต้องส่งเสริมให้เกิดนวัตกรรมในทุก ๆ ด้าน ทั้งสังคม, วัฒนธรรม, การจัดการ, การศึกษา, สื่อสาร ฯลฯ ประเทศจึงจะอยู่รอดได้