"ขอร่วมแจมเรื่องราวนกในธรรมชาติ"

#-#-# เหยี่ยวออสเปรย์ กับอาหารโปรด ที่บ่อบำบัดน้ำเสียหาดใหญ่ #-#-#

ช่วงปลายปีถึงต้นปี เป็นโอกาสดีของนักดูนกที่จะได้เฝ้าดูนกอพยพกัน
โดยเฉพาะนกในกลุ่มนักล่าทั้งหลายที่อพยพผ่านและแวะพักที่บ้านเรา

ที่หาดใหญ่มีระบบบำบัดน้ำเสียเป็นบ่อพักน้ำขนาดใหญ่หลายบ่อ
บริเวณรอบๆ เป็นพื้นที่ชุ่มน้ำเป็นบริเวณกว้างอยู่ริมทะเลสาบสงขลา
ห่างจากตัวเมืองหาดใหญ่ประมาณ 14 กม. ทางทิศตะวันออก
เป็นแหล่งพักและหากินของนกอพยพที่สำคัญแห่งหนึ่ง
ก็เลยเป็นแหล่งดูนกประจำของนักดูนกชาวหาดใหญ่

ในบรรดานกอพยพที่แวะพักบริเวณนี้ ที่เราเจอเป็นประจำและ
เป็นขวัญใจของเราก็คือ เหยี่ยวออสเปรย์ นั่นเอง ซึ่งเจ้าตัวนี้จะ
วนเวียนหากินอยู่ที่นี่นานหลายเดือน คงเพราะที่บ่อบำบัดน้ำเสีย
หาดใหญ่ มีบ่อน้ำจืดขนาดใหญ่ที่บำบัดแล้ว อยู่หลายบ่อ
มีอาหารโปรดเป็นปลาหลากหลายชนิดอยู่ชุกชุมมาก

เหยี่ยวออสเปรย์ (Osprey) มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Pandion haliaetus
มีขนาดประมาณ 55-63 ซม. เป็นนกขนาดกลาง ส่วนใหญ่อพยพมา
อยู่เมืองไทยช่วงฤดูหนาว บางครั้งอาจพบตัวไม่เต็มวัย อาศัยอยู่ตลอดทั้งปี
พบไม่บ่อยนัก ชอบหาอาหารกินอยู่ตามชายฝั่งทะเล ปากแม่น้ำ และ
แหล่งน้ำจืด เช่น บึง หนอง อ่างเก็บน้ำ อาหารหลักเป็นปลา
และอาจกินพวก นก กบ และสัตว์เล็กๆ อื่นๆ ด้วย

วันหยุดที่ไม่ได้ไปไหน เราก็จะไปเฝ้าที่ขอบบ่อตั้งแต่เช้า คอยดูเจ้าออสเปรย์
มาหาอาหารโปรด ซึ่งก็ไม่เคยผิดหวัง นั่งคอยไม่นานก็มักเจอเหยี่ยวออสเปรย์
บินตรงมาที่บ่อ ร่อนวนหาปลา เท่าที่สังเกตวิธีการจับปลาของเหยี่ยวออสเปรย์
พบว่า เหยี่ยวใช้เวลาหาปลาไม่นาน มักไม่เกินสิบนาที พอเห็นเป้าหมาย
เหยี่ยวก็ทิ้งตัวดิ่งลงจับปลาด้วยกรงเล็บ บางครั้งพลาดเป้าไปบ้าง ก็ต้องบินขึ้น
กลับมาวนหาใหม่ แล้วก็ทิ้งตัวดิ่งลงจับปลาอีก โดยพุ่งลงอย่างรวดเร็ว ลงน้ำทั้งตัว
ดังตูมใหญ่น้ำกระจาย

เมื่อได้ปลาติดอยู่กับกรงเล็บ เหยี่ยวก็ตีปีกอย่างแรงเอาปลาที่กำลังดิ้นขึ้นจากน้ำ
เคยเห็นขาหนึ่งจับหัว อีกขาจับตัว รับรองว่าปลาคงดิ้นหลุดยากมาก แล้วก็บินไป
หาที่สงบ จัดการอาหารโปรด

โชคดีที่เรารู้ใจเหยี่ยวออสเปรย์ว่าชอบหิ้วปลาไปกินที่ไหน เพราะเคยสังเกตเห็นว่า
เหยี่ยวออสเปรย์ ที่นี่ชอบหิ้วปลาไปเกาะกินอยู่ตามหัวเสาไฟฟ้าอีกฝากหนึ่งของ
บ่อบำบัด ก็เลยขับรถตามไปดูพฤติกรรมการกินกันต่อ

พอเหยี่ยวถึงหัวเสาไฟต้นประจำ ลงเกาะแล้วก็หันมองซ้ายขวา เมื่อทุกอย่างปลอดโปร่ง
ก็จะเริ่มกินปลาจากส่วนหัวก่อน แล้วจิกกินเนื้อข้างในไปเรื่อยๆ ไม่รีบร้อน หนังปลาก็กิน
สลับกับหยุดพัก หันซ้ายขวา สังเกตเหตุการณ์รอบตัวเป็นช่วงๆ แล้วก็กินต่อ จนถึงส่วน
สุดท้ายเป็นหางปลาก็กลืนลงทีเดียวหมด เท่าที่สังเกตดูใช้เวลากินประมาณครึ่งชั่วโมง
กินของใหม่เสร็จ ก็มักจะถ่ายของเก่าออกมา แล้วก็ก้มเอาปากทำความสะอาดกรงเล็บ
บางครั้งก็เห็นเหยี่ยวบินลงบ่อข้างๆ ใช้เท้าราน้ำ สงสัยจะล้างคราบเลือด แล้วก็บินไป
เกาะพักบนหัวเสาไฟอยู่เฉยๆ สลับกับการไซร้ขนทำความสะอาด อยู่นานมาก เคยเห็น
เกาะพักอยู่ไม่ไปไหนนานถึงสองชั่วโมง แต่บางตัวที่ยังไม่อิ่มก็เกาะไม่นานแล้วบินออก
ไปหาอาหารรอบใหม่อีก

แม้ว่าเหยี่ยวออสเปรย์กินอาหารเป็นสัตว์ต่างๆ ได้หลากหลาย แต่อาหารโปรดที่เราเห็นที่
บ่อบำบัดน้ำเสียหาดใหญ่ เป็นปลาอย่างเดียว แถมยังเป็นเหยี่ยวที่มีความสามารถในการ
จับปลาเป็นอย่างยิ่ง ทั้งสายตาดีมองเห็นปลาในบ่อจากระยะไกล แล้วยังพุ่งตัวลงน้ำอย่าง
รวดเร็วใช้กรงเล็บที่แข็งแรงจับปลาได้อย่างน่าทึ่ง สมกับที่ได้รับสมญานามว่า Fish Hawk