อยากให้เราจินตนาการต่อไปโดยการถอดบทเรียนจากหนังสือที่อาจารย์หมอกานดาเขียน พยายามคิดในฐานะที่เราเป็นชาวบ้าน สกัดออกมาว่า มีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้ผู้ป่วยและผู้ดูแลสามารถ Cope กับความเครียด และสามารถมีชีวิตอยู่ได้อย่างมีคุณภาพแม้ว่าจะต้องเผชิญกับภาวะทุกข์ ทรมาน จากการเจ็บป่วย ที่ต้องใช้เวลาในการดูแลนาน (Long term care) วึ่งเรในฐานะผู้บริหารบริการสุขภาพ จะได้คิด พัฒนาระบบที่จะรองรับการดูแลผู้ป่วย ที่มีความต่อเนื่องเชื่อมโยงกับครอบครัวและชุมชน มีการดูแลสุขภาพในเชิงองค์รวม (Holistic care) ด้วยความเข้าใจในตัวผู้ป่วยและครอบครัว ตลอดจนการพัฒนาสมรรถนะทีมงานให้ทำงานดูแลผู้ป่วย ครอบครัวและชุมชน ทั้งในเชิงรับคือการดูแลเพื่อการเยียวยา บำบัดรักษา และการดูแลในเชิงรุก เพื่อการสร้างตวามเข้มแข็งของตรอบตรัวและชุมชน ตลอดจนการเตรียมรับมือการแก้ปัญหาในระยะยาวด้วย

ชนินทร์