สวัสดีครับ อ.บัญชา

ยังมีการใช้ placebo อยู่ครับ เพราะเป็นวิธีเดียวที่เราจะสามารถมั่นใจว่า effect ของยาใหม่ ไม่ได้เกิดจาก psychological effect

คำถามที่หนึ่งนั้นมี collateral evidence มากมายหลายอย่างครับ ว่ากลไกทางจิตใจ ความเครียด หรือความสมบูรณ์ทางจิตใจ มีความเชื่อมโยงกับการทำงานของร่างกาย ตั้งแต่ระบบฮอร์โมน ระบบประสาทอัตโนมัติ และระบบภูมิคุ้มกัน เช่น เคยมีการศึกษา effect ของ sleep deprivation ใน แพทย์ประจำบ้านศัลยกรรม พบว่าคนนอนน้อยมีผลกระทบต่อการขยับตัวของเม็ดโลหิตขาว ที่ทำหน้าที่ภูมิคุ้มกัน อย่างมีนัยสำคัญ และยังมี paper ทำนองนี้อื่นๆอีกมากครับ