จาก จำเนียร อำภารักษ์ เมื่อ จ. 26 ก.พ. 2550 @ 18:42 (175946) MBA สแตมฟอร์ด ที่หัวหิน <div class="content">
เรียน ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์
ในวันที่ 23 และ 24 ก.พ. 2550 เรียนเรื่องภาวะผู้นำ ซึ่งประกอบไปด้วยภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติร่วมกันยกตัวอย่าง โดยใช้ความรู้ใหม่ และจากประสบการณ์เดิม ดังรายละเอียดดังต่อไปนี้
คำถาม เรียนเรื่องภาวะผู้นำได้ความรู้อะไรบ้าง จงอธิบาย
ถ้าเปรียบดังเช่นสงครามนั้น สิ่งทีเป็นของล้ำค่าของกองทัพ คือ “ แม่ทัพ” ดังเช่น ซุนวูได้ยกให้เป็น 1 ของการทำสงคราม เพราะแม่ทัพหรือผู้นำเป็นจุดชี้เป็นชี้ตายของสงคราม เช่นเดียวกับการดำเนินงานทั้งภาครัฐและภาคเอกชน ที่มีผู้นำที่ดี และมีความเป็นเลิศในภาวะผู้นำ ย่อมได้รับการยอมรับ ทำให้องค์กรมีความมั่นคงและประสบความสำเร็จ
ผู้นำ (Leader) คือบุคคลที่มีอิทธิพลต่อกลุ่ม และสามารถนำกลุ่มปฏิบัติงานต่าง ๆ เพื่อให้บรรลุเป้าหมายขององค์กร
อ.ยม ยกตัวอย่างผู้นำที่ประสบความสำเร็จ เช่น บิลล์ เกตส์ เจ้าพ่อวงการซอฟต์แวร์ของโลกที่ผันการใช้คอมพิวเตอร์ที่ยุ่งยากพัฒนาสู่ระบบการจัดการเพื่อง่ายต่อการใช้งาน
จากการเป็นผู้นำการใช้เทคโนโลยีแล้วยังเป็นคู่แข่งทุกอุตสาหกรรมในการพัฒนาสื่อ Internet และมัลติมิเดีย
ความหมายของภาวะผู้นำ Dubrin ให้ความหมายของภาวะผู้นำว่าเป็นความสามารถที่จะสร้างความเชื่อมั่นและให้การสนับสนุนผลักดันบุคคลเพื่อให้บรรลุเป้าหมายขององค์กร
สรุปสั้น ๆ ภาวะผู้นำเป็นพฤติกรรมที่แสดงออกถึงการเป็นผู้นำ
ลักษณะของผู้นำที่ดีโดยทั่ว ๆ ไป
- มีวิสัยทัศน์ก้าวไกล
- มีความซื่อสัตย์
- มีความรับผิดชอบ
- มีบุคลิกภาพดี
- มีความสามารถริเริ่มสิ่งใหม่ ๆอยู่เสมอ
- ตรงต่อเวลา
- สุขุม รอบคอบ ใจเย็น มีกลยุทธ์ยอดเยี่ยม ซึ่งเรียกว่า “คมในฝัก”
- มีการกระจายอำนาจอย่างทั่วถึง ให้รางวัลขวัญและกำลังใจ แก่ผู้ทำผลงานดี (ซึ่งอยู่ในการบริหารจัดการทรัพยากรมนุษย์)
- มีความรู้เรื่องที่ทำงานอย่างชัดเจน ไม่ใช่รู้แต่ทฤษฎีแต่ต้องปฏิบัติได้
- ต้องมีพรหมวิหาร 4 (เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา)
ผู้นำที่ฉลาดควรมี 3 ลักษณะอยู่ในตน1. สามารถนำเสนอความคิดใหม่ ๆ
- ทุนความรู้ เช่น ใฝ่รู้ หาความรู้อยู่เสมอ
- ทุนปัญญา เช่น มีสติ-
- ทุนทางสังคม เช่น มีมนุษยสัมพันธ์ คิดดี มี Positive Thinking เป็นบวก-
- ทุนทาง IT เช่น ความรู้ทันเทคโนโลยี
2. สามารถสร้างความสุขให้กับตนเองได้
- ทุนความเป็นมนุษย์ ได้รับการอบรมสั่งสอน มีจริยธรรมมีคุณธรรม
- ทุนทางความสุข ซึ่งเผื่อแผ่คนอื่นได้
3. สามารถสร้างความสุขให้กับผู้อื่นได้
- ทุนจริยธรรม คุณธรรม เช่น พลเอกเปรม ดิณสูลานนท์
- ทุนแห่งความยั่งยืน ทำงานไม่เครียด มีเครือข่ายดี
ภาวะผู้นำกับการสร้างอำนาจ
- อำนาจจากการให้
- สร้างอำนาจโดยการตีเบา ๆ ชมดัง ๆ
- ต้องแสดงเป็นผู้รู้มากกว่าลูกน้อง
- สร้างโดยการอ้างอิง
- อำนาจทางนิติกรรม จากตำแหน่งระหว่างคำว่า “เจ้านายกับ “ผู้นำ” ผู้นำมีความยั่งยืนกว่า
คุณค่าของผู้นำ
- มุ่งประโยชน์ส่วนร่วม
- ปกครองด้วยหลักธรรมาธิปไตย / ธรรมาภิบาล
- มีความสามารถ
- มีความสำนึกรับผิดชอบ
- มีความเป็นกลาง
- การมุ่งผลสำเร็จ
- ความเป็นมืออาชีพ
อุปสรรคที่ทำลายล้างผู้นำ
- มุ่งแสวงหาผลประโยชน์ส่วนตัว
- ยึดมั่นถือมั่น มีอัตตาสูง
- ห้อมล้อมด้วยขุนพลอยพยัก
- ขาดความรับผิดชอบ
- ไม่สามารถมอบหมายให้ผู้อื่นตัดสินใจแทนได้
- ไม่คิด ไม่สร้างคนแทน
- ข้อมูลในการแต่งตั้ง บุคลากรไม่ชัดเจน
- ขาดความรู้
- ดื้อรัน ทิฐิ หลงตัวเอง ซึ่ง อ.ยม เน้นว่า ข้อ 9 นี้อันตรายมาก
ทฤษฎีภาวะการเป็นผู้นำ
- เกี่ยวกับลักษณะ
- ทางด้านพฤติกรร
- ทางด้านสถานการณ์
สมรรถนะหลัก 5 ด้าน นำสู่ภาวะผู้นำ
- ศักยภาพในการเปลี่ยนแปลง
- ศักยภาพในการเป็นผู้นำ
- การมุ่งผลสัมฤทธิ์
- ความเฉียบคมทางการบริหาร
- การสร้างความเข้าใจ
อ.ยม พูดถึงประเทศญี่ปุ่นใช้ PDCA ในเรื่องภาวะผู้นำ
- P มาจาก Planning
- D มาจาก Do
- C มาจาก Check
- A มาจาก Action
สมรรถนะหลักของผู้นำ (ภาครัฐ) มี 4 กลุ่ม
- การบริหารคน
- ความรอบรู้ทางการบริหาร
- การบริหารอย่างมืออาชีพ
- มุ่งผลสัมฤทธิ์แต่ อ.ยม เพิ่มให้อีก 1 กลุ่มคือ ........
- ความรอบรู้ ทางด้านความรู้ใหม่ ๆ (ความรู้สด)
ทฤษฎี 8 K’s ของ ศ.ดร.จีระ หงส์ลดารมภ์ อ. ยม แนะนำว่า ผู้นำสมัยใหม่ ต้องมีทุน และทุนที่มีต้องมากพอที่จะนำไปพัฒนาทีมงาน พัฒนาองค์กร ทุนดังกล่าว มี 8 อย่างดังนี้
- ทุนแห่งความยั่งยืน
- ทุนทางสังคม
- ทุนทางจริยธรรม
- ทุนแห่งความสุข
- ทุนทาง IT
- ทุนทางปัญญา
- ทุนทางความรู้ ทักษะ Mind set
- ทุนมนุษย์
นอกจากนี้ อ.ยม เน้น ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งมี 3 ห่วง 2 เงื่อนไขเป็นโมเดลของความเป็นผู้นำ ภาวะผู้นำตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง ได้แก่
- ความมีเหตุมีผล
- รู้จักประมาณ
- มีวิสัยทัศย์ มีภูมิคุ้มกัน
- มีความรอบรู้
- มีคุณธรรม
ในช่วงบ่ายของวันเสาร์ที่ 24 กพ. 50 ได้แบ่งกลุ่ม และส่งตัวแทนกลุ่มออกไปพูดในหัวข้อ
- ผู้นำที่กลุ่มชื่นชอบ คือใคร มีลักษณะของผู้นำที่ดีอย่างไร
- นายกรัฐมนตรีคนต่อไปของประเทศไทย ควรมีภาวะผู้นำอย่างไรหลัง
จากนั้น อ.ยม สรุปว่า ถ้านำเอาส่วนที่นักศึกษานำเสนอและวิเคราะห์แล้วเอามาหลอมรวมกัน พฤติกรรมเหล่านั้น ก็จะสามารถสร้างผู้นำที่เข้มแข็งได้
ข้อเสนอแนะและเพิ่มเติมเมื่อได้ศึกษาวิชาภาวะผู้นำ ทำให้มีความรู้ทางทฤษฎีที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ
จากประสบการณ์ที่ผ่านมาในองค์กรที่ทำงานอยู่ คิดว่าน่าจะเพิ่มคุณสมบัติของผู้นำที่ดี ดังนี้
- เชื่อมั่นในการตัดสินใจในของตนเอ
- กล้ารับผิดชอบในการตัดสินใจของตนเองเสมอ
- เมื่อกล้าคิด กล้าทำ ต้องกล้ารับผิดชอบ
ผู้นำที่ข้าพเจ้าชื่นชอบ คือ คุณธนินท์ เจียรวนนท์ ประธานกรรมการและประธานคณะผู้บริหารเครือเจริญโภคภัณฑ์ เพราะ
- มีวิสัยทัศน์ กลยุทธ์ เป็นที่ยอมรับของนักธุรกิจทั้งในประเทศและต่างประเทศ
- ให้หุ้นกับพนักงานเมื่อมีตำแหน่งสูงขึ้น
- สร้างคนและดึงดูดคนเก่ง ๆ เอาไว้
- ให้อภัย
- ศึกษาความเก่งของผู้ใต้บังคับบัญชา
- เปลี่ยนวิกฤตเป็นโอกาส
- ช่วยเหลือสังคม
- ผู้นำด้านเทคโนโลยี
- กระจายอำนาจให้บริษัทที่อยู่ในเครือสามารถบริหารจัดการได้โดยอิสระ
- ขายธุรกิจในขณะที่ธุรกิจมีกำไร
เหตุผลดังกล่าวข้างต้น เป็นแบบอย่างที่ดีของผู้นำในการทำธุรกิจในยุคปัจจุบัน
</div></strong>