ถ้าทำงานกับชุมชนเราจะมีวลีหนึ่งในใจว่า “คำตอบอยู่ที่หมู่บ้าน” แต่ในความเป็นจริงแล้วบางเรื่อง “คำตอบอยู่ที่สภา” เสียส่วนมาก…แม้จะมีการเคลื่อนไหวชูประเด็นสิทธิชุมชน จนกระทั่งรัฐธรรมนูญฉบับ 40 (ถูกฉีกไปแล้ว)รับรองสิทธิชุมชนในการจัดการทรัพยากรท้องถิ่นไปแล้ว…แต่ในทางปฏิบัติก็ยังเป็นเพียงลายลักษณ์อักษร…จนดูเหมือนว่า “รัฐเป็นที่มาแห่งสิทธิ”…แต่ไม่ได้มีผลบังคับใช้จริง…ดังนั้น การตรวจสอบให้เห็นถึงสาเหตุที่ทำให้”สิทธิ”ตามที่บัญญัติไว้ในกฎหมาย ไม่เกิดการบังคับได้จริง จะเป็นแนวทางที่ทำให้บทบัญญัติว่าด้วยสิทธิชุมชนเป็นจริงขึ้นมาในทางปฏิบัติได้…สุดท้าย ขอเป็นกำลังใจให้พี่สำเนียงครับ