P

คำสอนทางพุทธศาสนามีเรื่อง พละ แปลว่า กำลัง ซึ่งจำแนกออกเป็น ๕ ประการ คือ

๑ ความเชื่อ (ศรัทธา)

๒ ความขยัน (วิริยะ)

๓ ความระลึกได้ (สติ)

๔ ความตั้งมั่นของใจ (สมาธิ)

๕ ความรู้เชิงเหตุผล (ปัญญา)

อธิบายว่า ๑และ๕ ต้องสมดุล ถ้า ๑ มากเกินไปก็งมงาย ถ้า๕ มากเกินไปก็จะหัวแข็ง...

๒ กับ ๔ ก็จะต้องสมดุล เพราะถ้า๒ มากเกินไปก็จะฟุ้งซ่าน หรือถ้า๔ มากเกินไปก็จะง่วง...

๓ ยิ่งมากยิ่งดี จะเป็นตัวตรวจสอบทำให้ ๑/๕ และ ๒/๔ เท่ากัน...

ความเครียดจากการเรียนนั้น เกิดเพราะ ๒ มากเกินไป และ ไม่ได้ใช้ ๓ เป็นตัวตรวจสอบให้เกิดความสมดุล...

ดังนั้นๆ การที่เรารู้สึกเครียดๆ แล้วไปนั่งสมาธิ นั่นเป็นการเพิ่มความเครียด เพราะใช้ความขยันไปฝืนจิตให้เกิดสมาธิ...ประมาณนี้

ความเห็นส่วนตัว โดยพิจารณาจากประสบการณ์ตัวเอง ครับ..

อนึ่ง คนที่ความขยันสูง ใจตั้งมั่นสูง เค้าจะไม่ค่อยเครียด (สังเกตตัวเองในบางครั้งก็ได้) เพราะ ความระลึกรู้ในขณะนั้นสูงนั่นเอง

เจริญพร