สวัสดีค่ะ น้องไซอ๋ว น้องใบพลู
ครูดีใจที่บันทึกของครูช่วยทำให้เข้าใจบทเรียนเรื่องสามัคคีเภทคำฉันท์มากขึ้น ครูไม่ทราบว่าโรงเรียนของน้องไซอิ๋วเรียนสามัคคีเภทคำฉันท์ตลอดทั้งเรื่องหรือไม่ อย่างไรก็ตามครูอนุมานว่าคุณครูคงสั่งให้อ่านเพิ่มเติมทั้งเรื่อง จึงขอตอบคำถามดังนี้ค่ะ
๑. สำนวนในเรื่อง
สามัคคีเภทคำฉันท์มีสำนวนอยู่หลายสำนวนแทรกอยู่ เช่น
แมลงเม่าบินเข้ากองไฟ (ตอนวัสสการพราหมณ์ทูลขอควาเห็นใจจากกษัตริย์ลิจฉวี))
" ดั่งอินทโคปกะผวา มุหฝ่าณกองไฟ"
รักตัวกลัวตาย (ตอนพระเจ้าอชาตศัตรูทรงแสร้งพิโรธวัสสการพราหมณ์)
" พ่ายเพราะภัยพะตัวและกลัวจะพลอย
พินาศชิพิตประดิษฐ์ประดอย ประเด็นขัด"
ยุให้รำตำให้รั่ว (การดำเนินแผนทำลายความสามัคคีของกษัตริย์ลิจฉวี โดยเริ่มที่การยุแหย่พระราชกุมาร)
" ครูวัสสการแส่ กลแหย่ยุดีพอ
ปั่นป่วนบเหลือหลอ จะมิร้าวมิรานกัน"
แต่คำถามของน้องไซอิ๋วถามถึงสำนวนที่สะท้อนความเป็นอยู่ จึงขอตอบรวมกับคำถามข้อ ๒ นะคะ
๒. สำนวนที่สะท้อนความเป็นอยู่ คือสำนวน"ร่มเย็นเป็นสุข" " อยู่ในตอนที่บรรยายสภาพบ้านเมืองของมคธ
" ความสุขก็แสนบรมสุข และสนุกสนานยิน
ยลในไผทระบุบุริน ทรรัตน์จรูญเรือง
กลางวันอนันตคณนา นรคลาคละไลเนือง
กลางคืนมหุสวะประเทือง ดุริย์ศัพทดีดสี
บรรสานผสมสรนินาท พิณพาทย์และเภรี
แซ่โสตสดับเสนาะฤดี อุระล้ำละเลิงใจ
เมืองท้าวสิเทียบทิพเสมอ ภพเลอสุราลัย
เมืองท้าวแหละสมบุรณไพ บุลมวลประการมาน "