สวัสดีครับท่านวอญ่าผู้เฒ่าและคุณบีเวอร์ครับ :  อาจจะลองดูวิธีการตั้งคำถามและทำให้ประเด็นการถาม ซึ่งวิธีอย่างนี้โดยปรกติก็จะเป็นวิธีการทำวิจัยและสร้างการเรียนรู้ที่เน้น data gathering technigue หรือเน้นการเดินเก็บข้อมูล แล้วก็ไปนั่งวิเคราะห์บนโต๊ะ สร้างความรู้แล้วเดินมาอธิบายชุมชนด้วยผู้รู้และผู้เชี่ยวชาญสักคนหนึ่ง ซึ่งสำหรับงานอย่างนี้และกับกลุ่มที่เป็นกระบี่มือหนึ่งทั้งเวทีอย่างนี้ คงจะทั้งไม่ได้ผลและทำได้ยาก

แต่ประเด็นเดียวกันนั้น เมื่อมาทำให้เป็น Community Investigation และ Process of learning หรือแทนที่จะให้ชุมชนนักวิชาการตอบแบบสอบถามทีละคนแล้วนำมาวิเคราะห์รวมกัน  ก็ทำให้ทั้งหมดกลายเป็นเครื่องมือชุมชนในการวิเคราะห์และสร้างความรู้ของตนเองอย่างมีส่วนร่วม แล้วก็นำไปสู่การคิดไปข้างหน้าเพื่อสร้างความเป็นจริงตอบคำถามที่ตนเองต้องการไปเสียเลย 

กระบวนการในลักษณะนี้ ผลลัพธ์ที่ต้องการที่ได้ตามคาดหวังหรือเกินคาดหวังก็จะเป็นตัวบอกไว่าได้ผลอย่างไร และผลที่ได้นั้นก็จะเป็นตัวป้อนเข้าไปสู่วงจรการทำงานต่อไปอีก แล้วก็ตามไปถอดบทเรียนอีกอย่างนี้เป็นต้น กรณีนี้ก็คือการได้กรอบข้อเสนอของกลุ่มคนที่สะท้อนความเชี่ยวชาญหลายสาขาขององค์กรทางวิชาที่สำคัญที่สุดแห่งหนึ่งของประเทศ เพื่อนำไปแถลงต่อมหาวิทยาลัยและนำกลับมาวางแผนยุทธศาสตร์ของคณะต่อไป แต่ผมคงจะไม่ได้ตามไปถอดบทเรียนที่ต่อเนื่องให้หรอกครับ งานนี้เป็นการขอแรงกัน เห็นความสำคัญก็เลยไปลงแรงช่วยกันเป็นครั้งคราวน่ะครับ