สวัสดีค่ะ

การดูความไม่เที่ยงในขั้นที่13 (ฐานธรรม) คือย้อนดูตั้งแต่การปฏิบัติตั้งแต่ขั้นที่ 1 ขึ้นมาจนถึงขั้นที่ 12 เลยค่ะ

ดูว่าในขณะที่ปฏิบัติ (ครั้งนั้นๆ) พบความไม่เที่ยงในแต่ละขั้น ในฐานกาย เวทนา และ จิต อย่างไร

.

ส่วนการตามดูความไม่เที่ยงในฐานจิต

เพราะการปฏิบัติฐานจิตคือ

ขั้นแรก คือดูจิตเป็นคู่ๆทั้งหมด 8 คู่

ขั้นที่ 2 คือกำหนดจิตที่ปราโมทย์

ขั้นที่ 3 คือกำหนดจิตให้ตั้งมั่น

ขั้นที่ 4 คือทำจิตให้ปล่อยความยึดถือมั่นในเวทนา

.

เราจะดูความไม่เที่ยงในฐานจิต จึงตามย้อนดูค่ะ ว่าในขั้นที่ 1 ถึง 4 ของฐานจิตนั้นมีการปฏิบัติอย่างไร จะพบความไม่เที่ยงได้ที่จุดไหนบ้าง

เช่นในขั้นแรก เมื่อวานอาจพบว่าจิตถูกกลุ้มรุมด้วยความอยากซื้อรถใหม่ (ทั้งๆที่คันที่ใช้ในปัจุบันยังใช้งานได้ดีอยู่) วันนี้อาจพบว่าถูกกลุ้มรุมด้วยความคิดถึงเพื่อนที่เคยผิดใจกัน จึงเห็นความไม่เที่ยงของเหตุที่มากลุ้มรุมจิต เห็นลักษณะอาการจิตที่ถูกกลุ้มรุมด้วยเหตุต่างกัน

.

ขั้นที่ 2 ทำจิตให้ปราโมทย์ เมื่อวานอาจทำจากการวิ่งตามลมหายใจ เฝ้าดู จนสำเร็จแล้วปราโมทย์ วันนี้อาจเกิดจากนึกถึงคุณธรรมของตนจนเกิดปราโมทย์ เพราะสร้างปราโมทย์ด้วยวิธีต่างกัน ลักษณะอาการจึงต่างกัน จึงเห็นความไม่เที่ยงของเหตุที่เกิด ความไม่เที่ยงของลักษณะอาการปราโมทย์

.

ขั้นที่ 3 กำหนดจิตให้ตั้งมั่น เพราะแต่ละวันเราทำจิตให้ตั้งมั่นด้วยวิธีที่ต่างกัน เห็นเหตุที่ทำให้เกิดความตั้งมั่น และความตั้งมั่นมากน้อยของจิตไม่เท่ากัน จึงเห็นความไม่เที่ยงของการทำจิตให้ตั้งมั่น

.

ขั้นที่ 4 การทำจิตให้ปล่อย เช่นวันนี้คิดถึงเพื่อนที่เคยผิดใจกัน ยังโกรธอยู่ แสดงว่าสิ่งที่กลุ้มรุมจิตคือความพยาบาท จึงนำการให้อโหสิกรรม การแผ่เมตตา มาปลดปล่อยความพยาบาทออกจากจิต สิ่งที่นำมาปลดปล่อยจิตให้เกลี้ยง จึงไม่ใช่สิ่งเดียวกับเมื่อวานที่อยากซื้อรถใหม่ จึงเห็นความไม่เที่ยงของเหตุ วิธี ในขั้นนี้

และเมื่อปลดปล่อยไปแล้ว เห็นได้ชัดว่าจิตก่อนที่จะปลดปล่อยมัวหมองอย่างไร เมื่อปลดปล่อยไปแล้ว จิตกระจ่างขึ้นอย่างไร ก็เห็นความไม่เที่ยงของจิตได้อีกเช่นกันค่ะ

.

และเพราะเห็นความไม่เที่ยงของนามรูปต่างๆอยู่เสมอ จึงได้เห็นธรรมะ 9 ตา

เมื่อเห็นถึงอตัมมยตา ก็จะค่อยๆเบื่อรูปนามค่ะ เพียงแต่ยังเบื่อไม่มากพอที่จะคลายได้ทั้งหมด เพราะวิถีชีวิตอาจยังต้องเกี่ยวข้องกับโลกอยู่ หรือการปฏิบัติยังไม่เข้มข้นพอ หรือการมองเห็นอนิจจัง ไม่ได้เห็นด้วย "ตาใน" แต่เห็นด้วยการท่องจำค่ะ