ตะขาบ (Centipedes)
ตะขาบ จัดอยู่ใน Class Chilopoda เป็นสัตว์ขาข้อที่พบได้ในเขตร้อนชื้น อาศัยอยู่บนบกตะขาบมีขนาดความยาวของลำตัวตั้งแต่ 3 - 8 cm. ขนาดใหญ่ที่สุดคือชนิด Scolopendra heros มีความยาว 8 - 10 " ลำตัวแบนราบ มีปล้อง 15 - 100 ปล้อง แต่ละปล้องมีขา 1 คู่ ส่วนหัวแยกจากลำตัวชัดเจน มีหนวด 1 คู่ โดยมีเขี้ยวพิษ 1 คู่ ซึ่งดัดแปลงมาจากปล้องแรกของลำตัว เขี้ยวพิษเชื่อมต่อกับต่อมพิษเมื่อกัดเหยื่อจะปล่อยพิษออกมา ทำให้เหยื่อเจ็บปวด และเป็นอัมพาต ตะขาบวางไข่ในที่ชื้นหรือต้นพืชหญ้า ใช้เวลาในการเจริญเติบโตนาน ลอกคราบ 10 ครั้ง มันชอบที่ชื้นแฉะ และบริเวณเย็นๆ
ตัวเต็มวัยมีอายุ 3 - 5 ปี ในเวลากลางวันจะซ่อนอยู่ในที่เย็นๆ ใต้ก้อนหิน ออกหาเหยื่อในเวลากลางคืนกินแมลงเป็นอาหาร เมื่อถูกตะขาบกัดจะพบรอยเขี้ยวสองรอย ลักษณะเป็นจุดเลือดออกตรงบริเวณที่ถูกกัด พิษของตะขาบทำให้มีการอักเสบ ปวดบวมแดงร้อน ชา เกิดอัมพาต ตรงบริเวณที่ถูกกัดในบางรายอาจมีอาการแพ้ หรือกระวนกระวาย อาเจียน หัวใจเต้นไม่เป็นจังหวะ มึนงง ปวดศีรษะอาจมีการติดเชื้อแบคทีเรียแทรกซ้อนตรงบริเวณที่ถูกกัด อาจเป็นแผลไหม้อยู่ 2-3 วัน
ระวังการบวม เพราะไม่รู้ว่าเป็นงูหรือตะขาบกัด เนื้อที่บวมจะไปกดเส้นเลือด จนเกิดการขาดเลือด อย่างที่ดิฉัน เอายางหนังสะติ๊กไปรัดแผลไว้นั้น ถ้านาน ก็จะทำให้เลือดไม่วิ่ง เนื้อตาย เนื้อเน่าได้ ฉะนั้น จะรัดแผลก็ดู ระวังกดเส้นเลือดจนวิ่งไม่ได้ ก็เป็นอันตรายต่อบริเวณนั้นเหมือนกัน คือบริเวณนั้นก็จะเป็นเนื้อตาย ยิ่งไปกันใหญ่
ดิฉันได้เล่าให้น้องนีน่านันท์ฟัง น้องเขาเคยได้ยินยาสมุนไพรจีน มีชื่อว่าเซียมไหล เอามาทุบๆหรือโขลกตำกับข้าวต้มข้นๆ โปะปิดไว้ที่แผล เอาผ้ามาพันไว้ แล้วได้ผล ก็ให้รู้ไว้ก็แล้วกันนะคะ เวลาฉุกเฉินมา ก็ต้องหาสิ่งที่หาง่าย ใกล้ตัวที่สุด นำมารักษากันให้หายปวด บางคนก็แนะนำว่า ให้เอาพริกขี้หนูแห้ง มาตำให้ละเอียด แล้วบีบมะนาวลงไปคลุกเคล้า แล้วนำไปโปะที่แผล ก็ลองดูนะคะ ส่วนท่านวอญ่า ก็แนะนำเอาไหล คงเป็นว่านสมุนไพร มีชื่อว่าทะนงแดง มาทุบแล้วโปะที่แผล ก็คงจะต้องศึกษากันแหละคะ แต่ละท้องที่ ย่อมรักษา แตกต่างกันไป
เอารูป แขนหรือขาที่บวมมาก จนบางครั้งความบวมไปทับเส้นเลือด เลือดวิ่งไม่สะดวก ต้องผ่าแยกแผล บริเวณที่บวม เพื่อไม่ให้กดทับเส้นเลือดคะ นี่ก็คงเป็นงูกัดคะ บวมมากมายถึงขนาดนั้น สัตว์มีพิษอะไรก็อันตราย ทั้งนั้น ขอให้รู้การรักษาพยาบาลขั้นต้น แล้วรีบนำส่งโรงพยาบาลโดยเร็วคะ อย่าชักช้า อย่าให้พิษวิ่งตามเส้นเลือดเข้าสู่หัวใจก็แล้วกัน ถ้าหากมีหมอมาอ่านบทความนี้ ก็ขอให้คำแนะนำ เพิ่มเติมหรือคนที่ มีประสบการณ์ เคยผ่าน แมลงหรือสัตว์มีพิษกัดต่อย จะได้บอกกล่าวพี่น้อง GTK ได้รับรู้ และรู้จักแก้ไข สถานการณ์ รักษาพยาบาลขั้นต้น ถ้าหากว่า เมื่อเกิดพบเจอด้วยตนเองจะแก้ไขอย่างไร

พี่น้องที่รักทุกท่านคะ เมื่ออวัยวะที่บวมมาก จนไปทับเส้นเลือด เลือดวิ่งไม่สะดวก บางครั้งต้องกรีดเนื้อ เพื่อไม่ให้มันบวม จนตึงเกินไป
ภาพจากแพทย์ ที่ค้นหาได้ในอินเตอร์เน็ตคะ ค้นหาอ่านได้นะคะ เสริมความรู้คะ