หากจะมองในด้านจุดมุ่งหมายที่จะพัฒนาคนให้มีความรู้แล้วละก้ออาจจะมองไปในทิศทางเดียวกันได้  แต่เนื่องจากศาสตร์และศิลป์ ของ กระบวนการที่แตกต่างกัน อันจะเนื่องมาจากหลายสาเหตุ เช่น กลุ่มเป้าหมาย ทั้งในด้านบทบาท  หน้าที่  หรือ  วัยที่แตกต่างกัน เป็นต้น  ซึ่งพัฒนาการในหลายๆ  ด้านในแต่ละวัยมีความแตกต่างกันฉันใด  กระบวนการเรียนการสอนก็ย่อมแตกต่างกันฉันนั้น ซึ่งเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาการสอนให้เหมาะสมกับวัยเพื่อการเรียนรู้ที่ดี และให้เหมาะสมกับอาชีพเพื่ออยู่ได้อย่างพอเพียง

           การศึกษาในระบบกับนอกระบบและอัธยาศัยนั้นก็เหมือนเส้นขนานที่อาจจะไปในทิศทางเดียวกันได้เนื่องจากเป้าหมายที่คล้ายกันแต่เพราะศาสตร์และศิลป์ที่ต่างกันจึงไม่สามารถทำให้เส้นสองเส้นมาบรรจบกันได้