โรคไบโพลาร์ (Bipolar)
เป็น 3 ประเภท
1.โรคอารมณ์คลุ่มครั่งสลับเศร้าประเภท 1 (Bipolar 1 Disorder)อารมณ์แบบผสมและเคยมีอารมณ์เศร้ามาก่อน
2.โรคอารมณ์คลุ่มครั่งสลับเศร้าประเภท 2 (Bipolar 2 Disorder) ไม่เคยมีอารมณ์เศร้ามา
3.โรคอารมณ์ไซโคลไธมิค(Cyclothymic Disorder)มีอาการเรื้อรังเป็นมา ไม่น้อยกว่า2 ปี
สาเหตุ
1.การทำงานผิดปกติของสมอง โดยมีสารสื่อนำประสาทที่ไม่สมดุลย์คือมีสารซีโรโทนิน (serotonin) น้อยเกิดไปและสารนอร์เอปิเนฟริน ( epinephrine) มากเกินไป
2.กรรมพันธุ์ เช่น พ่อหรือแม่เป็นโรคนี้ โอกาสที่ลูกจะเป็นมี 26%
3.ความเครียด
4.บุคคลิกภาพ เช่น ขี้กังวล ชอบคิดแง่ลบ ขาดความภูมิใจในตนเอง ชอบอยู่คนเดียว เป็นต้น
5.การดื่มสุรา เครื่องดื่มที่ผสมแอลกอฮอร์รวมทั้งเครื่องดื่มที่ประเภทคาเฟอีน
อาการ
โรคนี้จะมีอาการซึมเศร้า สลับกับความครื้นเครง อยู่ประมาณ 1-2 เดือน คนไข้จะหดหู่ ท้อแท้ เบื่อหน่าย ส่วนช่วงที่ครื้นเครง จะสนุกสนาน รีบเร่ง ไม่อยากหลับไม่อยากนอน อยากไปเที่ยว ชอบความเสี่ยง ถ้ามีใครมาหลอกก็จะเชื่ออย่างง่ายดาย แต่ถ้าขัดใจจะโมโหและโกรธ
โรคไบโพล่าร์เป็นโรคที่สามารถรักษาให้หายสนิทได้ คือหายกลับเป็นคนเดิมได้ แต่ไม่หายขาด วันดีคืนดีผู้ป่วยจะกลับมามีอาการอีก ในผู้ป่วยบางรายที่เป็นมาหลายครั้ง เป็นค่อนข้างถี่ หรือเป็นแต่ละครั้งรุนแรงมาก แพทย์อาจพิจารณาให้ยาต่อไปเรื่อยๆเพื่อป้องกันไม่ให้อาการกลับมาใหม่
การรักษา
1.ยา ยาที่ใช้รักษาโรคไบโพล่าร์ได้แก่ยาในกลุ่มยาควบคุมอารมณ์ (mood stabilizers), ยาแก้โรคจิต (antipsychotics), และยาแก้โรคซึมเศร้า (antidepressants)
2.การรักษาด้วยไฟฟ้า (ECT)ในกรณ๊ที่ผู้ป่วยเศร้ามาก พยายามฆ่าตัวตาย ใช้ยาอื่นไม่ได้ผล
3.การรักษาด้วยจิตบำบัด แบบทั้งรายบุคคล รายกลุ่มเพื่อให้ผู้ป่วยเข้าใจปัญหา ส่งเสริมการปรับตัวที่ถูกต้อง
6.การจักสิ่งแว้ดล้อมเพื่อการบำบัด
7.การใช้สัมพันธภาพเพื่อการบำบัด
ข้อวินิจฉัยการพยาบาล
1.ป้องกันอันตรายที่จะเกิดกับผู้ป่วย
2.บกพร่องสัมพันธภาพกับผู้อื่นเนื่องจากมีพฤติกรรมแยกตัว
3.เสี่ยงต่อการทำร้ายตนเองและผู้อื่นเนื่องจากมีความแปรปรวนด้านอารมณ์