ถ้าเราให้    X = Treatment / Experimental Variable

                 O  =  Observed Scores/Measurement

แล้วเราจะได้แบบแผน "การทดลอง" ดังนี้

                   G1       X      O1               ..................(1)

                   G1        X      O1               ..................(2)

                   G2                 O2

         R       G1        X       O1               .................(3)

         R       G2                  O2

ใน Paradigm (1)  เราเลือกกลุ่ม (G1) มาโดยไม่ได้สุ่ม  เช่นเลือกเด็ก  ป. ๔ มาทั้งชั้น  แล้วให้  X  และวัด  O1  เรา "ไม่ได้" ควบคุมตัวแปรใดๆเลย  สิ่งที่ผู้วิจัยมีอิสระที่จะทำเองก็คือ  การให้  X เท่านั้น 

          นี่คือคำนิยามของการทดลอง

เรียก  Pre experiment  หรือ  Quasi Experiment ก็ได้

ใน  Paradigm (2) ดีขึ้นมาหน่อยหนึ่ง  เพราะมี O2 ให้เปรียบเทียบ  แต่มีสถานภาพเหมือน (1)  และเรียกว่า Experiment  เหมือนกัน  แต่เป็น  Pre  or  Quasiexperiment  เหมือนกันกับ (1)

ใน (3) Experimenter  สามารถ Manipulate ได้ 2 อย่างคือ  (1) Manipulate  X  , (2) Random Subjects ให้กับกลุ่มทดลอง (G1, G2) ได้  ดังนี้ ก็เรียกว่า Experiment เหมือนกัน  แต่คราวนี้เป็น True Experiment

ที่น้องนิวว่านั้นเป็น  True Experiment  ครับ  ไม่ใช่คำนิยามของ Experimentation