นอนดึกจังนะครับ อาจารย์
ส่วนผมน่ะ พึ่งตื่นมากลางดึก
แล้วก็นอนไม่หลับ
จึงต้องมาปลดปล่อยพลังที่ล้นไปนิด
ลงสู่บล็อกบ้าง
เผื่อว่าจะทำให้หลับฝันดีขึ้น...

:)

แนวคิดเรื่อง "โอกาส" กับการพัฒนาคน
นี่ผมคิดว่าเป็นเรื่องที่หลายๆ คนมักมองข้ามไป

ที่ทำงานผมเคยมีปัญหาเรื่อง
การสร้างคนทำงานทดแทนกันครับ
(ปัจจุบันก็ยังมีปัญหาอยู่)

มีคนจำนวนหนึ่ง มักชอบคิดว่า
การเปิดหลักสูตรสอน ความรู้ ทักษะ
ต่างๆ น่าจะเป็นคำตอบสุดท้าย
ผมเองก็เคยเชื่อเช่นนั้น
และผลก็คือ เมื่อสร้างคนไม่ได้
ตามที่หวัง ก็มักมาโทษการฝึกอบรม
ซึ่งแพะ ก็จะมักจะมีอยู่ 2 คน
คือ คนจัดหลักสูตรทำไม่ดีหรือเปล่า
หรือไม่ก็ ผู้เข้าอบรมไม่ตั้งใจหรือเปล่า

ผมหาคำตอบอยู่นานครับว่าเป็นเช่นดังที่เขาว่ากันหรือ?

จนกระทั่งได้มีโอกาสสัมภาษณ์พี่ที่ทำงานคนหนึ่ง
ซึ่งทุกคนล้วนยอมรับในฝีมือความเชี่ยวชาญในงาน

ตอนแรกๆ สิ่งที่ถามพี่คนนี้ก็คือ
"หากจะสร้างคนให้มีความสามารถเหมือนพี่ เขาจะต้องรู้อะไรบ้าง"

ซึ่งจากการคุยกันไปมา
ก็พบคำตอบในระดับหนึ่งว่า
ก็ต้องมีองค์ความรู้ที่จำเป็นอยู่ชุดนึง

แต่พอมาคุยกันเรื่อง "ทักษะ"
ที่จำเป็น  ผมถึงได้เริ่มพบ
คำตอบเล็กๆ ว่า
ทักษะการทำงานบางอย่างนั้น
ไม่สามารถสอนกันได้อย่างครบถ้วน
เหตุเพราะทักษะที่ได้มานั้น
มันไปเกี่ยวเนื่องกับ "โอกาส"
ที่พี่เขาได้รับในการทำงาน
และโอกาสนั้นก็ไม่สามารถ
จัดให้มีขึ้นได้ตามแต่ใจปรารถนา

แต่มันก็มีอีกบางปัจจัยนะครับ
ที่ค่อนข้างจะอธิบายยาก

พี่คนนั้นเขาเล่าต่อว่า
ในตอนแรกนั้นโอกาสก็เปิดกว้าง
สำหรับทุกคน เพราะอบรมมาเท่ากัน
แล้วอะไรล่ะ ที่ทำให้พี่คนนี้
ไขว่คว้าโอกาสนั้นไว้ได้

สำหรับผมในตอนนี้
ขอเรียนว่ายังไม่สามารถสรุปได้ชัดเจนครับ
แต่เท่าที่ผมสังเกต (จากการที่รู้จักกันมานานพอสมควร)
พี่คนนี้แกเป็นนักปฏิบัติ นักทดลอง
และชอบเรียนรู้ ทดลองสิ่งใหม่ๆ

ซึ่งหากมองไปที่จุดนี้ก็คงพอจะ
สรุปได้ว่า ด้วยลักษณะนิสัยบางอย่างเฉพาะตัว
ทำให้แกได้มาซึ่ง "ปัญญาปฏิบัติ"
อันเป็นองค์ความรู้เฉพาะตัว
ซึ่งคนไม่เคยลงมือทำ
จะไม่มีวันรู้แจ้งได้

และผมก็มองว่าเจ้า ปัญญาปฏิบัติ
นี่เองที่ทำให้เกิดความแตกต่าง
ระหว่าง "ผู้ปฏิบัติงานธรรมดา"
กับ "ผู้เชี่ยวชาญ"

ด้วยเหตุนี้ผมจึงมองว่า

ในการพัฒนาคนนั้น

"โอกาส" จะเป็นประตูที่จะนำไปสู่

"ปัญญาปฏิบัติ"

แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นก็ขึ้นอยู่กับ
"ลักษณะนิสัย" บางอย่างของคนที่ได้รับโอกาสนั้นด้วย ว่าจะสามารถเปลี่ยนสิ่งที่ได้รั้บ
ให้เป็นปัญญาปฏิบัติได้หรือไม่

และไอ้เจ้า ลักษณะนิสัย ที่ว่านี้
ก็ยากที่จะบอกได้ว่าควรเป็นอย่างไร
คงมีแต่ผู้เชี่ยวชาญด้วยกันเท่านั้นครับ
ที่พอจะมองกันออก

ผมชอบคำพูดที่มักได้ยินกันบ่อยๆ ว่า

"ไอ้คนนี้มันมีแวว"

ข้อสรุปส่วนตัวในวันนี้จึงมีประมาณว่า

ผู้เชี่ยวชาญ = ความรู้ + แวว + โอกาส

ขอบคุณนะครับอาจารย์

ที่ให้ "โอกาส" ในการแลกเปลี่ยนกัน

:)