เห็นคุณครู มาเล่าให้ฟังว่า คุณครูไปบอกข่าวกับเด็กน้อย เรื่องสุริยุปราคา ก็เลยนึกเป็นห่วงอยู่ 2-3 เรื่อง
เลยอยากมาเขียนข้อมูลเพิ่มเติมอีกนิดนึงครับ เพื่อป้องกันอันตรายและเพื่อความปลอดภัยของเด็ก ๆ
1. คุณครูกรุณาแนะนำเด็ก ๆ ว่า การจ้องมองดวงอาทิตย์โดยตรงนั้นเป็นอันตรายอย่างใหญ่หลวง
เนื่องจากเลนส์ตา (ที่ติดตัวทุกคนมาตั้งแต่เกิดนั่นแหละ) เป็นเลนส์นูน มันจะรวมแสงของดวงอาทิตย์
แล้วโฟกัสเป็นความร้อนเผาจอประสาทตา ทำให้ตาบอดได้ทันที หรือไม่ก็จะมีผลต่อดวงตาในระยะยาว
อย่างที่เกิดกับครูใหญ่กาลิเลโอของพวกเรา ที่ต้องตาบอดในตอนอายุมาก
จริงอยู่ว่า ดวงอาทิตย์มีแสงจ้ามาก เราไม่สามารถที่จะจ้องมองโดยไม่หลบตาได้ แต่อย่าลืมว่า ถ้าเด็กบางคน
อยากเห็นปรากฏการณ์จริง ๆ จะพยายามจ้องมองเพื่อให้เห็น โดยไม่คลาดสายตา จะอันตรายมากนะครับ
ดังนั้น การสังเกตสุริยุปราคา จะต้องมีอุปกรณ์ในการดูนะครับ อุปกรณ์ที่ว่าก็ทำเองง่าย ๆ คุณครูอาจแนะนำ
ให้เด็ก ๆ ทำกัน เป็นกิจกรรมในการเรียนรู้ได้อีกวิธีหนึ่งนะครับ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญได้เป็นอย่างดี
มีหลายแบบลองดูว่าชอบแบบไหนนะครับ
1.1 ใช้กระจกใสนำมารมควันเทียน ให้เขม่าควันเทียนจับที่กระจกจนกระจกนั้นดำทึบ ก็จะใช้มองดวงอาทิตย์
ได้โดยตรง วิธีนี้เป็นวิธีที่ครูของผมแนะนำตั้งแต่สมัยที่ผมยังเป็นเด็ก (ราว ๆ 3 ทศวรรษมาแล้ว อิอิ)
วิธีนี้มีข้อเสียหลายอย่างคือ กระจกอาจแตกจากความร้อนในการรมควัน มันจะบาดมือเอานะ
และเขม่าที่จับบนผิวกระจกนั้น สกปรกอย่าบอกใครเชียว
1.2 ใช้ถุงพลาสติก (แบบที่แม่ค้าตักแกงขายนั่นแหละครับ) แล้วใช้สีสเปรย์กระป๋อง สีดำ (กระป๋องละประมาณ 50 บาท)
พ่นบนถุงพลาสติกให้หนาหลาย ๆ ชั้น (ปล่อยให้แห้งแล้วพ่นทับหลาย ๆ รอบ) ถ้าไม่แน่ใจว่าใช้ได้หรือยัง ก็ให้เอาปิดตา
แล้วมองดูรอบ ๆ ตัว ต้องมองไม่เห็นอะไรเลย หรือเห็นได้ลาง ๆ มาก ๆ แม้อยู่กลางแดด แล้วลองไปส่องดูดวงอาทิตย์ว่า
ให้แสงสีส้มนวลตาดีหรือไม่...
สีสเปรย์ต้องเป็นสีดำด้านนะครับ อย่าใช้สีดำมัน เพราะมันจะสะท้อนแสงและสะท้อนเงาตัวเองเวลาที่เอาไปส่องมอง
ข้อเสียของวิธีนี้คือ ถุงพลาสติกจะอ่อนตัวยวบยาบ เวลาที่เอาปิดตาแล้วส่องดูดวงอาทิตย์มันจะย้วย ดูดวงอาทิตย์ไม่สวย
และถุงพลาสติกบางยี่ห้อจะเป็นริ้ว ๆ เป็นทาง ๆ ตามแนวยาวของถุง เนื่องจากการผลิต ต้องเลือกแบบที่ไม่มีริ้ว ๆ นะครับ
แม้จะมีข้อเสียที่จะก่อความรำคาญในการส่องดูดวงอาทิตย์ แต่ถุงพลาสติกราคาถูกดีครับ
ให้เด็ก ๆ เอาไปทำได้ (ทั้งโรงเรียน) ในราคาไม่กี่บาท (แต่อย่าลืมว่าสีสเปรย์ก็แพงอยู่เหมือนกันนะ)
1.3 อัพเกรดจากข้อ 1.2 เปลี่ยนจากถุงพลาสติกเป็นแผ่นใสที่ใช้กับเครื่องฉายแผ่นใสแบบเหนือศีรษะ (Overhead Projector)
ถ้าจะให้ดีจริง ๆ ต้องเป็นแผ่นใสที่ใช้ถ่ายเอกสารได้ พ่นสีแล้วสีจะเนียนมาก เมื่อนำไปส่องดูดวงอาทิตย์จะเห็นสวยงาม
และไม่ย้วย อ่อนไปอ่อนมา ให้น่ารำคาญ
แต่ข้อเสียคือ แผ่นใสราคาแพงนะครับ แผ่นขนาด A4 เอามาตัดแล้วได้แค่ 3 ส่วน (ไม่ควรเล็กกว่านี้)
1.4 แบบไม่ต้องทำ ซื้ออย่างเดียว
แนะนำว่า ให้ไปที่ร้านขายเครื่องมือช่าง (ที่ขายลวดเชื่อม หรือเครื่องเชื่อมไฟฟ้า) แล้วขอซื้อกระจกดำ สำหรับเชื่อมไฟฟ้ามาใช้
กระจกที่ว่านี้ จะขนาดประมาณ 5 x 10 ซม (แค่พอปิดตามิด) ไม่แน่ใจว่าราคาเท่าไร เพราะซื้อมาหลายปีแล้ว จำไม่ได้ครับ
และราคาก็อาจปรับเปลี่ยนไปแล้ว แต่ไม่แพงมากครับ เดาว่าราคาน่าจะประมาณก๋วยเตี๋ยวสัก 1 ชามคงจะได้
ข้อเสียของกระจกเชื่อมไฟฟ้า คือ แม้ว่าเราจะเรียกมันว่ากระจกดำ แต่ความจริงแล้วมันเป็นกระจกสีเขียวครับ
ดังนั้นเมื่อเอาไปส่องดูดวงอาทิตย์ จะเห็นมันเป็นสีเขียว แทนที่จะเป็นสีส้มเหมือนกับ 3 แบบแรก
แต่กระจกเชื่อมไฟฟ้านี้ สามารถมองเห็นดวงอาทิตย์ได้ชัดเจนมาก ๆ คมชัดสวยงามมาก แต่สีผิดธรรมชาติเท่านั้นเอง...