ประเทศอเมริกาไม่ใช่ประเทศที่แก้ปัญหาโดยการปิดกั้น แต่ใช้การบิดเบือนสื่อ นำเสนอแง่มุมที่ตนเองต้องการ และแต้มสีสันลงไป

ผมมารู้ข่าวเรื่อง ICT ปิด Youtube (รอบสอง) เมื่อวันก่อน เพราะเห็นชื่อเพื่อนๆ หลายคนใน MSN อ้างถึง Google, Youtube ในเชิงต่อต้าน ไม่พอใจ บ้างรณรงค์ให้เลิกใช้ Google (เจ้าของ Youtube) ไปเสีย

อาจเป็นโชคดีหรือโชคร้ายผมไม่ทราบ แต่เมื่ออยู่ต่างประเทศ ก็ไม่ต้องถูกปิดจาก ICT บ้านเรา ผมเลยได้มีโอกาสเห็นวิดีโอคลิปต้นตอ ผมไม่ได้รีบร้อนเข้าไปดูเพราะไม่แน่ใจจริงๆ ว่าตัวเองจะรู้สึกอย่างไรถ้าได้ดู ผมเริ่มต้นด้วยการขี่ม้าเลียบค่าย หาข้อมูลข้างเคียงก่อน ให้รู้ว่าเรื่องราวเป็นมาอย่างไร แต่ละฝ่ายพูดกันอย่างไรบ้าง ได้ประเด็นดังนี้ครับ

ต้นเหตุของการทำวิดีโอคลิปนี้ น่าจะเกิดขึ้นเพราะคดีเมื่อปลายปีก่อนที่ศาลไทยตัดสินชายชาวสวิสฯ จำคุก (เจ็ดถึงสิบห้าปี มีหลายแหล่งข่าวอ้างไว้ไม่เท่ากัน) เหตุที่ถูกจับดำเนินคดีเพราะในวันที่ชาวไทยร่วมเฉลิมฉลองวันพระราชสมภพของในหลวง  ชายชาวสวิสฯ ผู้นี้เมาแล้วต้องการซื้อสุรา แต่ไม่มีร้านจำหน่ายเพราะเป็นวันสำคัญของประเทศ จึงไม่พอใจและรื้อทำลาย พ่นสเปรย์ป้ายภาพในหลวง

วิดีโอคลิปอ้างถึงเหตุการณ์นี้ว่า ถ้าเขาเป็นคนไทย แล้วทำวิดีโอคลิปแบบนี้ในเมืองไทย เขาจะถูกจำคุกสิบห้าปี แล้วก็อ้างถึงปรัชญาของ Free Speech ว่าคนมีสิทธิพูดในที่สาธารณะโดยไม่ต้องกลัวการลงโทษหรือการระงับสิทธินั้น แล้วก็ดูถูกประเทศไทยตบท้าย

ผมกลับไปค้นข่าวจากเว็บไซต์ต่างประเทศหลายแหล่ง ส่วนใหญ่ก็รายงานข้อเท็จจริงว่าประเทศไทยปิด Youtube เพราะวิดีโอคลิปเพราะขอร้องไปทาง Youtube ให้ช่วยดึงวิดีโอคลิปนี้ออกถึงสองครั้ง แต่ก็ไม่ได้รับความร่วมมือ จึงทำการปิดจนกว่าทาง Youtube จะนำวิดีโอนี้ออก กล่าวถึงเม็ดเงินที่ Google ซื้อ Youtube มา แล้วกล่าวถึงความเคารพที่คนไทยมีต่อในหลวงเป็นการให้เหตุผลว่าทำไมไทยต้องปิด Youtube เท่าที่ผมค้นมีเว็บไซต์ของ BBC (เมื่อวันที่ 12 มีนาคม) เพียงแห่งเดียวที่นำเสนอพระราชดำรัสของหลวง (  http://news.bbc.co.uk/2/hi/asia-pacific/6440645.stm) ผมขอตัดข้อความมานะครับ

"I am not afraid if the criticism concerns what I do wrong, because then I know," he said. "If you say the king cannot be criticised, it means that the king is not human."

ผมได้มาอยู่ในประเทศที่มีวัฒนธรรมหลากหลายผสมกลมกลืนเป็นวัฒนธรรมใหม่ที่เปิดกว้างและถือเป็นวัฒนธรรมที่แปลกแยกขัดแย้งกันในตัวเอง (วันก่อนได้ดู CNN กรณีที่ครูฝรั่งต้องการให้เด็กนักเรียนหญิงอิสลามถอดผ้าคลุมออกในห้องเรียน จะได้เห็นว่าเด็กเรียนรู้เรื่องไหม นี่ก็เป็นตัวอย่างที่ชัดพอสมควรครับ) แต่ในความหลากหลายนั้นก็ดูเหมือนจะมีการปิดกั้นอย่างไม่เป็นทางการ คนแต่ละเชื้อชาติก็ยังอาศัยอยู่ในชุมชนของตนและมีหลายครั้งที่ขาดความเข้าใจในวัฒนธรรมที่แตกต่าง ผมรู้สึกได้จากการอ่านความคิดเห็นต่างๆ ตามเว็บไซต์ จากเว็บข่าวต่างๆ และจาก Youtube เอง ส่วนใหญ่แล้วประนามคนผลิตวิดีโอคลิปนี้ แต่ก็มีเว็บไซต์หลายแห่งที่ผู้ความคิดเห็นประนามคนไทย ประเทศไทย รวมไปถึงทั้งเอเชียเลยก็มี

ผมเชื่อว่ากรณีการปิดของ ICT เป็นเรื่องที่คนทั่วโลกเข้าใจครับ หมายถึงคนที่เข้าใจความแตกต่างของวัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณีของสังคมที่หลากหลาย เข้าใจว่า Free Speech หมายถึงสิทธิในการพูดที่ต้องมาพร้อมกับความเคารพในสิทธิของผู้อื่น

อีกประเด็นที่ผมรู้สึกได้จากเหตุการณ์นี้คือการแก้ปัญหาของรัฐบาลบ้านเรา และเพื่อนบ้าน ทั้งไทย จีน เวียดนาม ก็มีกรณีปิดเว็บไซต์มาแล้วทั้งนั้น ผมเชื่อว่าเป็นการแก้ปัญหาได้ระดับหนึ่งในระยะสั้น แต่ถึงผมพูดแบบนี้ผมก็เชื่ออย่างหมดหัวใจว่ากรณีการปิดของ ICT ครั้งนี้ถูกต้องที่สุด เพราะเป็นประเด็นที่กระทบกระเทือนจิตใจคนไทยทั่วโลก รัฐบาลต้องแสดงจุดยืน (ผมไม่ได้เห็นด้วยกับ ICT ในการปิดคลิปของอดีตนายกนะครับ)

ประเทศอเมริกาไม่ใช่ประเทศที่แก้ปัญหาโดยการปิดกั้น แต่ใช้การบิดเบือนสื่อ นำเสนอแง่มุมที่ตนเองต้องการ และแต้มสีสันลงไป (เช่นกรณีสงครามอ่าวฯ นำเสนอภาพการทิ้งระเบิดเป็นหลัก หรือสงครามอีรักแม้จะมีการนำเสนอภาพข่าวก็ผ่านการกลั่นกรองจากรัฐบาลสหรัฐฯเอง) การจะสังเคราะห์ข้อมูลของสื่อนั้นเป็นเรื่องที่ต้องใช้ทักษะ ฝึกฝนและเรียนรู้วัฒนธรรมที่หลากหลาย จึงจะสามารถตีความได้ การรู้เท่าทันสื่อหรือ Media Literacy นี้เป็นเรื่องที่ต้องสอนกันตั้งแต่เด็กครับ ยิ่งในยุคนี้สื่อบ้านเราโดยเฉพาะสื่อโฆษณามีการแยกส่วนความจริงมานำเสนอ ถ้าเด็กไม่เข้าใจก็ตกเป็นเหยื่อได้ (อ่านประเด็นเกี่ยวกับการรู้เท่าทันสื่อได้จากเว็บของคุณดอกไม้ทะเลได้นะครับ http://gotoknow.org/blog/communicationliteracy/)

กรณีของ ICT, Youtube และประเด็นเรื่อง Free Speech นับเป็นประเด็นที่น่าสนใจและควรนำมาพูดคุยในชั้นเรียนเป็นอย่างมากครับ เด็กควรได้เข้าไปค้นหาหัวข้อข่าวเกี่ยวกับประเด็นนี้ (ผมไม่เห็นด้วยที่จะเปิด Youtube ให้เด็กดูคลิปนะครับ) ได้มีการวิจารณ์ข่าวทั้งในและต่างประเทศกับวิธีการนำเสนอ ให้เด็กได้ค้นคว้าข้อมูลพระราชประวัติ พระราชกรณียกิจ พระราชนิพนธ์ ของในหลวง ผมเชื่อว่าเด็กต้องได้เห็นข้อมูล และทำความเข้าใจว่าทำไมรัฐบาลถึงโต้ตอบแบบนี้? มีวิธีอื่นไหม? ทำไมคนต่างชาติคิดกับเราแบบนี้? แล้วเราควรทำอย่างไรกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น? ผมไม่ได้หวังให้เด็กได้รับคำตอบว่าสิ่งนี้ถูกหรือผิด เพียงอยากให้เข้าใจถึงความแตกต่าง เข้าใจความเป็นคนไทย และที่สำคัญต้องเข้าใจว่าทำไมคนไทยถึงรักในหลวง