ปัจจุบันแนวคิดเริ่มเปลี่ยน (รพ.ลำปลายมาศ เปลี่ยนไป๋) เมื่อเราได้นำทีมงาน เข้าไปสัมผัสวิถีชีวิตชุมชน โดยการทำประชาคม
คณะฯ ของเราไปถึง รพ.ลำปลายมาศ ก็ประมาณ 13.30 น. ละค่ะ เพราะไปถึงร้านขาหมู ก็ประมาณ 12.30 น. แล้ว เขาย้ายจากถนนใหญ่เข้าซอยพอดีละค่ะ อารามไม่เคยไป ก็ไม่เห็นป้าย คิดว่า คงไม่กินแล้วหนอ แต่อีกทีมหนึ่งตามมา ก็นำไปยังร้านข้างใน ... เปิดใหม่ซิงๆ วันที่ไปเลยค่ะ คือ 24 พค.50 ... สรุปว่า เราก็มาฉลองร้านให้เขาด้วยละ
เสียเวลาในการรับประทานอย่างหิวโหย สักกะหน่อย แล้วก็เดินทางต่อทันทีละค่ะ ไม่นานก็มาถึง รพ.ลำปลายมาศ (แหม ไม่ได้ โต๋เต่ เลยนะเนี่ยะ)
ท่าน ผอ.ยิ่งเกียรติ พิษณุวงษ์ ได้ให้เกียรติมาต้อนรับ ณ ห้องประชุมพันธจิตอนุสรณ์ ค่ะ ต้องขอบพระคุณอย่างยิ่ง ที่ท่านให้เกียรติคณะเราอย่างมากเลย และทีมยังมีท่าน บุญเลิศ ยอดสะเทิ้น สสอ.ลำปลายมาศ และ ทพ.เริงสิทธิ์ นามวิชัยศิริกุล หัวหน้าฝ่ายทันตฯ
ท่าน สสอ. ได้รายงานให้ทราบว่า
- ปี 2550 อ.ลำปลายมาศ ได้คัดเลือกบ้านผักกาดหญ้า ต.ลำปลายมาศ เป็นหมู่บ้านกลุ่มเป้าหมายดำเนินการโครงการ ภายใต้ชื่อโครงการรวมพลัง สร้างนโยบายชุมชนในการส่งเสริมสุขภาพผู้สูงวัยไม่กินหวาน ของ คปสอ.ลำปลายมาศ
- อำเภอมีการสำรวจข้อมูลทันตสุขภาพไว้ พบว่า
... เด็กอายุ 3 ปี ปราศจากโรคฟันผุร้อยละ 20
... อายุ 12 ปี ปราศจากโรคฟันผุร้อยละ 25
และจากการสำรวจในหมู่บ้านที่มีการบริโภคนมของเด็กๆ 0-3 ปี ก็พบว่า
... เด็กเลิกรับประทานอาหารหวาน น้ำอัดลม ตั้งแต่ 1-1 ½ ขึ้นไป
... เด็กใช้เงินค่าขนมวันละ 5-10 บาท- วิสัยทัศน์ของ คปสอ. ลำปลายมาศ คือ เป็นองค์กรหลักในการดำเนินงานด้านสุขภาพของประชาชน ให้ได้รับการบริการที่มีมาตรฐาน อย่างครอบคลุมและครบถ้วน
- พันธกิจ
1. จัดให้มีระบบบริการระดับปฐมภูมิอย่างทั่วถึง และระดับทุติยภูมิอย่างเพียงพอ
2. จัดให้มีการดำเนินงานด้านการพัฒนาคุณภาพในสถานบริการทุกระดับอย่างต่อเนื่อง
3. จัดให้มีการดำเนินงานโครงการหลักประกันสุขภาพอย่างครบถ้วน
4. จัดให้มีการดำเนินงาน ด้านการดูแลพฤติกรรมสุขภาพที่เหมาะสมในทุกภาคส่วน- นโยบายงานทันตสาธารณสุข ของจังหวัดบุรีรัมย์ มีตัวชี้วัดที่เราเร่งรัดดำเนินงานฯ ปี 2550 ก็คือ
1. ร้อยละ 50 ของเด็กอายุ 9 เดือนได้รับการตรวจฟัน
2. ร้อยละ 50 ของผู้ปกครองเด็กอายุ 9 เดือน ได้รับการฝึกแปรงฟัน
3. ร้อยละ 40 ของเด็กอายุ 3 ปี ปราศจากฟันผุ
4. ร้อยละ 90 ในศูนย์พัฒนาเด็ก ได้รับการแปรงฟันหลังอาหารกลางวัน
5. ร้อยละ 85 ของโรงเรียนประถมศึกษาจัดกิจกรรมแปรงฟัน
6. ร้อยละ 50 ของนักเรียนชั้น ป.1 ได้รับการเคลือบหลุมร่องฟัน
7. ร้อยละ 45 ของเด็กอายุ 12 ปี ปราศจากโรคฟันผุ
8. ค่าเฉลี่ย ฟันผุ อุด ถอน เด็กอายุ 12 ปี ไม่เกิน 1.5 ซี่/คน
9. ผู้สูงอายุได้รับบริการใส่ฟันเทียม 648 ราย
10. ชมรมผู้สูงอายุมีกิจกรรมส่งเสริมทันตสุขภาพอย่างน้อย 1 รูปแบบ
11. ร้อยละ 40 ของผู้สูงอายุมีฟันแท้ หรือฟันเทียมใช้เคี้ยวอาหาร- ย้อนอดีตก่อนการดำเนินงานโครงการ (แนวคิดเดิม)
- กิจกรรมในชุมชน ทุกคนที่สนใจสามารถเข้าไปดำเนินการได้ด้วยตนเอง เหมือนในโรงพยาบาล
- ต้องการดำเนินกิจกรรมเฉพาะกลุ่มอายุ 60 ปีขึ้นไปเท่านั้น
- การรวมกลุ่มอาศัยผู้นำองค์กร ในหมู่บ้าน ใช้หอกระจายข่าวเท่านั้น
- กำหนดเวลาพบปะแลกเปลี่ยนความคิดเห็นตามความสะดวกของเราเอง
- คิดว่า ผู้สูงอายุทุกคนต้องการบริการใส่ฟันเทียม
- ดำเนินกิจกรรมเน้นเป็นกลุ่มแยกกัน- ปัจจุบันแนวคิดเริ่มเปลี่ยน (รพ.ลำปลายมาศ เปลี่ยนไป๋) เมื่อเราได้นำทีมงาน เข้าไปสัมผัสวิถีชีวิตชุมชน โดยการทำประชาคม
- แนวคิดใหม่ๆ เริ่มเข้ามาสู่กระบวนการทำงาน คือ
- การเข้าชุมชนต้องได้รับความช่วยเหลือ จาก อสม. เป็นแกนนำในการประสาน และเข้าถึงประชาชนในชุมชน
- ผู้สูงอายุ มีสภาวะสุขภาพที่ไม่เอื้ออำนวยมากนัก ต้องอาศัยความร่วมมือ ซึ่งกันและกัน กับ อสม. และผู้นำชุมชน
- สิ่งแวดล้อมรอบๆ บ้าน กระตุ้นให้อยากเข้าไปดำเนินการโครงการการมีส่วนร่วมกับชุมชน ในการส่งเสริมทันตสุขภาพ
- การเข้าไปร่วมกิจกรรมในชุมชน ต้องดูแลความสะดวกของคนในชุมชนเป็นหลัก และสภาวะ
- ลดความคาดหวังลง ในชีวิตจริง คนเราต้องการไม่เหมือนกัน
- ในชุมชนทุกกลุ่มมีความสัมพันธ์กัน เชื่อมโยงด้วยกิจกรรม- กลายเป็น "โครงการรวมพลังสร้างนโยบายชุมชน ในการส่งเสริมทันตสุขภาพ ผู้สูงวัยไม่กินหวาน โดยการมีส่วนร่วมของชมรมผู้สูงอายุ อสม. ร้านค้า และประชาชนบ้านผัดกาดหญ้า หมู่ที่ 4 ต.ลำปลายมาศ อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์" ... นี่ ชื่อโครงการก็เปลี่ยนไป๋
- วัตถุประสงค์
- เพื่อพัฒนารูปแบบการดำเนินงานส่งเสริมทันตสุขภาพ โดยการมีส่วนร่วมของทุกภาคี
- เพื่อให้ผู้สูงวัยดูแลลูกหลานในชุมชนของตนเอง ในการลดการบริโภคน้ำอัดลม และขนมกรุบกรอบ
- เพื่อให้ผู้สูงวัยเห็นคุณค่าของตนเองในการสร้างชุมชนให้เข้มแข็ง
- เพื่อขายงานส่งเสริมทันตสุขภาพเข้าสู่โรงเรียนอย่างยั่งยืน
- ขยายเครือข่ายผู้สูงวัยไม่กินหวานสู่ชมรม นักเรียน และเยาวชนไทย ใส่ใจไม่กินหวานของโรงเรียนจันทราวาส- เป้าหมายการดำเนินโครงการระยะแรก ก็คือ ผู้สูงอายุ อสม. ประชาชน บ้านผักกาดหญ้า หมู่ที่ 4 ต.ลำปลายมาศ อ.ลำปลายมาศ จ.บุรีรัมย์ รวม 127 คน
- วิธีดำเนินการ
- คืนข้อมูลทันตสุขภาพให้กับผู้เข้าประชุม
- แบ่งกลุ่ม อสม. และผู้สูงอายุ เป็น 3 กลุ่ม
- ตั้งประเด็นการประชุมกลุ่มว่า “ทำอย่างไรถึงจะให้เด็กในชุมชน ลดการบริโภคน้ำอัดลม และขนมกรุบกรอบ”- ข้อเสนอแนะจากกลุ่มที่ประชุม ได้สิ่งที่เขาจะต้องร่วมกันทำต่อไป คือ
1. บอกผู้ปกครองว่าไม่ให้ลูกกิน
2. ให้ผู้ปกครองบอกโทษของน้ำอัดลม และขนมกรุบกรอบ
3. ขอร้องร้านค้าในการจำหน่าย
4. ประสานกับโรงเรียนเพื่อปฏิบัติในโรงอาหาร
5. ให้ทางโรงเรียนจัดกิจกรรมแปรงฟันใน รร.
6. แนะนำให้ดื่มนมจืด
7. หากมีงานในหมู่บ้าน ให้ดื่มน้ำสมุนไพรแทนน้ำอัดลม โดยไม่หวาน
8. ทำข้อตกลงร่วมกันของชาวบ้าน
9. นำข้อเสนอไปติดไว้ที่ร้านค้า และบ้าน
10. ระดมทุนหลังคาละ 2 บาท / เดือน เพื่อทำกิจกรรม- การดำเนินการกิจกรรมในวันประชุมมีสัมพันธภาพที่ดีร่วมกัน ได้ข้อตกลงนำไปขยายเครือข่าย สร้างข้อตกลงร่วมกัน ของประชาคมในหมู่บ้านผักกาดหญ้า
- สรุป ชุมชนที่เข้าร่วมกิจกรรมมีคือ อสม. 12 คน
ผู้สูงอายุ 25 คน ที่เป็นแกนนำ และ หลังคาเรือนที่เข้าร่วมกิจกรรม 111 หลังคาเรือน- และวันนี้ เราจะไปดูชาวบ้านเขาสร้างข้อตกลงในการลดการบริโภคน้ำอัดลม และขนมกรุบกรอบร่วมกันละค่ะ
- แนวทางการดำเนินกิจกรรมหลังจากได้ข้อตกลงฯ
- ติดตามการดำเนินงานให้เป็นไปตามข้อตกลงทุกเดือน ถึง ตค.50
- จัดการประกวดผลการดำเนินงานในแต่ละกลุ่ม หาจุดเด่นของแต่ละกลุ่ม
- ให้แต่ละกลุ่มเปรียบเทียบผลการดำเนินงาน
- อำเภอออกประเมินผลการดำเนินงานในเดือนตุลาคม 2550
- ประชุมประเมินผลโครงการหาปัญหาอุปสรรคที่พบ และสรุปแนวทางแก้ไขส่วนนี้เป็นส่วนที่ท่าน สสอ. นำเสนอให้เข้าได้รับฟัง ซึ่งฟังแล้ว ก็อดชื่นชมไม่ได้ค่ะ เพราะว่า ความเปลี่ยนแปลงนี้ เกิดจากการปรับกระบวนการทำงานของทีมงาน ให้เข้าบริบทของพื้นที่ได้ดีจริงๆ
