จ่าสิบเอกทวี  บูรณเขตต์  หรือที่ชาวพิษณุโลกเรียกว่า  “ลุงจ่า”  เป็นชาวพิษณุโลกโดยกำเนิด  เกิดเมื่อวันอังคารที่ ๙  ตุลาคม  ๒๔๗๕  เป็นบุตรของนายบุญทิว  และนางอุ่นเรือน (ซ่วน)  บูรณเขตต์   เนื่องจากครอบครัวมีฐานะยากจนจึงมีโอกาสจบการศึกษาเพียงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ ๓  จากโรงเรียนผดุงราษฎร  จังหวัดพิษณุโลก 

               หลังจากนั้นได้ใช้ประสบการณ์ที่ใกล้ชิดกับบิดา ซึ่งเป็นครูสอนศิลปะในโรงเรียนนำมาดัดแปลงประกอบอาชีพเลี้ยงตัว  เริ่มจากการรับจ้างเขียนภาพโฆษณาสินค้าต่างๆ  ตามงานวัด  และได้มีโอกาสฝึกงานเป็นช่างวาดประจำร้านช่างศิลป์อีกหลายๆ  แห่งในกรุงเทพฯ
ต่อมาเดินทางกลับบ้านเกิด และรับราชการทหารติดยศสิบตรี  ในตำแหน่งช่างเขียนฝ่ายยุทธโยธา  กองทัพภาคที่  ๓  หลังจากนั้นกองทัพภาคที่ ๓  ได้ส่งไปฝึกงานช่างหล่อโลหะที่กองหัตศิลป์  กรมศิลปากร  รวมรับราชการเป็นเวลา ๒๓  ปี  จึงได้ตัดสินใจลาออกและหันมายึดอาชีพเป็นช่างปั้นหล่อพระพุทธรูป  โดยเปิดโรงหล่อ “บูรณะไทย (จ่าทวี)”  เป็นของตนเอง  และดำเนินมากว่า  ๓๐  ปี  จนถึงทุกวันนี้

               ด้วยความมานะบากบั่นต่อสู้กับความยากจนข้นแค้น  หมั่นฝึกฝนหาความรู้ใส่ตนเอง  และการทุ่มเทอุทิศตนเพื่อส่วนรวมอย่างจริงจัง  จ่าทวีจึงได้รับการยกย่องจากสังคมเป็นแบบอย่างชีวิตที่ประสบความสำเร็จ  โดยได้รับการยกย่องว่าเป็น  “เพชรน้ำเอกแห่งวงการช่างศิลป์” ต่อมา  ได้รับการยกย่องจากสำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติให้เป็นบุคคลดีเด่นทางวัฒนธรรม  สาขาช่างฝีมือ  แขนงช่างหล่อ 

              จ่าทวี   เป็นผู้ที่ตระหนักในคุณค่าของเครื่องมือเครื่องใช้ทุกชิ้นที่พบ  โดยตลอดชีวิตได้พยายามรวบรวม ขอแบ่งปัน และขอแลกซื้อสิ่งของเครื่องใช้เหล่านั้นมาเรื่อยๆ  โดยเฉพาะในช่วงที่ประกอบอาชีพรับจ้างหล่อพระพุทธรูปเป็นอาชีพหลัก ทำให้จ่าทวี  มีโอกาสเดินทางไปยังท้องถิ่นต่างๆ   จึงได้เก็บและรวบรวมสิ่งของเครื่องมือเครื่องใช้ได้ครอบคลุมทุกภาคโดยเฉพาะในเขตภาคเหนือตอนล่าง   ซึ่งในช่วงแรกทำได้ยากเพราะยากจน จนกระทั่งเมื่อมีฐานะดีขึ้นจึงทุ่มเทแรงกายแรงใจ เพื่อที่เสาะแสวงหา โดยใช้ทุนทรัพย์ส่วนตัวอีกมากเพื่อสร้าง และดำเนินงานในรูปแบบพิพิธภัณฑ์

               ด้านชีวิตครอบครัว  จ่าทวีสมรสกับนางพิมพ์  (พันธะเสน)  มีบุตรชาย ๒ คน  และหญิง  ๔ คน  ซึ่งเป็นครอบครัวที่อบอุ่น  และจ่าทวี  ก็พูดอยู่เสมอว่า  “ผู้ที่อยู่เบื้องหลังความสำเร็จของพิพิธภัณฑ์พื้นบ้านจ่าทวี คือ ภรรยาและลูกๆ ทั้ง ๖  คนนั่นเอง”

หญิง  สคส.