สวัสดิการคือ "การกระทำเพื่อนำไปสู่ความสวัสดี ทั้งทางวัตถุ และจิตใจ"

การเสวนาวันที่ 11 เมษายน 2550ที่หน่วยประสานงาน มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ กรุงเทพฯ มีวัตถุประสงค์เพื่อพิจารณาโครงการวิจัยที่นำไปสู่การสร้างความรู้เรื่ององค์กรการเงินและระบบสวัสดิการชุมชนเพื่อเป็นกำลังในการขับเคลื่อนขบวนองค์กรการเงินและสวัสดิการชุมชนทั้งในระยะสั้นและระยะยาว

ผมมีแนวคิดเรื่ององค์กรการเงินและระบบสวัสดิการชุมชน ดังนี้

<p>แนวคิด “สวัสดิการ”</p><p>สวัสดิการคือ "การกระทำเพื่อนำไปสู่ความสวัสดี ทั้งทางวัตถุ และจิตใจ"</p>

สวัสดิการทางวัตถุ คือ พื้นฐานความต้องการเพื่อความอยู่ดีมีสุขด้วยปัจจัย ๔ ประกอบด้วย อาหาร ที่อยู่อาศัย เครื่องนุ่งห่ม และยารักษาโรค

สวัสดิการทางจิตใจ คือ พื้นฐานความต้องการเพื่อพัฒนาไปสู่ความเป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์ ประกอบด้วย กิจกรรมเพื่อการเติบโตทางอารมณ์และจิตวิญญาณ รวมทั้งการทำทาน รักษาศีล และปฏิบัติสมาธิภาวนา

</font><p>“ระบบสวัสดิการ”</p><p>"ระบบสวัสดิการ" สามารถจัดการได้หลายรูปแบบโดยเป้าหมายที่แตกต่างกันประกอบด้วย การจัดการโดยตนเอง ครอบครัว กลุ่ม ชุมชน รัฐ และเอกชน </p><p>วิถีและพลังของ “องค์กรการเงินชุมชน” </p><p>องค์กรการเงินชุมชนเป็นการจัดสวัสดิการโดยตนเอง ครอบครัว การรวมตัวเป็นกลุ่ม ภายในชุมชนที่มีมิติทางศาสนาและการเมือง มีวิถีและพลังของการเป็น ๑)หน่วยจัดการงบประมาณมูลฐานเพื่อสร้างสวัสดิการชุมชน ๒)หน่วยจัดการการเรียนรู้เพื่อพัฒนาคนและสร้างทุนทางสังคม โดยการบริหารจัดการ เงินของสมาชิก เงินบริจาค และเงินงบประมาณของรัฐ โดยกิจกรรมหลักจากฐานคิด ๒ เรื่อง คือ</p>๑) “สัจจะสะสม/ออมเพื่อกู้” เพื่อนำมาสร้างสวัสดิการ “เกิด แก่ เจ็บ ตาย” ให้กับสมาชิกและเป็น สวัสดิการในชุมชน๒) “สัจจะลดรายจ่ายวันละ ๑ บาท” “ออมเพื่อให้วันละ ๑ บาท” และ“ทำบุญวันละ ๑ บาท” เพื่อจัดสวัสดิการ “เกิด แก่ เจ็บ ตาย” “วิสาหกิจชุมชน”และ“การทำบุญ” ให้กับสมาชิกผู้ยากลำบากในชุมชน และบำรุงศาสนา <p>ฐานคิดทางการเมืองถือเป็นกระบวนการใช้และสร้างทุนทางสังคมเพื่อให้เกิดความเอื้อเฟื้อแบ่งปัน พึ่งพาช่วยเหลือกันของสมาชิก ซึ่งเป็นการจัดสวัสดิการโดยการพึ่งตนเอง รวมตัวกันเป็นกลุ่มภายในชุมชนเพื่อเป้าหมายสวัสดิการทางวัตถุเป็นหลัก โดยที่กระบวนการกลุ่มได้สร้างอำนาจต่อรองทางการเมืองและเอื้อให้เกิดสวัสดิการทางจิตใจขึ้นด้วย</p>

ฐานคิดทางศาสนาได้ใช้กระบวนการกลุ่มเป็นเครื่องมือในการฝึกฝนสมาชิกในเรื่องศีล (สัจจะ วินัย) และทาน(การให้) โดยใช้สวัสดิการทางวัตถุเป็นแรงจูงใจในการพัฒนาจิตสำนึกของสมาชิก จึงเป็นระบบสวัสดิการที่ครอบคลุมเป้าหมายทั้งทางวัตถุและจิตใจ

</font><p>ซึ่งควรต่อยอดด้วยกระบวนการฝึกฝนตนเองด้วยการเจริญสมาธิภาวนาเพื่อความมั่นคงทางจิตใจของสมาชิก ซึ่งจะเป็นสวัสดิการในระดับจิตวิญญาณที่จะทำให้ระบบสวัสดิการชุมชนมีความยั่งยืนมั่นคงยิ่งขึ้น</p><p>การจัดสวัสดิการโดยรัฐโดยแนวคิดรัฐสวัสดิการได้กระจายให้กับเอกชนและชุมชนร่วมจัดการ โดยที่การจัดการโดยชุมชนที่ค่อนข้างมีวิถีและพลังสอดคล้องกับแนวคิดสวัสดิการเพื่อความสมบูรณ์ของชีวิตและการอยู่ร่วมกันของคนในสังคมอย่างสมดุล คือ การจัดการโดยองค์กรการเงินชุมชน ซึ่งเชื่อมโยงไปถึงเรื่องอื่นๆทั้งวิสาหกิจ สุขภาพ และทรัพยากรธรรมชาติด้วย</p><p>วัตถุประสงค์ของชุดประสานงานวิจัย และพัฒนา องค์กรการเงินชุมชนและระบบสวัสดิการชุมชน
๑.ประสานให้เกิดโครงการวิจัยในประเด็นสำคัญ
๒.ประสานให้เกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ภายในและระหว่างเครือข่ายนักวิจัย  เครือข่ายองค์กรการเงินชุมชน ตลอดจนเครือข่ายหน่วยงานสนับสนุนทั้งระดับนโยบายและปฏิบัติการในพื้นที่ที่เกี่ยวข้องกับการพัฒนาระบบสวัสดิการชุมชนและสร้างความเข้มแข็งให้กับองค์กรการเงินชุมชน
๓.ประสานให้เกิดการใช้ประโยชน์จากคลังความรู้ เครือข่ายนักวิจัย และหน่วยงานสนับสนุนเพื่อนำสู่นโยบายและปฏิบัติการในพื้นที่เพื่อการขับเคลื่อนขบวนองค์กรการเงินและระบบสวัสดิการชุมชน </p><p>เป้าหมาย</p><p>เพื่อสร้างฐานความรู้และเครือข่ายคนทำงานที่ร่วมกันขับเคลื่อนความรู้สู่ภาคปฏิบัติอย่างครอบคลุม โดยเน้นการจัดสวัสดิการโดยชุมชนซึ่งเชื่อมโยงกับภาครัฐและเอกชน เพื่อมุ่งไปสู่สวัสดิการทั้งทางวัตถุและจิตใจของประชาชนชาวไทยทั้งประเทศ</p><p>การเสวนาจึงได้ชวนเชิญหน่วยงาน/ภาคีที่กำลังดำเนินการขับเคลื่อนขบวนองค์กรการเงินและสวัสดิการชุมชนมาร่วมเสวนาสถานะการณ์ที่เป็นอยู่เพื่อให้นักวิจัยรับทราบ และให้นักวิจัย นำเสนอร่างโครงการวิจัยเพื่อให้ภาคีพัฒนาร่วมอภิปรายให้ข้อเสนอแนะ
เป็นการทำงานเสริมพลังกันของ 2 ภาคส่วนคือ ส่วนวิจัยและพัฒนา </p>