วันก่อน ที่ ค่ายร่มธรรม ที่ปากช่อง มีวิทยากร ที่ชำนาญ มา สอนพวกเรา เรื่อง ต้นยูคาฯ
ท่าน สอนว่า เราเข้าใจผิด เกี่ยวกับ ยูคาฯ เราไปคิดว่า ยูคาฯ ดูดสารอาหาร แย่งต้นไม้อื่นๆจน ต้นอื่นๆย่ำแย่ เพราะ จริงๆแล้ว ไม่ใช่เช่นนั้นเลย
ต้นยูคาฯ ในบ้านเรานั้น พออายุได้ไม่กี่ปี สัก สองปี ลำต้นอ้วนสัก ไม่กี่นิ้ว เราก็ ใจร้อน ชิงสุกก่อนห่าม ตัดยอดเขาไปขาย ตัน (Ton)ละ 1200 -1400 บาท จะได้เงินเร็วๆ
ในช่วงขวบปีแรกๆ ยูคา ฯ เขาหาอาหารเก่ง แต่ พอเขา อายุมากๆ เขา คืน กำไรให้เพื่อนๆ ต้นไม้รอบๆเขาครับ เขา มีรากยาวมาก เขาไม่แย่งกับ ต้นอื่นๆที่รากสั้นกว่า อยู่แถวๆหน้าดินอีกต่อไป
ยูคาฯ เขาลงไปดูด สารอาหาร จาก ดินลึกๆ ที่ต้นอื่นไปไม่ถึง เขาไปเอาสารอาหารดี มาแปลงเป็นใบ จากนั้น ยูคาฯ คืนกำไรให้สังคม ด้วยการ ใบร่วง ...... ทำให้ใบของเขา เป็นปุ๋ยชั้นดี แก่เพื่อนๆ ห่มดินให้เพื่อนๆ
มนุษย์เรานี่แหละตัวแสบ ไม่คืนกำไรให้สังคม ยังไม่พอ ยังปรักปรำและทำร้ายยูคาฯ ด้วยการตัดเขาเร็วเกินไปอีกต่างหาก
มนุษย์ตัวแสบ ยัง กล่าวโทษ ขี้ตู่ ว่า ยูคา ฯ ไม่ดี ทั้งๆที่ ตนเอง นั่นแหละ ใจร้อน ไปตัดเขา
เมื่อวันก่อน ผมไปดูงาน ที่ บริษัท ฟีนิกส์ ขอนแก่น ที่ ปูนซิเมนต์ไทย ไป ซื้อกิจการ เอามาจาก เจ้าของเดิมที่เป็นแขกอินเดีย
พวกเขา ทำ เรือขุดผักตบชวา พัฒนาชุมชนรอบๆโรงงาน (บึงโจด และ ที่ ชนบท)
นอกจากนี้ ยังพาผม ไปรับข้อมูลด้าน ต้นยูคา ฯ ด้วย ซึ่งก็ตรงกับที่ วิทยากรดิน ที่ปากช่อง แนะนำไว้
พวกเขา ให้ต้นยูคาฯ ผมมา 100 ต้น โตเร็วมาก วันละ 1 ซม โอโห้ แข่ง โต กับ ผักบุ้ง ได้ไหมเนี่ย เร็วกว่า พลูฝรั่งอีกนะเนี่ย
เมื่อครบ 4 ปี รากพวกเขา จะยาวมากๆ ทิ้งใบลงมาห่มดินให้เรา เมื่อตัดยอดออกไป จะเหลือหน่อแตกออกมา ให้ เก็บไว้ แค่ 2 ยอดก็พอ อย่างก เก็บไว้ หลายๆยอด เพราะ จะแย่งกันโต
ยูคาฯ กลัวไฟ และ กลัวคน มากที่สุด
ต้นกล้า ต้นละ 2.50 บาท แต่ บางแห่ง อาจจะ 8 บาท ปลูกตาม คันนา ปลูกในพื้นที่ ก็กะระยะ ห่าง 3 x 3 เมตร ...... น่าจะ คืนทุนได้ เพราะ ในอนาคต โรงงานกระดาษต้องการ การก่อสร้าง การทำฝืน จะต้องการไม้ยูคา ฯ
อายุ เขา ประมาณ 20 กว่าปี ก็น่าจะหยุดโต แต่ ผมก็ไม่เคยได้เห็นว่า โตเต็มที่จะเป็นอย่างไง โดนตัดก่อนแน่ๆ
ผมเล่าเรื่องนี้ ให้ คุณทวีสิน ที่ปูนฯ แก่งคอยฟัง เขาก็บอกว่า ครูบาสุทธินันท์ สอนไว้นานแล้ว เราใจร้อนไปตัดยูคา ฯ เร็วไป แถมไปโทษยูคา ฯ อีกต่างหาก
ที่สวนป่าของท่านครูบาสุทธินันท์มีต้นยูคาที่อายุประมาณ 20 ปีค่ะ ต้นหนึ่งราคาประมาณ 15,000 บาทค่ะ แต่ท่านไม่ตัด บอกว่าไว้ศึกษาวิจัยและเป็นพ่อแม่พันธุ์ หากกิ่งก้านเยอะไป คนงานไปตัดแต่งกิ่ง สามารถนำกิ่งๆ ที่ตัดไปขายได้ต้นละหลายร้อยบาทค่ะ
ใช่ เพราะ กิ่งแต่ละกิ่ง ก็ขนาด ต้นใหม่ๆ อายุ สามสี่ปี
ครูบา ฯ เก่งครับ
เมื่อก่อนผมต่อต้านการปลูกต้นยูคานะครับเพราะมีข้อมูลว่ามันใช้น้ำมากแต่ก็ไม่ได้ศึกษาอะไรเพิ่มเติมมาถึงวันนี้ก็ยังไม่ได้ศึกษาอะไรเพิ่มเติมแต่คิดว่าถ้าปลูกไว้ตามบ้านตามคันนาโดยทั่วไปก็คงไม่น่ามีอะไรเสียหายอย่างน้อยก็ได้ไม้มาทำฟืนโดยไม่ต้องไปหาตัดไม้ในป่าหรือว่าถ้าได้แบ่งขายก็ยังเป็นรายได้จุนเจือครอบครัวเหมือนกับการสะสมเงินซึ่งคนในสมัยก่อนชอบสะสมเงินไว้กับการเลี้ยงวัว...เลี้ยงควายหรือเลี้ยงหมู....เวลาจะทำอะไรที่ต้องใช้เงินมากๆก็เอาไปขาย........
คนอีสานขยันมาก ทำหลายอย่าง เมื่อ 2-3 ปี่ก่อน ใคร ๆ ก็ปลูกยาง มาวันนี้มีบางส่วนหันมาปลูกยูคา คนต่าง ตว.บ่นว่าเงินไม่พอใช้ทั้ง ๆ ที่รายได้ต่อครัวเรือนเพิ่มขึ้นกว่าเก่ามาก แต่เขาก็ใช้เงินเก่งขึ้นตามไปด้วย ยูคาเป็นพืชเศรษฐกิจได้ดีเพราะชาวบ้านได้เงินเร็ว ลงทุนต่ำ ตอนนี้ราคาดี ตลาดต้องการไม่อั้น ต่อไปไม่รู้ว่าจะเป็นอย่างไร
อยากทราบว่าจะต้องปลูกต้นยูคาฯ อย่างน้อยกี่ปีถึงจะไม่ทำให้ดินเสีย
รบกวนช่วยเปรียบเทียบรายได้, การปลูก, การดูแลรักษา ของต้นยูคากับต้นสนให้หน่อยนะคะ อย่างไหนจะดีกว่ากัน
ผลกระทบการปลูกยูคาลิปตัส
สมบัติดินและการผลิตพืชในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ"
พิทักษ์ อาจารย ์ประจำมหาวิทยาลัยขอนแก่น โดยการสนับสนุนขององค์การ
บริหารวิเทศกิจแห่งสหรัฐอเมริกา(USAID)และสถาบันวิจัยและพัฒนา
มข.เมื่อปี 2532 นั้นได้ฉายภาพผลกระทบจากการปลูกยูคาลิปตัสได้ชัด
เจน
ต่อข้อปัญหาที่ว่า การปลูกยูคาลิปตัสที่เป็นไม้ยืนต้นโตเร็วที่มีคุณสมบัติ
ที่ดีและมีประโยชน์ใช้สอยหลากหลายนั้น แต่หากได้รับการผลักดันหรือ
ส่งเสริมให้ปล ูกอย่างเป็นล่ำเป็นสันอย่างกว้างขวางแล้ว จะมีผลกระทบ
ในด้านลบต่อดินที่เป็นทรัพยากรหลักของการทำการเกษตรและระบบ
นิเวศอื่นๆ อย่างไรบ้าง
อินทรีย์วัตถุจาก ยูคาลิปตัสต่อคุณสมบัติทั้งทางกายภาพและเคมีเป็น
หลัก นอกจากนั้นยังทำการวิจัยเกี่ยวกับประเด็นอื่นๆอีกหลายประเด็น
คือ ผล กระทบของการปลูกยูคาลิปตัสต่อระดับน้ำใต้ดิน อัตราการให้
อินทรี ย์วัตถุของยูคาลิปตัส ที่ปลูกเป็นสวนป่าอายุ 4 ปี ที่ใช้ระยะปลูก
แตกต่างกัน อัตราการย่อยสลายตัวของอินทรีย์ วัตถุจากยูคาลิปตัสต่อ
เปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ดพืชไร่และพืชตระกูลถั่วเศรษฐกิจและพืช
ตระกูล ถั่วอาหารสัตว์
อินทรีย์วัตถุจากยูคาลิปตัสต่อการเจริญเติบโตและผลผลิตของพืชไร่ พืช
ตระกูลถั่วเศรษฐกิจและพืชตระกูลถั่วอาหารสัตว์บางชนิดอีกด้ วย ซึ่งผล
การวิจัยโดยภาพรวมแล้วสามารถวิจารณ์และ สรุปได้ดังที่ "ผู้จัดการราย
วัน" นำมาเสนอ
ผลกระทบสวนป่ายูคาฯ ต่อระดับน้ำใต้ดิน
มีขนาดพืชตั้งแต่ 70-80 ไร่ขึ้นไปมีผลกระทบต่อระดับน้ำใต้ดิน โดยจะ
มีผลทำให้ระดับใต้ดินภายในสวนป่าลดต่ำลงกว่านอกสวนป่าเฉลี่ยใน
รอบ 36 สัปดาห์ ไม่น้อยกว่า 93 ซม. ไม่สอดคล้องกับรายงานของ
Dabral(1970) ซึ่งพบว่า ยูคาลิปตัสใช้น้ำเพียง 1.41 มม.เท่านั้น
ในการ สร้างมวลชีวภาพ 1 กรัม เมื่อเทียบกับไม้สนเขาไม้พอพูลัสและ
ไม้พยุง ซึ่งใช้น้ำมากถึง 8.87,3.04 และ 2.59 ตามลำดับ
ใช้น้ำอยู่ในเกณฑ์ต่ำกว่าไม้หว้า ไม้จามรี กระถิ่นณรงค์ ประดู่แขกและ
ขี้มอด แต่สอดคล้องกับรายงาน ของสะอาด(2531)ซึ่งพบว่าอัตราการ
ใช้น้ำของ ยูคาลิปตัสตลอดทั้งปีเ ท่ากับ 1,200 มม./ปี เทียบ กับไม้สน
ซึ่งมีอัตราการใช้น้ำเพียง 760 มม./ปีเท่านั้น
เป็นสวนป่าครอบคลุมพื้นที่ เป็นบริเวณกว้าง การใช้นำของพ ืชชนิดนี้
จะมีผลทำให้ระดับน้ำใต้ดินภายใต้สวนป่าลดลงไปอยู่ในระดับที่ลึกมาก
ขึ้น กว่าการใช้พื้นที่เพื่อปลูกพืชไร่ล้มลุก ซึ่งมีรากตื้นและการใช้น้ำเกิด
ขึ้นเฉพาะในช่วงฤดูกาลปลูกพืช
โตและแตกกิ่งก้านสาขามากขึ้น ลักษณะของการใช้น้ำของพืชชนิด นี้
อาจมีผลทำให้ระดับน้ำใต้ดินบริเวณใกล้เคียงนอกสวนป่ามีระดับน้ำใต้
ดินลดต่ำ หรือ อยู่ลึกลงไปกว่ าปกติอีกด้วย เป็นผลเสียต่อการใช้พื้นที่
ใกล้เคียงทำการเกษตรประเภทอื่น
ผลกระทบของยูคาฯ ต่อคุณสมบัติของดิน
สมบัติดินและผลกระทบของคุณสมบัติ ดินต่อการเจริญเติบโตของยูคา
ลิปตัส pH ของดินและมีส่วนน้อยที่ ศึกษาผลกระทบของการปลูกยูคา
ลิปตัสต่อคุณสมบัติดิน อย่างไรก็ดี ข้อมูลที่ได้จากการวิจัยครั้งนี้ พบว่า
คุณสมบัติของดินรวมทั้งหมด 13 คุณสมบ ัติ ประกอบด้วย เนื้อดิน,
total acidity, pH, ปริมาณอินทรีย์วัตถุ ,ค่าความนำไฟฟ้าของดิน,
ปริมาณธาตุ, Na, exchangeable AL และปริมาณธาตุอาหารพืชอีก 5
ชนิด คือ ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส โปแตสเซียม แคลเซี ยม และแมกเนเซี
ยม ในดินที่ 2 ระดับ ความลึก คือ 0-15 ซม.และ 15-30 ซม. ใน
สวนป่า 3 รุ่น คือรุ่นอายุไม่เกิน 3 ปี,3-5 ปี และมากกว่า 5 ปีขึ้นไป
ซึ่งสุ่มเก็บจาก 15 จุด (รุ่นละ 5 จุด) จากสวนป่าที่ปลูกอยู ่ในพื้นที่
ต่างๆทั่วภาคอีสาน ไม่แตกต่างจากดินนอกสวนป่า อย่างมีนัยสำคัญ
ทางสถิติ ปริมาณของอินทรีย์วัตถุและ C.E.C. ดินที่เก็บจากในสวนป่ามี
แนวโน้มเพิ่มขึ้น นอกจากนั้นค่าของpH ของดินในสวน ป่ายูคาลิปตั สรุ่น
ที่มีอายุมากกว่า 5 ปี มีแนวโน้มลดลง ส่วนปริมาณธาตุ P K และค่า
ความนำไฟฟ้าในดินภายในสวนป่ายังแสดงแนวโน้มที่จะเพิ่มขึ้น
คาล ิปตัสแปรปรวน ไปตามอายุและระยะปลูกที่ใช้ในแต่ละสวนป่า นอก
จากนี้ การร่วงของใบยูคาลิปตัสยังเปลี่ยน แปลงไปตามฤดูกาลในแต่ละ
ช่วงเดือนของแต่ละปีอีกด้วย โดยอัตราร่วงของใบจะเกิดขึ้นน้อยที่สุดใน
ช่วงต้นฤดู ฝน หรือระหว่างเดือน พฤษภาคมถึงกรกฎาคมของแต่ละปี
จากนั้นอัตราการร่วงของใบยูคาฯจะเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
กระบวนการทางสรีรวิทยาของพืชและความเ ปลี่ยนแปลง ความชื้นของ
ดิน โดยประการหลังนี้ควบคุมสัมพันธ์กับปริมาณน้ำฝนที่เกิดขึ้น ในแต่
ละช่วงเดือนของปี และปริมาณของอินทรีย์วัตถุที่วัดได้ต่อปีต่ำกว่าที่
ปรากฏในรายงานของ Baker(1983)ซึ่งรายงานอัต ราร่วงต่อปีของใบยู
คาลิปตัสไว้เท่ากับ 686 กรัม/ตร.ม./ปี
บ่งว่ามีอัตราปริมาณใบร่วงสะสมเท่ากับ 679.80 กรัม/ตร.ม./ปี (1.08
ตัน/ไร่หรือ 6. 79 ตัน/เฮกตาร์)ปริมาณอินทรีย์ วัตถุที่สะสมนี้เท่ากับ
ปริมาณอินทรีย์วัตถุที่เกิดจากใบร่วงในปีที่ 4 ในขณะที่อินทรีย์วัตถุใน
รูปฟางข้าว ใบมะม่วงและใบกระถิ่นณรงค์ ยังมีการย่อยสลายเกิดขึ้นจน
เหลือเพียง 15.75,11.25และ 7.75 %ของน้ำหนักเริ่มต้น
อัตราการสลายตัวที่ช้ามากเมื่อเทียบกับอินทรีย์วัตถุชนิดอื่น แม้แต่ฟาง
ข้าว ใบมะม่วงและใบกระถิ่นณรง ค์ ข้อมูล จากผลกระทบของอินทรีย์
วัตถุจากยูคาลิปตัส ต่อเปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ด ปรากฏว่าอินทรีย์
วัตถุจากใบยูคาลิปตัสมีผลทำให้เปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ดพืชลดลง
ยกเว้น ปอแก้วและถั่วพุ่ม เปอร์เซ็นต ์ความงอกของเมล็ดพันธ์แม้จะลด
ลง เมื่อเพิ่มอัตราการใส่ใบยูคาลิปตัส
น้ำมันระเหย หรือ Volatile Substances จากการสังเกตโดยทั่วไปแล้ว
จะพบ ว่า ยูคาลิปตัสเป็นพืชที่ไม่มีหนอนและแมลงรบกวนใบแต่อย่างใด
และไม่อาจใช้ ผลเป็นอาหารได้ ดังนั้นในสวนป่ายูคาลิปตัส ที่ปลูกปก
คลุมพื้นที่เป็นบริเวณกว้างนับเป็นร้อยเป็นพันไร่ขึ้นไป สภาพป่าที่
ปราศจากหน อนแมลงย่อมส่งผลกระทบต่อการดำรงชีพของนกและสัตว์ชนิด
ต่างๆที่ต้องอาศัยหนองแมลงเป็นอาหาร อาจส่งผลกระทบต่อดุลย์ทาง
ชีวภาพ (Biological equilibrium)
ผลกระทบของยูคาลิปตัสเป็นข้อๆได้ดังต่อไปนี้
80 ไร่ขึ้นไป น่าจะมีผลทำให้ระดับน้ำใต้ดินภายใต้สวนป่าลดลงและอาจ
มีผลทำให้ระดับน้ ำใต้ดินของพื้นที่ ที่อยู่ใกล้เคียงลดลงและมีผลทำ
ให้ระดับน้ำใน บ่อน้ำบริโภค อุปโภคของชาวบ้านในหมู่บ้านที่อยู่อาศัย
ใกล้ลึกลงกว่าสวนป่าทั่วไปข้างเคียง
เคมีของดิน โดยเฉพาะปริมาณอินทรีย์วัตถุ ค่า C.E.C (cation
exchange capacity)และปริมาณ โปแตสเซียม
ฟอสเฟต ค่าความนำไฟฟ้าของ ดิน (EC) ซึ่งมีแนวโน้มว่าจะสูง
ขึ้นในดินชั้นบน ภายในสวน ป่าเมื่อเทียบกับดินนอกสวนป่าที่เก็บมาจาก
พื้นที่ใกล้เคียงกันเฉพาะอย่างยิ่งในสวนป่ารุ่นที่มีอายุมากกว่า 5 ปีขึ้นไป
ลิปตัสขึ้นอยู่กับ ระยะปลูก แต่ละช่วงเดือนของปี โดยใบ ยูคา
ลิปตัสจะร่วงน้อยสุดระหว่างเดือนพฤษภาคมและมิถุนายนและมากที่สุดใน
ระหว่างเดือนธันวาคมและเดือนมกราคม
อัตรา การย่อยสลายตัวช้ากว่า ฟางข้าว ใบมะม่วง และใบกระถิ่นณรงค์
โดยจะมีการสะสมตกค้างอยู่ประมาณครึ่งหนึ่งของ ปริมาณเริ่มต้นในช่วง
เวลา 7 เดือนที่ทำการศึกษาจากเดือนกรกฎาคมถึงเดือนกุมภาพันธ์
เปอร์เซ็นต์ความงอกของเมล็ด การเจริญเติบโตและผลผลิตพืชหลายชนิดที่
ทำการศึกษา เฉพาะอย่างยิ่ง หากดินได้ รับอินทรีย์วัตถุในระดับสูง ตั้ง
แต่ 50 กรัม/ดิน 1 กก .ขึ้นไป ซึ่งปริมาณดังกล่าวเป็นปริมาณอินทรีย์
วัตถุเฉลี่ยใกล้เคียงกับปริมาณอินทรีย์ วัตถุที่สะสมอยู่เหนือดินในสวน
ป่าอายุ 4 ปี
อินทรีย ์วัตถุ ดังนั้นการไถกลบเศษใบยูคาลิปตัส จึงเป็นหนทางแก้ไข
ทางหนึ่งที่จะช่วยลดปริมาณอินทรีย์วัตถุที่สะสม อยู่ภายในสวนป่าและ
ลดระดับผลกระทบของอินทรีย์วัตถุจากยูคาลิปตัสต่อพืชที่จะนำเข้ามา
ปลูกในพื้น ที่ภายหลังที่รื้อสวนป่าออกแล้ว
</dl>
ตอนนี้ต้นยูคาได้มีการพัฒนาสายพันธุ์ให้เหมาะกับประเทศไทย ไม่ทำลายดิน กิ่งก้านน้อย สามารถปลูกร่วมกับพืชชนิดอื่นได้ ให้ผลตอบแทนสูง ตอนนี้มีต่างประเทศมาสั่งต้นยูคาจากประเทศเราปีหนึ่งเป็นล้านๆต้น
ตอนนี้มียูคาสายพันธุ์ใหม่มาแจกเกษตรกรผู้ที่สนใจฟรี แต่เกษตรกรต้องมีที่ดินในจังหวัดยโสธร หรือจังหวัดที่ใกล้เคียง ใช้เวลาปลูก 3 ปี มีเจ้าหน้าที่ของดับเบิ้ล A เข้าไปรับซื้อถึงที่เลย รับประกันราคาดี สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม โทร 083-632-4461