รูปแบบการปกครอง

 1. ส่วนกลาง ได้แก่ กระทรวง ทบวง กรม

2. ส่วนภูมิภาค ได้แก่ จังหวัด อำเภอ

3. ส่วนท้องถิ่น ได้แก่ องค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล องค์การบริหารส่วนตำบล

4. การปกครองรูปแบบพิเศษ ได้แก่ กรุงเทพมหานคร  เมืองพัทยา

หลักการปกครองประเทศนิยม

1. การรวมศูนย์อำนาจการปกครอง(centralization) หมายถึง หลักการจัดวางระเบียบบริหาราชการแผ่นดิน โดยรวมอำนาจในการปกครองไว้ให้แก่หน่วยการบริหารราชการแผ่นดินส่วนกลาง อันได้แก่ กระทรวง ทบวง กรม

2. การแบ่งอำนาจการปกครอง(deconcentration) หมายถึง หลักการที่การบริหารราชการส่วนกลางได้จัดแบ่งอำนาจวินิจฉัยและสั่งการบางส่วนไปให้ข้าราชการในส่วนภูมิภาค โดยให้มีอำนาจในการใช้ดุลยพินิจ ตัดสินใจ แก้ไขปัญหา ตลอดจนริเริ่มได้ ในกรอบแห่งนโยบายของรัฐที่ได้วางไว้

3. การกระจายอำนาจการปกครอง(Decentralition) หมายถึง หลักการที่รัฐมอบอำนาจการปกครองบางส่วนให้แก่องค์การอื่นที่ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของหน่วยการบริหารราชการส่วนกลางให้ไปจัดทำบริการสาธารณะบางอย่างโดยมีอิสระตามสมควร เป็นการมอบอำนาจให้ทั้งในด้านการเมืองและการบริหาร เป็นเรื่องที่ท้องถิ่นมีอำนาจที่จะกำหนดนโยบายและควบคุมการปฏิบัติให้เป็นไปตามนโยบายท้องถิ่นของตนเองได้