คนตาบอดมองโลกเป็นสีขาว คนตาดีมองโลกเป็นสีดำ

สุภาษิตไทย บอกว่าตาบอดคลำช้าง มีความหมายว่ารู้อะไรไม่ทั่ว ดูอะไรไม่หมด เห็นอะไรไม่ชัด ฟังอะไรไม่จบ รู้ด้านเดียว  นักศึกษา ต้องทราบว่า การเรียนรู้ต้องมาจากท้องถิ่น  มาจากชุมชน ต้องเรียนรู้จากชาวบ้านว่าเขาเรียนอะไร ทำไมเขาถึงเรียนรู้  หน้าที่ของนักศึกษาจะต้องไปค้นหา ตัวอย่างการเลี้ยงหมู ภาพที่เห็นในชุมชน ที่ปรากฎมีอะไรบ้าง ในส่วนของนักศึกษาขณะนี้ เห็นเฉพาะด้านเช่น เห็นเรื่องของอาหารหมูมีที่ไปที่มาเป็น สายพันธุ์หมู  วิธีการเลี้ยงหมู  ระบบตลาดในชุมชน การแลกเปลี่ยน การผลิต  การบริโภค  การจัดสรรผลผลิต เท่าที่เห็นในขณะนี้ ก็เหมือนคนตาบอดอยู่ดี  อาจารย์ทีฝึกทักษะการช่วยเหลือเบื้องต้นให้กับนักศึกษาที่ตาบอดบอกว่าขั้นตอนการฝึกมี 4  ขั้นตอน

         1 การเดินทางไปกับผู้นำทาง

         2 การเดินด้วยไม้เท้า

         3 การเดินกับสุนัขนำทาง

         4 การเดินโดยใช้เครื่องมือเลคทรอนิก

 ตาบอดเมื่อได้ถูกฝึกก็สามารถช่วยตัวเองได้ในระดับหนึ่ง ส่วนที่นักศึกษา น่าจะทำได้ในขณะนี้คือ เอาข้อมูลจากชุมชนมาเรียนรู้กับที่เป็นข้อมูลขยะก่อน  ว่าได้ดูอะไร  เห็นอะไร ทำไมถึงเห็นเช่นนั้น เหตุไดถึงเป็นปรากฎการณ์ที่ฉายภาพนั้นออกมา  ตาบอดเท่าที่คลำหมูแล้ว บอกได้ในขณะนี้มีภูมิเท่านี้ ท่านผู้รู้กรุณาช่วยเติมวิธีการฝึกคลำหมูให้รู้มาก รู้แจ้งกว่านี้ และนำไปปฏิบัติได้จะเป็นพระคุณยิ่ง