ในปัจจุบันคนพิการส่วนมาก 75 % อาศัยอยู่ในชุมชนชนบทยังไม่เข้าถึงสิทธิต่างๆที่ควรจะได้รับ ศูนย์พัฒนาคนพิการและเครือข่ายจังหวัดมหาสารคามได้จัดทำประชาคมขึ้นโดยร่วมกับองค์กรเครือข่ายภาคีในระดับจังหวัด รวมทั้งคนพิการ/ครอบครัว/องค์กร,หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการ ซึ่งได้สถานการณ์คนพิการของจังหวัดมหาสารคาม ดังนี้
ทางด้านสังคม เป็นความเชื่อของบุคคลทั่วไปในสังคมที่มีมาช้านานที่คิดว่าคนพิการคือผู้ที่ไม่สามารถช่วยเหลือหรือทำอะไรต่างๆได้ด้วยตัวเอง เป็นเพียงผู้นั่งรอความเวทนาสงสารและความช่วยเหลือจากผู้คนรอบข้างสังคมมองคนพิการเป็นผู้ที่ไม่สามารถช่วยเหลือหรือกระทำตนให้เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นและชุมชน,สังคมได้ หากแต่เป็นภาระอันหนักหน่วงแก่ครอบครัว,ชุมชนและสังคม
ทางด้านโครงสร้าง /กายภาพ คืออุปสรรคทางด้านอาคารสถานที่หรือพื้นที่สาธารณะต่างๆที่คนพิการไม่สามารถเข้าถึงหรือใช้บริการได้เพราะความไม่สะดวกและอุปสรรคทางด้านร่างกาย,เครื่องช่วยของคนพิการ
ทางด้านเจตคติ ในมุมมองของคนปกติทั่วไปที่มองคนพิการ/ครอบครัว/ชุมชน/สังคม จะมีมุมมองในด้านต่างๆที่แตกต่างกันออกไป ไม่ว่าจะเป็นคนพิการเองที่มีต่อตนเองหรือคนที่อยู่รอบข้างรวมทั้งครอบครัว/ชุมชนและสังคมที่ยังขาดการยอมรับ การไม่เปิดโอกาส หรือแม้กระทั้งการดูแลตัวเองของคนพิการในเรื่องของการทำกิจวัตรประจำวันต่างๆ
ทางด้านเศรษฐกิจ คนพิการ/ครอบครัวส่วนมากมักจะมีความเป็นอยู่ที่มีความขัดสน ขาดโอกาส ขาดทักษะ/การพัฒนาการบริหาร-จัดการในการประกอบอาชีพ-รายได้ ซึ่งเป็นอุปสรรคในการที่จะให้คนพิการ/ครอบครัวเข้าถึงโอกาสการได้รับการบริการในด้านต่างๆ
ในสถานการณ์ของจังหวัดมหาสารคาม ศูนย์พัฒนาคนพิการและเครือข่ายจังหวัดมหาสารคาม ได้นำกระบวนการในการดำเนินงานเพื่อที่จะให้สถานการณ์ต่างๆได้คลี่คลาย โดยมีลำดับดังต่อไปนี้
1. การสร้างความตระหนัก ศูนย์พัฒนาคนพิการและเครือข่ายจังหวัดมหาสารคาม ได้ดำเนินการสร้างความตระหนัก/การสร้างเจตคติ ให้กับคนพิการ ครอบครัว ชุมชนและองค์กร,หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการฟื้นฟูฯ ให้ได้ตระหนักถึงและเล็งเห็นความสามารถของคนพิการ/ครอบครัว และเปิดโอกาสให้กับคนพิการ เกี่ยวกับศักดิ์ศรีของความเป็นมนุษย์และเป็นส่วนหนึ่งของสังคม รวมทั้งสิทธิประโยชน์ต่างๆของคนพิการ ครอบครัวที่พึ่งจะได้รับตามกฎหมาย /ตามความสามารถ /ตามอัตถภาพ และความเหมาะสมของคนพิการเอง
2.การมีส่วนร่วม การที่จะให้เกิดผลสัมฤทธิ์/แรงจูงใจในการพัฒนาศักยภาพคนพิการ ครอบครัว ชุมชน องค์กร,หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทุกระดับ ได้มีบทบาท,มีส่วนร่วมในการพัฒนาศักยภาพให้คนพิการ ครอบครัว ชุมชนและองค์กร,หน่วยงานที่เกี่ยวข้องนั้น ศูนย์ฯมุ่งเน้นในการมีส่วนร่วมโดยเฉพาะอย่างยิ่ง อปท. และมุ่งเน้นการสร้างองค์ความรู้ในการฟื้นฟูฯและทักษะในการฟื้นฟูฯในด้านต่างๆ
3. การสร้างเครือข่าย ปัจจุบันในการฟื้นฟูสมรรถภาพคนพิการเพื่อที่จะให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผล ในการดำเนินงานการฟื้นฟูฯ จำเป็นที่ต้องมีการดำเนินการอย่างบูรณาการ ในรูปแบบเครือข่าย ซึ่งองค์กร/หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการฟื้นฟูฯ ต่างมีเป้าหมายบางอย่างที่เหมือนกันคือการพัฒนาศักยภาพของคนพิการ/ครอบครัว
4. การแลกเปลี่ยน/เรียนรู้ การฟื้นฟูสมรรถภาพในปัจจุบันได้มีการพัฒนา มีความหลากหลายของการฟื้นฟูฯคนพิการ ตามความเหมาะสมของสภาพพื้นที่ ซึ่งหากได้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ซึ่งกันและกันแล้ว ก็จะทำให้เกิดการพัฒนาแนวทาง รูปแบบของการฟื้นฟูฯ จะทำให้เกิดผลดีต่อการพัฒนาคุณภาพชีวิตของคนพิการ/ครอบครัว ในโอกาสต่อไป <p> </p>
