ภาพรวมของการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน มักจะเริ่มต้นออกแบบการเรียนรู้โดยใช้วิชาการเป็นฐาน ดังเช่นในปัจจุบันที่ต้องใช้ฐานคิดจากการเรียน 8 กลุ่มสาระการเรียนรู้เป็นหลักซึ่งข้อคำถามชวนให้คิดคือว่า การจัดการผ่านท่วงทำนองดังกล่าว เพียงพอต่อการหล่อหลอมลูกหลานไทยให้เติบโตอย่างมีคุณภาพแล้วหรือยัง
ถ้าตอบว่าเพียงพอต่อการเกิดคุณภาพแล้ว ก็จะเกิดข้อคำถามใหม่ว่าการที่ระบบการศึกษาไทยถูกตั้งคำถามในด้านคุณภาพอยู่ขณะนี้ พวกเราจะมีคำตอบอย่างไร ลูกหลานไทยแสดงพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์มีให้เห็นในทุกหย่อมหญ้า คำถามมีในใจทุกท่าน แล้วคำตอบจะเอาที่ใคร
หลักการสำคัญประการหนึ่งที่กล่าวไว้ในหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ. ศ. 2544 ระบุว่า การศึกษาขั้นพื้นฐาน ต้องส่งเสริมให้ผู้เรียนได้พัฒนาและเรียนรู้ด้วยตนเอง อย่างต่อเนื่องตลอดชีวิต โดยถือว่าผู้เรียนมีความสำคัญที่สุด รวมทั้งผู้เรียนต้องสามารถพัฒนาตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ หลักการนี้หากอ่านหรือคิดแบบผ่านๆก็อาจจะไม่เห็นอะไรมากนัก หากแต่ครูบ้านนอกอย่างพวกผมกลับคิดลึก ลึกถึงขั้นพร้อมที่จะคิดค้นและก่อเกิดกิจกรรมการเรียนรู้ในแนวทางแห่งหลักการนี้อย่างเป็นรูปธรรม
การเรียนรู้โดยใช้วิชาชีพเป็นฐาน จึงนับว่าเป็นอีกกิจกรรมหนึ่งที่โรงเรียนบ้านเม็กดำ ได้ใช้ความพยายามค่อนข้างสูงในการดำเนินการตลอดปีการศึกษา 2549 พวกเราคิดว่าการใช้วิชาชีพเป็นตัวเปิดประตูการเรียนรู้ให้กับเด็กๆจะส่งผลให้เด็กๆได้มีการเรียนรู้ตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ ซึ่งแน่นอนที่สุดวิธีการเช่นนี้คงใช้ได้กับเด็กๆบางกลุ่ม และแน่นนอนที่สุดเช่นเดียวกัน นี่คือที่มาของการจัดการเรียนรู้ด้วยรูปแบบและวิธีการที่หลากหลาย ในแบบฉบับเม็กดำ โดยท่านสามารถเรียนรู้ร่วมกับเราได้ผ่านเวทีนี้
การเรียนรู้โดยใช้วิชาชีพเป็นฐาน ในแบบฉบับเม็กดำ เราให้ความสำคัญต่อการเรียนรู้ผ่านการทำจริง เราไม่มีการสมมุติ ที่ผ่านมาได้ใช้กระบวนการค่ายเรียนรู้เป็นหลัก เช่น ค่ายการเรียนรู้เกษตรกรรมธรรมชาติ ณ มหาชีวาลัยอีสาน ค่ายเรียนรู้กระเบื้องเซรามิค ค่ายมูลนิธิข้าวขวัญ ค่ายธงพิทักษ์ป่า ฯลฯ นอกจากนี้วิชาชีพในชุมชนทุกเรื่อง เด็กๆก็ได้เรียนรู้อย่างจริงจัง ชนิดถึงขั้นก้าวไปสู่อาชีพที่ถาวรได้
ผลการดำเนินงานในระยะที่ผ่านมา เรากล้ารับประกันคุณภาพเบื้องต้นว่า เด็กๆที่ผ่านกระบวนการนี้ ได้เปิดประตูการเรียนรู้ของตนเองในแบบฉบับเปิดห้องเรียนสู่โลกกว้าง ให้สิ่งรอบข้างเป็นครู และในจังหวะก้าวต่อไป พวกเรากำลังสังเคราะห์งาน ให้เห็นทิศทางเพื่อจัดกระบวนงานที่มีคุณภาพ เป็นลำดับต่อไป
การเรียนรู้โดยใช้วิชาชีพเป็นฐาน
การใช้วิชาชีพเป็นตัวเปิดประตูการเรียนรู้ให้กับเด็กๆจะส่งผลให้เด็กๆได้มีการเรียนรู้ตามธรรมชาติและเต็มศักยภาพ
เป็นกระบวนการจัดการเรียนการสอนที่โรงเรียนต่างๆ น่าจะเอาไปเป็นแบบอย่าง….ถึงแม้เด็กๆ จะไม่เรียนต่อ เด็กๆ ก็จะมีอาชีพ และเข้าใจและรักท้องถิ่นของตนเอง ….