แหล่งเรียนรู้คู่อยุธยา

 พิพิธภัณฑ์เรือไทย
ตั้งอยู่เลขที่ 12 หมู่ 1 ซอยขาวมาลา ถ.บางเอียน ต.ประตูชัย อ.เมืองพระนครศรีอยุธยา หากเดินทางลงจากสะพานสมเด็จพระนเรศวร ไปตาม ถ.โรจนะ จะพบคลองมะขามเรียงแล้วเลี้ยวขวาเลียบคลองไป จนพบทางแยกที่สองทางซ้ายมือเข้า ถ.บางเอียน ซอยขาวมาลาจะอยู่ทางด้านขวาข้างองค์การโทรศัพท์อยุธยา

ประวัติผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์ ชื่อ อาจารย์ไพฑูรย์ ขาวมาลา อายุ 63 ปี (พ.ศ.2542) เกิดที่บ้านเกาะ อ.กรุงเก่า รับราชการเป็นอาจารย์วิทยาลัยเทคโนโลยี และอุตสาหกรรมต่อเรือพระนครศรีอยุธยา จนเกษียณราชการ ด้วยใจรัก และมีความสนใจเรื่องเรือไทย จึงก่อตั้งพิพิธภัณฑ์เรือไทยขึ้นในบริเวณบ้านพัก โดยขายที่นาของตนเพื่อ "ปลูกบ้านให้เรืออยู่"

อาคารพิพิธภัณฑ์มีลักษณะเป็นเรือนไทยสองชั้น ชั้นล่างจัดแสดงเรือจำลองต่างๆ ที่อาจารย์ไพฑูรย์ต่อขึ้นนับแต่ปี พ.ศ.2527 เป็นต้นมา ปัจจุบันมีผลงานนับร้อยลำ เรือบางลำเป็นเรือโบราณที่ไม่เคยเห็นมาก่อน อาจารย์ได้จำลองขึ้นจากการศึกษาค้นคว้าทั้งเอกสาร ภาพจิตรกรรมตามวัดในอยุธยา และที่กล่าวถึงไว้ในวรรณคดีไทยเรื่องต่างๆ นำมาปะติดปะต่อกันจนต่อเรือสำเร็จ


สิ่งน่าสนใจ อยู่ที่ชั้นล่างของอาคารเรือนไทยมีเรือจำลองขนาดเล็กให้ชมกว่า 200 ลำ เมื่อมีนักท่องเที่ยวแวะเข้าไปชม อาจารย์ไพฑูรย์จะทำหน้าที่นำชมและอธิบายให้ฟังด้วยตนเอง อาจารย์รู้จัก และรักเรือจำลองทุกลำที่ต่อขึ้น แต่มีเรือบางลำที่อาจารย์ภูมิใจและอยากเชิญชวนให้ไปชม อย่างเรือสำเภาจำลองที่ใช้กันในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งต้องค้นข้อมูลจากเอกสารโบราณหลายฉบับ เรือพระที่นั่งสมเด็จพระนเรศวรซึ่งถอดแบบมาจากภาพจิตรกรรมในวัดสุวรรณดารารามฯ เรือมาดประทุนมาจากการอ่านนิราศสุนทรภู่แล้วนำไปจินตนาการ เป็นต้น