๒๖ - ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๖๘ ผมไปอิสตันบูล   พักที่โรงแรม Ramada Encore ซึ่งอยู่ในย่านเสื่อมโทรมทางสังคม   โดนไกด์ไทยขู่ว่าอย่าออกไปเดินข้างนอก อาจถูกฉกชิงวิ่งราว   ผมจึงหมดโอกาสออกไปเดินออกกำลังนอกโรงแรมในตอนเช้า   

ห้องพักของผมอยู่ชั้น ๑๐   มองออกไปนอกหน้าต่างเห็นทางด่วน ๘ เลน    ได้ยินเสียงรถแล่นไปมา    ถัดจากถนนเข้ามาใกล้โรงแรมเป็นทางรถไฟที่เขาเรียก Metro   จึงได้ยินเสียงรถไฟถี่มาก   

เรานั่งรถบัสไปกลับระหว่างโรงแรมกับบริเวณ BAU สถานที่ประชุม ซึ่งอยู่กลางเมือง    และใกล้ Galataport รวมแล้วน่าจะกว่าสิบเที่ยว จนจำเส้นทางได้ดี    ข้อประทับใจผมอย่างหนึ่งคือ วิวเมืองมุมสูงมีโดมและเสาอยู่ทั่วไป   เป็นสัญลักษณ์ของสังคมอิสลาม  ที่ในตุรกีคนนับถือศาสนาอิสลามร้อยละ ๙๗ แต่ไม่เคร่ง    ผมจึงถาม Perplexity ว่า “ผมไปประชุม ดูงาน และท่องเที่ยว ที่ อิสตันบูล ระหว่างวันที่ ๒๖ - ๓๑ พฤษภาคม ๒๕๖๘   และพักที่โรงแรม Ramada Encore   ทุกวันนั่งรถโค้ชไปกับคณะเดินทาง ๑๘ คน   ระหว่างโรงแรมกับบริเวณ Galataport อย่างน้อยวันละ ๒ รอบ  กรุณาแนะนำสถานที่สำคัญของเส้นทางผ่านดังกล่าว    และบอกสิ่งที่น่าเรียนรู้”     

คำตอบคือ “ระหว่างการเดินทางด้วยรถโค้ชจากโรงแรม Ramada Encore ไปยังบริเวณ Galataport ในอิสตันบูล ซึ่งจะมีการเดินทางวันละอย่างน้อย 2 รอบ เส้นทางนี้จะผ่านย่านที่มีความสำคัญทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมของเมืองอิสตันบูลหลายแห่งที่น่าสนใจและควรเรียนรู้ ดังนี้

สถานที่สำคัญที่ผ่านและใกล้เคียงเส้นทางโรงแรม Ramada Encore – Galataport

  • Galataport
    เป็นย่านท่าเรือสำคัญที่เพิ่งได้รับการพัฒนาใหม่ในปี 2021 ตั้งอยู่ในย่าน Karaköy ซึ่งเป็นย่านประวัติศาสตร์ที่เคยเป็นศูนย์กลางการค้าสมัยจักรวรรดิออตโตมัน  Galataport เป็นศูนย์รวมทั้งท่าเรือสำหรับเรือสำราญ, ห้างสรรพสินค้า, ร้านอาหาร, โรงแรม และพิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่อย่าง Istanbul Modern123
    ที่นี่เป็นจุดที่แม่น้ำ Bosphorus ไหลมาบรรจบกับ  Golden Horn และทะเล Marmara ทำให้มีทิวทัศน์ธรรมชาติที่งดงามและบรรยากาศที่ผสมผสานระหว่างประวัติศาสตร์และความทันสมัย12
  • Tophane Clock Tower (นาฬิกาโทฟาเน่)
    หอนาฬิกาโทฟาเน่ สร้างขึ้นในปี 1848 เป็นหอนาฬิกาสไตล์นีโอคลาสสิกที่เก่าแก่และเป็นสัญลักษณ์สำคัญของย่านนี้ ตั้งอยู่ใกล้กับ Galataport146
  • Nusretiye Mosque (มัสยิดนุสเรติเย)
    มัสยิดที่สร้างขึ้นในช่วงต้นปี 1820s โดยสถาปนิกชื่อดังจากตระกูล  Balyan ซึ่งเป็นตระกูลที่สร้างพระราชวังสำคัญหลายแห่งในอิสตันบูล เช่น Dolmabahçe และ Çırağan146
  • Kılıç Ali Pasha Mosque
    ตั้งอยู่ทางด้านตะวันออกของ Galataport ใกล้กับสถานีรถราง  Tophane เป็นมัสยิดที่สร้างขึ้นในปลายปี 1500 โดยสถาปนิก Mimar Sinan ผู้มีชื่อเสียงระดับตำนานของจักรวรรดิออตโตมัน1
  • Galata Tower (หอคอยกาลาตา)
    ตั้งอยู่ในย่าน Galata ใกล้กับ Karaköy เป็นหอคอยเก่าแก่ที่สร้างโดยชาวเจนัวในศตวรรษที่ 14 มีความสำคัญในฐานะหอสังเกตการณ์และเป็นสัญลักษณ์ของอิสตันบูล27
  • ย่าน Karaköy
    ย่านที่เต็มไปด้วยประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม มีร้านกาแฟ แกลเลอรี่ และร้านบูติกมากมาย เป็นพื้นที่ที่สะท้อนความหลากหลายทางวัฒนธรรมและการเปลี่ยนแปลงของเมืองอิสตันบูล267

สิ่งที่น่าเรียนรู้จากเส้นทางและสถานที่เหล่านี้

  • ประวัติศาสตร์การค้าและวัฒนธรรมของอิสตันบูล
    เส้นทางนี้ผ่านย่านที่เคยเป็นศูนย์กลางการค้าระหว่างทวีปยุโรปและเอเชีย เช่น Karaköy และ Galata Port ที่มีรากฐานตั้งแต่ยุคกรีก โรมัน ไปจนถึงยุคเจนัวและจักรวรรดิออตโตมัน ทำให้เห็นถึงความสำคัญของอิสตันบูลในฐานะเมืองท่าที่เชื่อมโลกตะวันออกและตะวันตก67
  • สถาปัตยกรรมและศิลปวัฒนธรรม
    การได้ชมมัสยิดและหอนาฬิกาที่สร้างโดยสถาปนิกชื่อดัง เช่น ตระกูล Balyan และ Mimar Sinan ช่วยให้เข้าใจถึงวิวัฒนาการของสถาปัตยกรรมออตโตมันและการผสมผสานกับสไตล์ยุโรป นอกจากนี้ยังมีพิพิธภัณฑ์ศิลปะสมัยใหม่และแกลเลอรี่ที่แสดงถึงความเคลื่อนไหวทางศิลปะร่วมสมัยของเมือง145
  • การเปลี่ยนแปลงและการฟื้นฟูเมือง
    Galataport เป็นตัวอย่างของการฟื้นฟูพื้นที่ท่าเรือเก่าให้กลายเป็นแหล่งท่องเที่ยวสมัยใหม่ที่ผสมผสานความเก่าแก่และความทันสมัยอย่างลงตัว แสดงให้เห็นแนวทางการพัฒนาเมืองที่รักษามรดกทางวัฒนธรรมควบคู่ไปกับการเติบโตทางเศรษฐกิจ27
  • วัฒนธรรมการกินและการพักผ่อน
    ย่านนี้มีร้านอาหารและคาเฟ่ที่นำเสนออาหารตุรกีและนานาชาติ พร้อมวิวแม่น้ำ Bosphorus ที่สวยงาม เป็นโอกาสเรียนรู้วัฒนธรรมการกินและวิถีชีวิตของคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยว125

สรุป

การเดินทางด้วยรถโค้ชจากโรงแรม Ramada Encore ไปยัง Galataport จะผ่านย่าน Karaköy ที่เต็มไปด้วยสถานที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ เช่น Tophane Clock Tower, Nusretiye Mosque, Kılıç Ali Pasha Mosque และ Galata Tower รวมถึง Galataport เองที่เป็นศูนย์กลางใหม่ของการท่องเที่ยวและวัฒนธรรมในอิสตันบูล การเรียนรู้จากเส้นทางนี้จะช่วยให้เข้าใจประวัติศาสตร์การค้า สถาปัตยกรรม วัฒนธรรม และการพัฒนาเมืองของอิสตันบูลอย่างลึกซึ้ง123467  Answer from Perplexity: pplx.ai/share”

การประดับธงชาติ    ไม่ว่าไปทางไหน จะเห็นเสาธงสูงใหญ่  มีธงชาติผืนโตมากปลิวไสว    ไม่เคนเห็นภาพนี้ในประเทศอื่นๆ ที่ผมเคยไปเยือน 

ศาสนาเดียว   ตอนไปชมมัสยิดสุไลมาน ผมไปหยิบแผ่นพับที่มีหลายแบบหลายภาษา   แน่นอน ผมหยิบอันที่เป็นภาษาอังกฤษ   แผ่นที่เตะตาชื่อ One God, One Humanity, One Religion, Many Prophets  เป็นคำอธิบายที่มาที่ไปของมนุษย์ตั้งแต่สมัยเริ่มมีมนุษย์   ที่เขาเชื่อเหมือนในไบเบิ้ลว่ามนุษย์สืบเชื้อสายมาจากอาดัมกับอีวา    ผมจึงลองถาม Generative AI หลายสำนักเพื่อเปรียบเทียบคำตอบ  โดยถามว่า “แผ่นพับ One God, One Humanity, One Religion, Many Prophets ที่วางแจกใน Suleymaniye Mosque สะท้อนความคิด ความเชื่อ ของวงการอิสลามโดยทั่วไปหรือไม่  หรือเป็นความเชื่อเฉพาะบางกลุ่มอิสลาม   ผมเองไม่เชื่อในพระเจ้าที่เป็นรูปธรรม  แต่ก็ยังเชื่อว่า ในมนุษย์ทุกคนมีพระเจ้าแห่งความดีงามสถิตอยู่    คือผมเชื่อในพระเจ้าเชิงนามธรรม    แนวคิดเช่นนี้ตรงกับของอิสลามหรือไม่  เพราะอะไร”       

ได้คำตอบที่คล้ายกัน   แต่ของ DeepSeek มีความเห็นต่างออกไป   ผมได้เรียนรู้เพิ่มขึ้นในเรื่องศาสนาและ “พระเจ้า”   จึงถามต่อ “พุทธทาสภิกขุ อธิบายว่า ทุกสิ่งเป็นไปตามธรรมชาติ   มองธรรมชาติคล้ายเป็นพระเจ้า  มีกฎเกณฑ์กติกาต่างๆ ของธรรมชาติ  หากมนุษย์รู้จักทำตัวให้เข้ากับธรรมชาติ ไม่ฝืนธรรมชาติ ชีวิตก็จะมีความสุข  แนวคิดนี้สอดคล้องกับหลักการอิสลามหรือไม่ อย่างไร”   คำตอบที่ได้ประเทืองปัญญาดีมาก

ผมถามอีก “ผมหยิบเอกสาร What is Islam? มาจาก Suleymaniya Mosque และอ่านพบข้อความว่า  What do Muslims Believe in?   5. Predestination and Divine Decree  ความเชื่อนี้จะทำให้คนงอมืองอเท้า รอให้เป็นไปตามที่พระเจ้ากำหนดมาก่อนแล้วหรือไม่  จะขัดกับหลักการ Growth Mindset หรือไม่   ขัดกับหลักการ ตนเป็นที่พึ่งแห่งตนหรือไม่”   ได้รับคำตอบตรงกันหมดว่าไม่ขัด  รายละเอียดของคำอธิบายให้ความรู้ดีมาก 

ไกด์ตุรกีบอกว่าอัตราเงินเฟ้อของตุรกีสูงมาก    ผมค้นทางอินเทอร์เน็ต พบว่าอัตราเงินเฟ้อ ณ เดือนเมษายน ๒๕๖๘ เท่ากับร้อยละ ๓๗.๙  และธนาคารชาติคาดการณ์ว่าจะลดเป็นร้อยละ ๒๐ เมื่อสิ้นปี    เห็นสภาพนี้แล้ว คิดว่าคนไทยยังโชคดีกว่ามาก   

แผ่นพับ Prophet Muhammad  บอกคุณลักษณะของท่านว่าประกอบด้วย mercy, forgiveness, equity, tolerance, gentleness, humbleness  

ผมไม่ได้ออกไปเดินออกกำลังตอนเช้าเลย    เพราะสถานที่ไม่น่าเดิน   และคิดว่าเดินระหว่างวันก็พอสมควรแล้ว   

วิจารณ์ พานิช

๓๑ พ.ค. ๖๘

ห้อง ๑๐๐๓  โรงแรม Ramada Encore, Istanbul  

 

 

 

1 ภูมิทัศน์ระหว่างนั่งรถจากสนามบินเข้าเมือง

2 ภูมิทัศน์จากหน้าต่างโรงแรมยามเช้า

3 สภาพรถติดยามเช้า

4 รถราง

5 ร้านผลไม้ริมถนน

6 ร้านดอกไม้ริมถนน

7 รถเข็นขายข้าวโพดเผาและเกาลัดเผา มีอยู่ทั่วไป

8 ป้ายรถเมล์